| این مقاله چشماندازی به سوی ابعاد مختلف موفقیتخواهد داشت . به راستی موفقیت چیست و راز موفقیتها كدام است . در ابتدا به سه ضلع موفقیت اشاره میشود; سپس سخنان پرمودیترا و ویلیام جیمز بررسی میگردد و بعد از آن سه ركن اساسی موفقیت (آروزها، باور و پذیرش) مطرح شده، از قانون تداركات و تمرین پالایشگری سخن به میان میآید . در پایان باورهای موفقیت، تجسم موفقیت و 5 كلید موفقیتبه تفصیل بررسی خواهد شد و خواننده با آثار روشن برنامه ریزی آشنا میشود . |
موفقیت چیست؟ چرا همواره از انسانهای خوشبخت میپرسند: راز موفقیتشما چیست؟
بعضی از صاحب نظران معتقدند موفقیت مثلثی طلایی دارد; مثلثی كه سه ضلع آن عبارتند از:
1 . نظم و آرامش
2 . برنامه ریزی و دقت
3 . سرعت عمل و زمانشناسی
پرمودیترا مینویسد: «حتی یك سازمان موفق امتداد سایه یك مدیر موفق است .¯ در حقیقت هر انسانی ناخدای كشتی زندگی خویش است و زمانی موفق خواهد بود كه خوب بیندیشد، خوب حركت كند، خوب با تغییرات سازگار شود، خوب برنامهریزی و خوب عمل كند .
ویلمام جیمز مینویسد: «بزرگترین كشف نسل ما این است كه انسان میتواند با تغییر دادن نگرش خود زندگیاش را تغییر دهد . ¯
ما امروزه اغلب در شرایط شتاب هستیم و سعی داریم مسائل را حل كنیم; اما در واقع بر شدت آنها میافزاییم . از آن جا كه همه چیز را مساله مهم میدانیم، از یك درام به سراغ درام دیگر میرویم و بعد از مدتی به تدریجباور میكنیم كه همه چیز مساله بزرگی است . به این مهم توجه نمیكنیم كه طرز برخورد ما با مسائل روی چگونگی حل آنها تاثیر میگذارد . ما باید بیاموزیم كه با مسائل راحتتر برخورد كنیم . اگر این نكته را بیاموزیم، مسائلی كه حل ناشدنی به نظر میرسند راحتتر و بیاهمیتتر به نظر خواهند رسید و حتی مسائل بزرگتر و به راستی استرسآمیز به قدر سابق انسان را ناراحت نمیكنند .
خوشبختانه به گونهای دیگر نیز میتوان با زندگی روبه رو گشت; روشی ملایمتر كه زندگی را سادهتر و اشخاص را سازگارتر میسازد . لازمه این زندگی راحتتر و ملایمتر این است كه عادتهای كهنه را با واكنشهای جدید عوض كنیم . عادات جدیدتر سبب میشوند زندگی رضایتبخشتر و سرشارتری داشته باشیم .
سه ركن ضروری: برخی از صاحب نظران، مانند «گواین» ، معتقدند سه عنصر یا ركن ضروری در درون ما وجود دارد كه در هر وضعیتی، تجسم خلاقیت و موفقیت را رقم میزنند . این عناصر عبارتند از:
1 . آرزوها
آرزوها و خواستن مقدمه باور است و باید از دل و جان باشد . انسانی كه آرزوهای معقول دارد، به مرحله آفرینش دستخواهد یافت . منظور از آرزو احساس روشن و نیرومند است نه خواستن از سر اعتیاد و حرص و تملك . گاه، در خصوص بعضی مسائل، از خود بپرسید: «آیا حقیقتا از صمیم قلب میخواهم این هدف محقق شود؟¯ آرزوها موتور حركتند . این موتور، موتورهای ذهنی را به تكاپو و توقفها را به تلاطم در میآورد . هر چه آرزوها معقولتر باشند، درجه تحققشان بالاتر میرود .
2 . باور
ایمان انتظاری مطمئن است; هر چه بیشتر به هدف برگزیده خود و امكان حصول آن اعتقاد داشته باشید; یقین بیشتری احساس خواهید كرد . همواره از خود بپرسید: آیا باور قلبی دارم كه این هدف میتواند وجود داشته باشد؟
آیا باورم این است كه حصول و تحقق آن برای من ممكن است؟
وقتی باورمندی به موفقیتبالا باشد، انسان از مواهب زیر برخوردار میگردد:
الف) نوع نگاهش به زندگی مثبت میشود .
ب) حركت، فعالیت و تلاش خود را با برنامه ریزی توام میكند .
ج) در تكرار شكستهای جزئی حل نمیشود .
د) همواره برای توفیقات بیشتر فعالیت میكند .
چنانچه آدمی امیال و آرزوهای خود را مرده تلقی كند و خود را در كل عالم بیستاره به شمار آورد، به مرحله باور مثبت نمیرسد و همواره در باور منفی غوطهور خواهد شد . برخی از اشخاص فریاد میزنند «من در انتظار بدترین حوادث هستم» یا فریاد میزنند و باور دارند كه: «باز هم بدترینها در راه است .¯
بدیهی است انسان همان گونه میزید كه باور دارد . قبول شكست پیاپی و ایمان به اضمحلال وجود و عدم اندیشه در مراحل موفقیت آدمی را بیخاصیت میكند و انسان در تخریب خود تسلیم میشود . این افراد عملا بدترین و غیر منتظرهترین حوادث را به خود میخوانند . بنابراین، باید در آغاز اندیشه خود را دگرگون كنند . وقتی فرد عادت كند پیوسته باختها، شكستها، فقدانها، كینهها، دشمنیها و اتفاقات ناگوار را پیشاپیش خود فراخواند; دیگر به سمت موفقیتها و كامیابیها و خوشبختیها و بركات جهت نمییابد . پس كاری كنید تا موفقیت را به مرحله باور برسانید و چیزی بپندارید كه شما منتظرش هستید; زیرا ایمان فعال، شعور نیمه هوشیار را تخریب میكند .
باورهای مثبت عامل هدایتگر انسان به سمت موفقیت است و انسان موفقیت جو موفقیتساز میشود . گویا دستانی نامرئی به سمت او دراز میشوند تا وی را یاری دهند . چنین انسانی، دارای نظم، برنامه ریزی و فرصتشناسی میشود .
باورهای منفی نیز به اندازه باورهای مثبت قدرت دارند; اما تاثیر منفی میگذارند . گاه یك باور منفی یقینی تركشهای خود را در سرتاسر زندگی یك فرد رها میسازد . نباید فراموش كرد كه باور داشتن به چیزی سبب میشود آن چیز تجلی كند .
قانون تداركات قانون تداركات میگوید:
اولا، انسان نیاز دارد برنامههای كوتاه مدت، میان مدت و دراز مدت داشته باشد .
ثانیا، انسان باید و حتمابرای روز مبادا تداركات منطقی و معقول داشته باشد; اما اگر شما خود را برای چیزی كه از آن میترسید یا به آن احتیاج ندارید، آماده كنید، همان را به سوی خود جذب خواهید كرد . حضرت داوود میفرماید: «معمولا آن چه میترسیم بر سرمان خواهد آمد .¯
ما عموما در اطرافمان میشنویم: «من باید پولی برای هنگام بیماری كنار گذارم .¯ بدین ترتیب، به طور مصمم فرد، بیماری خود را تدارك میبیند . گروهی میگویند: «من برای روزهای سخت پولی كنار میگذارم .¯ این افراد درباره روزهای سخت و بیچیزی به مرحله باور و شاید یقین رسیدهاند و به طور حتم روزهای سختخواهند داشت; چون منتظر لحظه بسیار ناگوارند . البته انبارهای غله هر فرد باید پر باشد و از حساب مالی مطمئن و ارزشمند بهره برد; ولی باید آگاه بود و درست پیش رفت . موفقیتهایی كه به خاطر ترس آرزو شود، نوعی شكست پنهان یا ترس وحشتناك از شكستبزرگ است . موفقیت را به خاطر توفیق و برای اعتماد به نفس و به خاطر باورمندی خویش آرزو كنید . نیچه میگوید: انسان چگونهای است كه میتواند با هر چرایی بسازد . به شرطی كه باور داشته باشد .
3 . پذیرش
آدمی باید مشتاق پذیرفتن و داشتن چیزی باشد كه جویای آن است . گاه بیآن كه هدفی را بخواهیم، دنبال میكنیم; تنها به این دلیل كه از فرایند دنبال كردن یك امر یا رویداد لذت میبریم . همواره باید از خود پرسید: «آیا به راستی میخواهم این را به طور كامل داشته باشم؟¯
مجموع سه ركن آرزو، باور و پذیرش را نیت مینامیم . باید به خاطر سپرد:
الف) هر گاه نیت فرد برای آفریدن چیزی كامل شود، مرزهای موجود را در هم میشكند .
ب) هر گاه فرد سراپا طلب و آرزو باشد و اعتقاد كامل داشته باشد، برای انجام هر كاری توانایی دارد; به قول دكتر شریعتی وقتی عشق فرمان میدهد، محال سر تسلیم فرود میآورد .
ج) هر گاه كاملا مشتاق و باورمند به سمت كاری حركت كردید، آن را انجام شده تلقی كنید . در روایات داریم: «الاعمال بالنیات; كارها با نیتها تحقق مییابند .¯
د) هر گاه نیتشما روشنتر و نیرومندتر باشد، تجسم خلاق شما سریعتر و آسانتر به ثمر خواهد رسید . تمرین پالایشگری یكی از تمرینات معروفی كه روان شناسان بر آن تاكید میورزند، پالایش افكار است كه آغاز راه برنامه ریزی موفقیتبه شمار میآید; زیرا: قدرتمندترین كاری كه برای عوض كردن دنیا میتوانید انجام دهید، عوض كردن اعتقاداتتان درباره ماهیت زندگی و مردم و واقعیات، تبدیل این باور به اعتقادات مثبتتر و عمل طبق آن است .
پس اگر در رسیدن به هدفی دچار مشكل هستید و خود را ناموفق میپندارید یا احساس میكنید در درونتان مقاومتی وجود دارد كه نمیگذارد به هدف برسید، تمرین پالایشگری زیر را انجام دهید:
یك صفحه كاغذ بردارید و بالای آن بنویسید: افكار زیر علت ناتوانی من در رسیدن به هدف است . آن گاه آن چه به ذهنتان میآید فهرست كنید . مدت زمان طولانی به هر جمله فكر نكنید و زیادی آن را جدی نگیرید . فورا حدود 20 یا 30 مورد را - حتی اگر احمقانه و بچگانه مینماید - بنویسید; برای مثال میتوانید موارد زیر را یادداشت كنید:
1 . خیلی تنبل هستم .
2 . خودم را كوچكتر از تصور دیگران میبینم .
3 . پول كافی ندارم .
4 . قبلا امتحان كردهام و اثر نكرده است .
5 . مادرم گفته نمیتوانم .
6 . نمیخواهم .
7 . خیلی سخت است .
8 . میترسم .
9 . شاد نیستم .
10 . در دنیا و این آسمان یك ستاره ندارم .
11 . بدبختترین آدمم .
اكنون چند دقیقه آرام بنشینید و ببینید كدام یك از مواردی كه نوشتهاید به راستی حقیقت دارند و تا چه اندازه به آنها اعتقاد دارید . بدین ترتیب، در مییابید چه نوع محدودیتهایی را بر خود و جهانتان تحمیل كردهاید . هر گاه احساس كردید بسیاری از این موارد وهمیاند، فهرست را پاره كنید و دور بیندازید . این نشان میدهد:
الف) مواردی كه نوشتید نباید در زندگیتان اقتدار داشته باشند .
ب) ایمان به هدف فراسوی باورهای غلط است .
ج) حقیقت وجود خود و توان شما بسیار فراتر از وضع موجود است . باورهای موفقیت اگر بعد از تمرین پالایشگری آرام بنشینید و بیاسایید و چند عبارت تاكیدی مثبت و باز و سازنده را جانشین باورهای بسته و منقبض و محدود كننده خود سازید، گامی بلند به سمت موفقیتبرخواهید داشت و در حقیقتبه سمتبرنامه ریزی موفقیت پنجرهای خواهید گشود . عبارات تاكیدی زیر در این زمینه سودمند است:
اكنون همه گذشته را به طور كامل رها میكنم . من آزادم!
اكنون هر گونه اعتقاد منفی و محدود كننده را نابود میكنم . این گونه باورها بر من اقتداری ندارند .
اكنون همه را میبخشم و رها میكنم .
من میتوانم شاد و خوشبخت و سعادتمند باشم .
اكنون هر چه احساس گناه، ترس و خشم و غضب و نفرت و انزجار است، دور میریزم . من آزاد، روشن و شفاف و پر از انرژیام .
من از موفقیت لبریزم .
من همنام بعضی پیامبرانم . نام دیگر من مانند نام دانیال پیامبر است; زیرا دانیال یعنی «خدا نگهدار من است .¯
من خود را موفق میدانم .
همه موانعی كه بر سر راه بیان كامل و كامروایی زندگی من وجود دارند، بر خواهم داشت .
دنیا بسیار زیبا و دوست داشتنی است .
كائنات از وفور نعمت لبریز است و همواره خدا روزی رسان است .
همه را عفو میكنم و میبخشم .
من از خوبی و نیكی و خدمت و توفیق آكندهام .
من خدا را به روشنی ستارگان در دل زیبای شبانه آسمان احساس میكنم .
من با خدا هستم و خدا با من است . پس من تماما موفقیت هستم .
تجسم موفقیت تجسم موفقیت تنها یك فن یا تلقین نیست; مقامی از دل آگاهی است كه از خزانه غیب صادر میشود; اما شرایطی دارد . نخستین شرط آن نیت است كه با سه عنصر «آرزو، باور و پذیرش» تعریف شد . در پرتو تجسم موفقیت، انسان به جایگاهی رفیع نائل میشود و در مییابد كه خود آفریدگار بیوقفه عالم خویش است . تجسم موفقیت و ایمان به آن سبب میشود میان ما و خدا جدایی یا فاصلهای احساس نكنیم . ما تجلی خدا هستیم و همه هستی در وجود ما است، ما در باطن خود صاحب همه چیز هستیم . تجلی از طریق تجسم موفقیتیعنی فرایند دریافت و ادراك این حقیقت و مرئی ساختن قدرت الاهی وجودمان در عرصههای زندگی .
جالب این كه همه ما در ژرفای دل خود از غایتبرتر خویش باخبریم . همه ما میدانیم در وجود ما قدرتهایی نهفته است كه اگر به كار افتد، جهان ما دگرگون میشود . بسیاری از ما سالها استبا موتورهای خاموش و بدون برنامه و خطی زندگی كردهایم، در حالی كه 90 درصد ما میدانیم قدرتهای زیادی در درون ما به ودیعه گذاشته شده است . این داستان شاید برای بسیاری از ما به شیوههای گوناگون روی داده است . یكی از دوستان تعریف میكرد:
روزی یك كش محكم پول را به دست گرفته بودم تا با انگشتان دو نیم كنم . ابتدا آن را دور دو انگشتسبابه پیچاندم و با دو دست كشیدم; اما پاره نشد . سپس با چهار انگشت هر دو دست آن را كشیدم; ولی پاره نشد . سپس محكم با تمام انگشتان و كف دست آن را از دو طرف كشیدم; اما پاره نشد . چون احساس میكردم كسی مرا نمیبیند، پاهای خود را دراز كردم، یك طرف كش را به انگشت پا قلاب كردم و با دو دست آن را كشیدم; ولی پاره نشد . متحیر، مایوس و ورشكسته حلقه كش را بیرون آوردم . برادرم كه مرا زیر نظر داشت، فاتحانه به میدان آمد و گفت: فلانی تو همیشه ناتوانی، اصلا بیعرضهای، این كش را به یك كودك 6 ساله بده تا با دو انگشت قطع كند و . . . . در یك لحظه غیرتی شدم، نیرویی عجیب در درونم فوران كرد و حلقه كش را با دو انگشتسبابه و با كمترین فشار پاره كردم .
راز این موفقیت آشكار است . انسان برای موفقیت در هر كاری به مثلثباور، ایمان و تلاش نیاز دارد . این جمله معروف ارشمیدس، ریاضی دان بزرگ یونان، را هرگز نباید فراموش كنیم:
«اهرمی از ایمان و باور به من دهید، تا من بدون محاسبات ریاضی زمین را جابه جا كنم .¯
تردیدهای گذشته، ترسهای قدیمی، تلقینهای اطرافیان، ترمزهای فكری، توقفها و سكونهای كهنه كه اطراف ما را احاطه كردهاند، درهای موفقیت را به روی ما بستهاند . قفلهای مذكور را نمیتوان شكست . این قفلها باید گشوده شوند; چون گاه شكستن قفل به ساختمان زیبای موفقیت آسیب میرساند . پس باید كلیدها را یافت و قفلها را گشود .
كلیدهای موفقیت 1 . برنامه ریزی: برنامهریزی برای موفقیتبرج مراقبت پیشروی به سمت اهداف است .
2 . خودباوری: اساس ایمان خودباوری است . انسان خودباور به توان خویش ایمان دارد و ایمان انتظاری مطمئن است .
3 . حركت: خروج از سكون و عدم توقف ضامن موفقیت است; اما حركتی كه حساب شده و طبق برنامه باشد .
4 . جرات: عدم هراس و این پا و آن پا كردن و حتی پذیرش شكستها اساس موفقیت است .
5 . خودتشویقی: خود تشویقی به معنای خود شیفتگی نیست . انسان گاه نیاز دارد فهرست موفقیتهای خود را تنظیم كند و حتی به بعضی تقدیر نامهها و سپاسنامهها چشم بیندازد تا باور كند دوباره میتواند موفقیتی جدید به وجود آورد .
انسان برای موفقیتباید بلند نظر باشد و از بلند پروازی معقول نهراسد . باید به جای غرق شدن در نهرهای كوچك به سمت دریاهای موفقیتحركت كرد; از جویبار حقیری كه به چالهای میریزد، هیچ كس مروارید صید نخواهد كرد . شاهین موفقیت در افقها و بلندیها است و مروارید توفیق در اقیانوسها . باید بلند نظر و بلند پرواز و غواص بحرهای بیكران بود و باور داشت كه دستان خداوند همواره به سمت انسانهای جویای موفقیت گشوده است; به قول شاعر: ما از خدا گم شدهایم او به جست و جو است .
منابع 1 . جامع احادیث الشیعه .
2 . دری مخفی به روی موفقیت، فلورانس اسكاول شاین، ترجمه شهلا المعی .
3 . جادوی مدیریت، پرمودیترا و دیپاك ماهندرو، ترجمه مهدی قراچه داغی .
4 . تجسم خلاق، شاگتی گواین، ترجمه گیتی خوشدل . |