مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار

 

تا چند سال پيش اگر با شما از سياراتي صحبت مي کردند که به دور ستارگاني غير از خورشيد در حال چرخش هستند احتمالا گمان مي کرديد با موضوعي از مباحث داستان هاي علمي - تخيلي سروکار داريد و البته حق هم با شما بود. تا مدتي طولاني بحث سيارات فراخورشيدي يا ExoPlanetتنها به مباحث نظري سياره شناسان محدود مي شد.
نگاهي به عالم ستاره ها اين ظن را به وجود مي آورد که اگر اطراف خورشيد به عنوان يکي از ستاره هاي کهکشان راه شيري که تفاوت چنداني با ديگر ستارگان کهکشان ما و ديگر کهکشان ها ندارد، امکان وجود منظومه اي از سيارات وجود دارد چرا نبايد در اطراف ستارگان ديگر نيز سياراتي در حال چرخش باشند؛ اما کمتر از 15سال است که اين اجرام از روي کاغذ به دنياي واقعي قدم نهادند و اين بار نيز چون هميشه فناوري باعث شده است اين امکان در اختيار دانشمندان قرار گيرد.موضوع شناخت و بررسي سيارات فرا خورشيدي از دل منظومه شمسي خودمان آغاز شد.
سيارات آشناي منظومه ما اگرچه يکي از کهن ترين اجرامي هستند که انسان آنها را ديده و درباره آنها به تحقيق پرداخته اما شناخت منظومه شمسي را بايد دانشي بسيار نو به حساب آورد.
شايد در نخستين روزهاي عصر فضا بود که انسان مدرن ، زماني که ارابه هاي کاوشگرش آماده سفر به جاي جاي منظومه شمسي بودند تازه متوجه شد چقدر کم از اين سيارات مي داند و چقدر کمتر از شکل گيري و تحول اين سيارات اطلاعات درست و قابل اطمينان در اختيار دارد. در چنين جايگاهي بود که دانش جديدي با ترکيب رشته هاي زمين شناسي ، اخترشناسي و فناوري هاي فضايي متولد شد که سياره شناسي نام گرفت.
دانشي که هدفش بررسي و شناخت سيارات و چگونگي پيدايش آنها و هر آن چيزي بود که در قالب اين موضوع مي شد، بحث کرد.اين تلاش جذاب و ماجراجويي فکري و فضايي انسان باعث شد او به دنياي شگفت انگيز آشناي اطراف خود گام گذارد و هر لحظه که مي گذشت شگفتي هاي بيشتري درباره آن پيدا کند.
اين حالت براي دانشمندان حس انساني را تداعي مي کرد که در خانه اي که تمام دوران کودکي خود را در آن پشت سر گذاشته موفق به کشف اتاقهاي تازه و گوشه و کنارهاي ناشناخته اي شود.در کنار اين تلاش علمي ، پرسشي کهن فرصت طرح مجدد يافت.
آيا انسان در پهنه بيکران گيتي تنهاست؟ آيا تمامي عالم براي او خلق شده است ؟ آيا در جايي ميان بيش از 150ميليارد ستاره راه شيري و ميلياردها کهکشان شناخته شده خورشيد، ستاره اي ويژه است که گوهر دردانه حيات را در بستر خود پرورش داده است؟ براي پاسخ به اين پرسش تلاش گسترده اي آغاز شد که شايد يکي از مهمترين آنها جستجوي مکان هايي بود که امکان شکل گيري حيات در آنها وجود داشت. حلقه انتخاب در منظومه شمسي بسيار محدود بود.
عطارد سياره بدون جو و تفتيده ، شانسي براي اين موضوع نداشت. جو غليظ و اسيدي زهره هم بعيد بود اتمسفر مناسبي براي شکل گيري حيات و رشد آن بوده باشد.
مريخ اگرچه هنوز هم نامزد مناسبي براي اين موضوع به شمار مي رود، اما فرصت تکامل بخشيدن به حيات را هيچ گاه به دست نياورده و اقمار دوردست منظومه نيز گزينه هاي خوبي به شمار نمي آمدند. پس بايد جستجو را به سوي ستارگان سوق داد.
جايي که امکان شکل گيري و گسترش حيات شايد در دل سياراتي چون زمين وجود داشته باشد؛ البته اگر چنين سياراتي وجود خارجي داشته باشند.
براي چنين جستجويي از يک سو و از سوي ديگر پاسخ دادن به پرسش کماکان بحث انگيز چگونگي شکل گيري منظومه شمسي خودمان بود که طرح جستجوي سيارات فراخورشيدي آغاز شد، جستجوي اجرام بزرگ سنگي يا گازي که به طور مستقل به دور ستاره اي تکامل يافته در حال چرخش هستند.
نخستين گامها کمتر از 15سال پيش برداشته شد و سرانجام پس از بررسي هاي بسيار نخستين نشانه ها از يک سياره فراخورشيدي در اطراف ستاره - 51 فرس اعظم به دست آمد تا محققان نخستين سياره را به دام اندازند.
از آن زمان تاکنون کاوشها به طور جدي ادامه يافت و با بهبود شرايط و ابزارهاي رصدي دانشمندان توانستند تعداد بيشتري از اين سيارات را به دام اندازند. اگرچه در تعداد سيارات يافت شده.
بين مراجع گوناگون نجومي اختلاف نظر وجود دارد اما شمارشگر پايگاه جستجوي سيارات فراخورشيدي JPLعدد 157را نشان مي دهد و اين نشان از آغاز عصر جديدي دارد.هيچ يک از سيارات پيدا شده تاکنون (بجز يک مورد) به طور مستقيم ثبت يا تصويربرداري نشده اند.
همه آنها را دانشمندان با بررسي اثري که روي ستاره مادر خود مي گذارند يافته اند. به اين ترتيب که بر اثر چرخش سياره به دور ستاره مادر خويش يا در نور يا در طيف يا در مدار آن تغييراتي ايجاد مي شود که دانشمندان را به شناخت و شکار آن کمک مي دهد.
اما همانند تمامي عرصه هاي دانش بشري که حل هر پرسش ، دهها پرسش جديد ايجاد مي کند، يافت شدن اين سيارات هم با خود پرسشهاي فراواني را به همراه آورد.
برخلاف انتظار آنچه در اطراف ستارگان ديگر پيدا شده است ، کمتر تشابهي با منظومه خانگي ما دارد.نخست آن که تمامي سيارات يافت شده از نوع گازي و مشتري گون هستند و تاکنون هيچ سياره زمين مانندي کشف نشده است که شايد بتوان اين موضوع را به ضعف ابزارهاي فعلي ما مربوط دانست.
شايد زماني که ماموريت اکتشافي کپلر عازم مدار زمين شود شانس يافت شدن اين گونه سيارات نيز بيشتر شود.اما نکته مهمتري که وجود داشت اين بود که بيشتر سيارات گازي کشف شده در فاصله اي نسبت به ستاره مادر در حال چرخشند که در مقايسه با منظومه شمسي بسيار نزديکتر به ستاره مادر خود هستند.
اگر آنها را به منظومه خود منتقل کنيم شايد سياره اي به جرم بيش از مشتري در فاصله اي کمتر از مدار عطارد به دور خورشيد در حال چرخش خواهد ماند و اين با نظرات رايج درباره پيدايش منظومه شمسي تطابق ندارد.
آيا اين بدان معني است که ما در نظريات خود در باره پيدايش منظومه دچار اشتباه شده ايم ؟ آيا ما منظومه اي استثنايي هستيم ؟ هنوز براي پاسخ دادن به اين پرسشها بسيار زود است چرا که تنها 157سياره از ميان ميلياردها سياره ممکن در کهکشان خود را شناخته ايم و اين نسبت اندک براي اظهارنظر چندان کافي نخواهد بود.
در سالهاي آينده مبحث سيارات فرا خورشيدي ديد ما را نسبت به آغاز و انجام منظومه خود و درک ما را نسبت به گيتي متحول خواهد کرد. شايد شما هم اگر فرصت رصدي را در شبي صاف به دست آورديد و به سوي يکي از اين ستاره ها نگاه کرديد شما نيز احساس بي نظير رصدگراني را تجربه کنيد که به دنيايي نامرئي ولي با شکوه از جهانهاي دور دست نگاه مي کنند.
کسي چه مي داند. شايد همان هنگام از روي يکي از سيارات سنگي کشف نشده آن منظومه نيز کسي به سوي خورشيد ما مي نگرد.