راه بدون بازگشت

بررسي و تحليل بيماري سيروز كبدي

راه بدون بازگشت

بررسي و تحليل بيماري سيروز كبدي

كبد، بزرگترين عضو بدن بوده، براي آنكه بدن درست كار كند، عملكرد صحيح آن ضروري است. كبد سموم را از خون خارج كرده يا خنثي مي كند و عوامل دفاعي را براي كنترل عفونتها توليد مي نمايد و ميكروبها و باكتريها را از خون خارج مي كند. كبد، پروتئينهايي را كه انعقاد خون را تنظيم مي كنند توليد نموده و صفرا مي سازد كه به جذب چربيها و ويتامينهاي محلول در چربي كمك مي كند. شما بدون يك كبد كارآمد نمي توانيد زندگي كنيد.
در سيروز كبدي، بافتهاي جوشگاه جايگزين بافت سالم و طبيعي مي شود و جريان خون را در درون كبد مختل مي كند و از كاركرد طبيعي آن جلوگيري مي نمايد. سيروز هزينه هاي زيادي را به بيمار و جامعه تحميل مي كند.

علتها

سيروز كبدي علل زيادي دارد. مانند الكليسم مزمن و هپاتيت Cو هپاتيت B
- هپاتيت B
ويروس هپاتيت Bاحتمالاً شايعترين علت بروز سيروز در دنياست. هپاتيت «B» باعث التهاب و آسيب به كبد مي شود كه طي چند دهه مي تواند باعث سيروز كبدي شود. هپاتيت D ويروس ديگري است كه كبد را عفوني مي كند، ولي تقريباً فقط در افرادي به وجود مي آيد كه داراي هپاتيت B هستند.
- هپاتيت C
ويروس هپاتيت Cباعث ايجاد التهاب و آسيب كم شدت به كبد مي شود و طي ساليان طولاني باعث بروز سيروز مي شود.

هپاتيت خود ايمني

اين بيماري به نظر مي رسد كه به وسيله حمله دستگاه دفاعي بدن به كبد و ايجاد التهاب، آسيب و در نهايت ايجاد بافت جوشگاهي و سيروز به وجود مي آيد.

بيماريهاي ارثي

بيماري نقص آلفا يك، آنتي تريپسين، همو كروماتوز، بيماري ويلسون و... مي تواند باعث آسيب كبدي و سيروز شوند.

كبد چرب

در اين بيماري چربيها در كبد تجمع يافته و در نهايت باعث ايجاد بافت جوشگاه مي شوند. اين نوع التهاب كبدي در همراهي با ديابت، سوء تغذيه پروتئين، چاقي، بيماري عروق قلبي، و درمان دارويي با داروهاي كورتوني ديده مي شود.

انسداد مجاري صفراوي

زماني كه مجاري حمل كننده صفرا مسدود مي شوند، صفرا پس رفت مي كند و به بافت كبدي آسيب مي زند. در شيرخواران انسداد مجاري صفراوي عمدتاً به دليل عدم تشكيل مجاري بوده و نوعي بيماري است كه در آن مجاري صفراوي وجود ندارند يا آسيب ديده هستند. در افراد بالغ مهمترين علت، سيروز صفراوي اوليه است كه در آن مجاري صفراوي ملتهب مسدود شده و داراي بافت جوشگاهي مي شوند. سيروز صفراوي ثانويه مي تواند پس از جراحي كيسه صفرا در صورتي كه مجاري سهواً گره خورده شوند، اتفاق بيفتد.

داروهاي سموم و عفونت

واكنش شديد به داروهاي تجويزي، در معرض سموم محيطي قرار گرفتن، عفونت انگلي شيستوزوميازيس و حملات مكرر نارسايي قلبي همراه با كبد محتقن مي تواند باعث بروز سيروز شود.

نشانه ها

بسياري افراد دچار سيروز در مراحل اوليه بيماري نشانه اي ندارند، اما به هر حال زماني كه بافت جوشگاهي جايگزين سلولهاي سالم مي شود، عملكرد كبدي افت كرده و فرد علايم زير را احساس مي كند:
- فرسودگي
- خستگي
- بي اشتهايي
- تهوع
- ضعف
- كاهش وزن
- درد شكمي
- رگهاي خوني عنكبوتي شكل بر روي شكم
با پيشرفت بيماري، شكايتها بروز مي يابد. در برخي افراد اين موارد مي تواند اولين نشانه هاي بيماري باشد.

عوارض سيروز

فقدان عملكرد كبدي از هر راهي بر بدن تأثير مي كند. موارد زير مشكلات يا عوارض شايعي است كه به وسيله سيروز ايجاد مي شود.
- ورم و استسقا: زماني كه كبد توانايي اش را براي ساخت پروتئين آلبومين از دست مي دهد، آب در پاها(ورم) و شكم (استسقا) تجمع مي يابد.
- كبودي و خونريزي: زماني كه كبد ساخت پروتئينهاي مورد نياز براي لخته شدن خون را كند يا متوقف مي كند، فرد دچار كبودي يا خونريزي آسان مي شود. كف دستها ممكن است قرمزشده و با اريتم پالمار لك دار شوند.
- يرقان: يرقان زرد شدن پوست و چشمهاست و زماني كه كبد بيمار، بيلي روبين كافي جذب نمي كند اتفاق مي افتد.
- خارش: محصولات صفراوي در پوست رسوب كرده و مي توانند خارش شديد ايجاد نمايند.
- سنگ صفراوي: اگر سيروز از رسيدن صفرا به كيسه صفرا جلوگيري نمايد، امكان دارد كه سنگ صفراوي تشكيل شود.
- سم در خون يا مغز: يك كبد آسيب ديده نمي تواند سموم را از خون بردارد و اين مسأله باعث تجمع سموم در خون و در نهايت مغز مي شود. بنابراين، سموم مي توانند عملكرد ذهني را كند كنند و باعث تغييرات شخصيتي، كما و حتي مرگ شوند. علايم تجمع سم در مغز شامل بي توجهي به ظاهر شخصي، عدم پاسخ دهي، فراموشكاري، مشكلات تمركز گرفتن يا تغييرات عادات خواب مي باشند.
- حساسيت به دارو: سيروز باعث كاهش توانايي كبد براي غربال كردن داروها از خون مي شود. از آنجا كه كبد داروها را با سرعت هميشگي از خون خارج نمي كند، آنها به مدت طولاني تري فعاليت مي كنند و در بدن تجمع مي يابند. اين مسأله باعث مي شود كه فرد به داروها و عوارض جانبي آنها حساس تر شود.
- افزايش فشار خون باب: به طور طبيعي، خون روده و طحال از طريق وريد باب به كبد حمل مي شود. سيروز سرعت طبيعي جريان خون وريد باب را كم مي كند كه باعث افزايش فشار داخل آن مي گردد، به اين وضعيت «افزايش فشار خون باب» گفته مي شود.
- واريس ها: زماني كه سرعت جريان خون وريد باب كاهش مي يابد، خون روده و طحال به رگهاي معده و مري پس زده مي شود. اين رگها ممكن است بزرگ شوند، زيرا كه قرار نبوده اين ميزان زياد خون را حمل كنند. رگهاي خوني بزرگ شده - كه واريس ناميده مي شوند - ديواره نازكي دارند و با تحمل اين فشار، ممكن است بتركند. اگر اين رگها بتركند نتيجه آن يك خونريزي شديد در قسمت فوقاني معده و مري است كه نياز به توجه فوري پزشكي دارد.
- مقاومت به انسولين و نوع 2 ديابت: سيروز باعث بروز مقاومت به انسولين مي شود. اين هورمون كه به وسيله لوزالمعده ساخته مي شود باعث مي شود قند خون توسط سلولهاي بدن مورد استفاده قرار گيرد. اگر مقاومت به انسولين داشته باشيد سلولهاي چربي، كبد و عضلات نمي توانند به درستي از انسولين استفاده كنند. لوزالمعده سعي مي كند با توليد بيشتر انسولين به مشكل پاسخ دهد. در نهايت لوزالمعده نمي تواند به تقاضاي بدن براي انسولين پاسخ داده و به دليل آنكه قند زيادي در جريان خون تجمع مي يابد نوع دو ديابت اتفاق مي افتد.
- سرطان كبد: كارسينوم هپاتوسلولار، نوعي از سرطان كبد است كه به طور شايعي به دليل سيروز اتفاق مي افتد، اين سرطان در خود بافت كبدي ايجاد مي شود و ميزان مرگ و مير آن بسيار بالاست.
- مشكلات ساير اعضا: سيروز مي تواند باعث اختلال عملكرد دستگاه دفاعي بدن شود كه اين امر منجر به عفونت مي گردد. مايع تجمع يافته در شكم (استسقا) ممكن است به وسيله باكتريهاي كه به طور طبيعي در روده وجود دارند، آلوده شود. سيرزو مي تواند منجر به ناباروري جنسي، اختلال عملكرد كليه، نارسايي آن و پوكي استخوان شود.

تشخيص

پزشك سيروز را بر اساس نشانه ها، يافته هاي آزمايشگاهي، سابقه پزشكي و معاينه باليني تشخيص مي دهد.
مثلاً در حين معاينه باليني پزشك ممكن است متوجه شود كه كبد سفت تر و بزرگتر از معمول لمس مي شود و آزمايشهاي خوني كه مي توانند وجود بيماري كبدي را نشان دهند، درخواست كند.
در صورتي كه مشاهده كبد براي بررسي علائم بيماري ضروري باشد، پزشك ممكن است درخواست سونوگرافي، سي تي اسكن، ام آر آي يا اسكن كبد با استفاده از مواد راديواكتيو نمايد. در ضمن ممكن است پزشك با استفاده از لاپاروسكوپ (وسيله اي كه داخل شكم قرار داده مي شود و تصاويري را به يك صفحه رايانه اي مي فرستد) اقدام به مشاهده كبد نمايد.

درمان

آسيب كبدي ناشي از سيروز برگشت پذير نيست، اما پيشرفت بيشتر آن را مي توان متوقف نمود و عوارض را كاهش داد. درمان به علت سيروز و عوارضي كه فرد دارد بستگي دارد؛ مثلاً درمان سيروز ناشي از هپاتيت، شامل داروهايي است كه براي درمان انواع مختلف هپاتيت مانند اينترفرون براي هپاتيت ويروسي يا كورتونها براي هپاتيت خود ايمني استفاده مي شود. سيروزي كه به دليل بيماري ويلسون (كه در آن مس در اندامها تجمع مي يابد) ايجاد مي شود به وسيله داروهايي كه مس را خارج مي كنند، درمان مي شود. اينها فقط چند مثال بودند و در واقع درمان سيروز ناشي از ساير بيماريها بستگي به علت زمينه اي دارد. در تمام موارد بدون توجه به علت، پيروي از يك رژيم غذايي مناسب و پرهيز از الكل ضروري هستند؛ زيرا بدن به تمام مواد مغذي كه مي تواند دريافت كند نياز دارد و الكل فقط باعث آسيب كبدي بيشتر مي شود. فعاليت بدني سبك نيز مي تواند به توقف يا به تأخير انداختن سيروز كمك كند.
درمان شامل معالجاتي براي عوارض نيز هست. مثلاً پزشك ممكن است براي استسقا (آسيت) و ورم؛ رژيم غذايي كم نمك يا استفاده از مدرها (ادرار آورها) را كه داروهاي خارج كننده مايعات از بدن هستند، توصيه كند. براي عفونتها آنتي بيوتيك تجويز مي شود و داروهاي مختلفي مي توانند به بهبود خارش كمك كنند. پروتئين باعث ايجاد سموم در دستگاه گوارش مي شود و بنابراين خوردن كمتر پروتئينها به كاهش ساخت سمومها در خون و مغز كمك مي كند. پزشك ممكن است مسهلها را براي جذب سموم و خارج كردن آنها از روده تجويز نمايد.
براي كاهش فشار خون پزشك ممكن است داروهاي ضد فشار خون توصيه نمايد. اگر واريسها خونريزي نمايند پزشك ممكن است ماده لخته كننده اي در آنها تزريق كند يا از روش بستن با باندهاي رزيني استفاده نمايد كه در آن از وسايل مخصوصي براي تحت فشار قرار دادن واريسها و توقف خونريزي در آنها استفاده مي شود.
زماني كه عوارض قابل كنترل نباشند يا زماني كه كبد آنقدر آسيب مي بيند كه جوشگاهها به طور كامل عملكرد كبد را مختل مي كنند، پيوند كبد ضروري است. در اين پيوند، كبد بيمار برداشته شده و با يك كبد سالم از يك دهنده عضو جايگزين مي گردد. حدود 80 تا 90 درصد بيماران با پيوند كبد زنده مي مانند. در سالهاي اخير ميزان زنده ماندن افزايش يافته: زيرا كه داروهايي مانند سيكلوسپورين و تاكروليموس كه دستگاه ايمني را مهار مي نمايند و آن را از حمله و آسيب به كبد جديد نگاهداري مي كند، در دسترس قرار دارند.

رضا اخوان

مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار