بيماري نقرس یا کريستال هاي دردناک

شايد تا به حال بارها اصطلاح بيماري پولدارها و يا همان نقرس، به گوشتان خورده باشد. اين اختلال متابوليک (سوخت و ساز) 2500
سال پيش، براي اولين بار توسط بقراط تعريف شد و يکي از انواع بيماري هاي ورم مفاصل به شمار مي رود که با درد همراه است و بر اثر افزايش اسيداوريک در خون به وجود مي آيد و دريافت زياد مواد غذايي حاوي اسيدآمينه (پورين) را مي توان يکي از دلايل مهم افزايش اسيداوريک ذکر کرد.
دکتر رضا فرجي، پزشک متخصص عمومي، مشخصه هاي باليني نقرس را شامل التهاب حاد و مزمن مفاصل، رسوب اسيداوريک در داخل و اطراف مفاصل و پوست (که به اصطلاح به آن «توفوس» گفته مي شود)، سنگهاي کليه و هيپراورسيمي (بالا رفتن ميزان اسيداوريک خون) ذکر مي کند.
به گفته اين پزشک متخصص، نقرس به علت توليد بيش از حد و يا کاهش ترشح يک اسيد آلي به نام اسيداوريک يا هر دو عامل ايجاد مي شود که ترشح و پاکسازي اسيداوريک را کليه ها انجام مي دهند.
فرجي با بيان اينکه اسيداوريک در نتيجه تجزيه متابوليک بازهاي پوريني که در ساختمان اسيدهاي نوکلئيک به کار رفته است، ايجاد مي شود، اظهار مي دارد: از ميزان اسيداوريکي که طي روز از بدن دفع مي شود، به طور متوسط يک سوم از رژيم غذايي و دو سوم از منابع داخلي تأمين مي شود.
به گفته وي، حدود 90 درصد موارد نقرس به علت کاهش دفع اسيداوريک ايجاد مي شود و اينکه در گذشته به بيماري نقرس بيماري متمولين (پولدارها) گفته مي شد، وجه تسميه نامناسبي بوده است، زيرا تصور مي شد که ميزان اسيداوريک دريافتي از رژيم هاي غذايي غني از پيش ساز اسيداوريک همانند مواد پروتئيني و گوشتي مسبب آن است، در صورتي که در بيشتر موارد نقرس به علت کاهش دفع اسيداوريک است.

دلايل کاهش و افزايش اسيداوريک

از مواردي که موجب افزايش توليد اسيداوريک مي شود، مي توان به اختلال خون سازي غيرمؤثر (بيماري تالاسمي)، مصرف اتانول، بيماري فاويسم، همودياليز مزمن و برخي بدخيمي هاي سيستم خوني اشاره کرد.
دکتر فرجي با اشاره به اين مطلب؛ اختلالات کار کليه، کم آبي بدن، کاهش حجم ادرار، گرسنگي، کم کاري تيروئيد، داروهاي مدر و ... را نيز از دلايل کاهش دفع اسيداوريک ذکر مي کند. گفتني است، اصولاً بيماري نقرس مختص آقايان است و گهگاه در زنان سنين يائسگي هم به چشم مي خورد.
اين پزشک متخصص عمومي، سطح اسيد اوريک را در سنين کودکي پايين ذکر کرده و مي افزايد: اسيداوريک با افزايش سن، افزايش مي يابد که به علت پايين تر بودن سطح اين ماده در زنان، شيوع نقرس در آنان به مراتب کمتر از آقايان است که شايع ترين سن شروع علايم اين بيماري در سنين 45 سالگي است.

نشانه اي باليني

آرتريت (التهاب مفصل) نقرس حاد، نقرس توفوسي مزمن، سنگ کليه و نقرس چند مفصلي مزمن را مي توان از تظاهرات باليني اين بيماري ذکر کرد.
به گفته اين پزشک متخصص، در آرتريت حاد نقرسي، علايم بيماري بسيار سريع اوج گرفته و بيمار بدون علايم به خواب رفته و درد شديد، قرمزي و تورم مفصل مبتلا، او را از خواب بيدار مي کند که در 95 درصد موارد حملات اوليه يک مفصل و از جمله در بيشتر مواقع انگشت اول پا بيش از ساير مفاصل گرفتار مي شود.
در چنين مواقعي درد و التهاب پوست روي مفصل گسترش يافته و پوست بشدت قرمز مي شود و حتي گاهي بيمار قادر به پوشيدن جوراب خود نيز نيست.
دکتر فرجي شايع ترين مفاصل درگير با اين بيماري را به ترتيب پا، مچ پا، زانو، مفاصل کوچک دست، مچ دست و آرنج ذکر مي کند و يادآور مي شود: اگرچه سير حملات درمان نشده متفاوت است، ولي حملات اوليه معمولا خود به خود بهبود مي يابد.
قابل ذکر است، از آنجا که در مايع داخل مفصل و گلبولهاي سفيد آن اسيداوريک به صورت کريستالهاي سوزني توسط عدسي پلاريزه ديده مي شود، به همين دليل اين نوع از آرتريت را آرتريت ناشي از بلور نيز مي نامند، ولي در نقرس توفوسي مزمن رسوب اسيداوريک در داخل و اطراف مفاصل و پوست موجب ايجاد توده هايي مي شود که اين توده ها (توفوس ها) در معاينه باليني قابل لمس بوده و تنها در 10 تا 20 درصد بيماران مبتلا به نقرس ايجاد مي شود.
دکتر فرجي با اشاره به اينکه توفوس ها بعد از 10 تا 15 سال از حملات اوليه آرتريت ظاهر مي شود، محلهاي شايع آن را گوش خارجي و مناطق تحت فشار نظير تاندون آشيل ذکر مي کند.
وي وجود سنگ هاي اسيداوريکي را در 10 تا 20 درصد بيماران عنوان مي کند و مي افزايد: سنگهاي اسيداوريکي بدون کلسيم در راديوگرافي ها ديده نمي شوند و در اين بيماران بروز سنگهاي اگزالات کلسيم نيز افزايش مي يابد و ذرات اسيداوريک به صورت شنهاي قرمز متمايل به نارنجي ديده مي شود که گاه اين سنگها بدون درد دفع مي شوند، ولي هنگامي که اندازه آنها به بيش از 5 دهم سانتي متر برسد، معمولاً موجب بروز درد ناحيه پهلو مي شوند که همراه اين علامت، خون در ادرار نيز مشهود است.همچنين در نقرس چندمفصلي مزمن نيز بيماران اغلب توفوس هاي متعدد مجاور مفاصل را دارا هستند.

درمان و پيشگيري

درمان اين بيماري توسط پزشک تعيين مي شود. در تعداد زيادي از بيماران، حتي بدون درمان، بروز حملات مجدد نادر است و درمان طولاني مدت توجيهي ندارد.
به گفته دکتر رضا فرجي، در بيماران چندمفصلي، توفوس و سنگ هاي کليوي، درمان طولاني مدت لازم است و بيماراني که سطح اسيداوريک خون آنان بسيار بالا بوده يا نخستين حمله در جواني رخ داده است، نيازمند درمان به منظور جلوگيري از عوارض مزمن اين بيماري هستند.
پورين ها که تجزيه متابوليک آنها باعث توليد اسيداوريک مي شود، در برخي از غذاها به مقدار بالايي وجود دارد. دکتر فرجي غذاهاي حاوي مقادير زياد پورين را ماهي کولي، گوشت اعضا (جگر، دل، قلوه، کله و پاچه و...) شيريني و گياهان پربرگ نظير اسفناج ذکر کرده و مي افزايد: به جز پرهيز از اتانول، تغييرات ديگر در رژيم غذايي اثرات باليني ناچيزي دارد، ولي رعايت آن نيز خالي از فايده نيست.
همچنين طبق بررسي هاي انجام شده، گيلاس، توت فرنگي، آلبالوي تازه، موز، گوجه فرنگي، کرفس، باميه و جعفري از غذاهاي بدون پورين محسوب مي شود.

توصيه هاي تغذيه اي

از زياد مصرف کردن ويتامين C بپرهيزيد؛ زيرا اين ويتامين افزايش دهنده توليد اسيد اوريک است.
از زياد مصرف کردن ويتامين 3 B بپرهيزيد؛ زيرا زيادي نياسين جلوي خروج اسيداوريک را از بدن مي گيرد.
از مصرف مکمل هاي آهن جدا بپرهيزيد، زيادي آهن در خون باعث ورود اسيد اوريک در مفاصل مي شود.

مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار