فمینیسم

علمی و فرهنگی

نقد و بررسی مکاتب فکری-سیاسی

فیمینیسم

فمینیسم

قسمت دوم

زن غربی نیز فمینیسم را یگانه حامی حقوق و کرامت از دست رفته خود پنداشته، آن را نقدِ قوانین ناعادلانه، ساختار قدرت، فرهنگ، ارزشها و سنت های مردسالارانه جامعه می داند.سیر تاریخی پیدایش فمینیسم را می توان به دو بخش اساسی موسوم به موجهای دوگانه تقسیم کرد.موج اول فمینیسم، اشاره به جنبشهای فمینیستی اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم میلادی داشت و محور فعالیت های آنها کسب حقوق مساوی برای زنان، به ویژه حق رأی، بود.موج دوم در اواخر دهه ۶۰ و تمامِ دهه ۷۰ قرن بیستم میلادی، اعتراض مجددی است به عدم تساوی زنان.این دو موج فمینیستی مدعی اند که حوزه ای هستند با اندیشه ها، تاریخچه و کارکردهای خاص خود؛ اما در عمل ما بین این اندیشه ها و کارکردها هیچ وحدتی وجود ندارد

مکتبهای فمینیستی

۱- فمینیسم لیبرال:

بنابراین مکتب، برای احقاق حقوق زنان، باید در چارچوب حکومت های لیبرالی مبارزه کرد. بر اساس این دیدگاه، حکومت بر درستی بنا شده، اما حقوق و امتیازاتی که اعطا می کند باید به زنان همه تعمیم یابد.اعتقاد پیروان این مکتب این است که نقش های جنسیتی و پیش داوری های تبعیض آمیز، باورهای پذیرفته شده درباره تفاوت های طبیعی در جنس و روابط اجتماعی است که سر نوشت متفاوتی برای زن و مرد رقم می زند. در نتیجه، لیبرال ها مخالف نقش های کلیشه ای در خانواده و جامعه هستند. لیبرال ها اصل را بر آزادی عملکردها، لذت جویی و رضایت خود محورانه افراد قرار داده اند و نسبت به نقش مادری و همسری در خانواده های سنتی، از آن رو که محدود کننده تمایلات افراد خانواده است، بدبین هستند. از نظر آنان میتوان با اصلاح قوانین و ساختار سیاسی و اجتماعی، جامعه ای با اهداف تساوی طلبانه ساخت.آرمان آنها تحقق جامعه ای دو جنسیتی است؛ جامعه ای که اعضای آن از نظر جنس مذکر یا مؤنث هستند، اما ویژگی های زنانه یا مردانه با اختلافات فاحش نشان نمیدهند. اینان معتقدند از راه تغییر قوانین و ایجاد فرصت های بیش تر آموزشی و اقتصادی و ورود زنان به حیطه امور اجتماعی، میتوان به این آرمان دست یافت.

۲- فمینیسم مارکسیست:

محور اصلی توجه فمینیست های مارکسیست، توجه به نقش اختلافات طبقاتی و تحول ابزار تولید در وقوع تحولات فرهنگی و اجتماعی است. این فمینیسم حاصل تلاش زنانی است که مارکسیسم را گسترش دادند تا از عهده توضیحی قابل قبول برای فرودستی و بهره کشی از زنان در جوامع سرمایه داری برآیند؛ هر چند که خود معترفند نظریه مارکسیم در شکل اولیه خود، قادر به توضیح قابل قبولی در این خصوصی نیست؛ زیرا حتی خودِ مارکس به جایگاه زنان در جامعه سرمایه داری توجهی نداشت و اخلاقیات، عدالت و تساوی حقوق در نظر او مردود بود و تنها هدف وی رسیدن به توضیحی علمی برای بهره کشی نظام سرمایه داری از طبقه کارگر به قصد سرنگون کردن این نظام بود.به نظر مارکس، در جوامع اولیه بشری، از ساختار خانوادگی کنونی خبری نبود و مردم به صورت شبکه های گسترده خویشاوندی به هم پیوند میخوردند. با پیدایش مالکیت خصوصی و جایگزینی اقتصاد شبانی و کشاورزی، شکست تاریخی جنس زن رقم خورد. مردانِ مدعیِ مالکیت ابزار تولید شدند و نیاز به نیروی کار آنان را واداشت تا همسران و فرزندان را به اطاعت خود وادارند. تفکرات مارکسیستی، اطاعت جنس زن از مرد را ریشهدار در مسائل اقتصادی میداند و توجهی به ماهیت زیست شناختی زنان ندارد.بعد از مارکس، انگلس دست به نوآوری در دیدگاه ها و ایدئولوژی مکتب مارکسیسم زد؛ تا نظریه ای ارائه دهد که نسبت به حقوق زنان موجّه باشد. در دیدگاه کلیِ مارکس و انگلس تفاوت چندانی نمی بینیم. به نظر آنان، خانواده اولین نهاد اجتماعی است که تقسیم کار نابرابر در آن صورت می پذیرد و باید نابود گردد. مارکس میگوید:«خانواده برای رفع نیازهای نظام سرمایه داری و مشخصا به دلیل خواست مردان برای انتقال میراث خود به وارثان مشروع شکل گرفت.»بنا بر نظر فمینیست های مارکسیست، تحولات اقتصادی منشأ فرودستی زنان و انقلاب صنعتی و نفی سرمایه داری عامل رهایی زنانی از وضعیت کنونی میباشد.

۳- فمینیست رادیکال:

فمینیست رادیکال، جنبشی انقلابی برای رهایی زنان است. هواداران این جنبش معتقدند که هیچ حوزه ای از جامعه نیست که مردان در آن دخالت نداشته باشند. در نتیجه، در هر جنبه ای از زندگی زنان که اکنون طبیعی شمرده می شود، باید تردید کرد و به دنبال راه هایی تازه برای جریان امور بود. هسته مرکزی عقاید فمینیست رادیکال این است که نابرابری های جنسیتی محصول یک نظام مقتدر و مرد سالار و مهم ترین شکل نابرابری اجتماعی است.سیمون دوبوار، از شخصیت های مشهور رادیکال، می گوید: هیچ انسانی زن یا مرد متولد نمی شود، بلکه هویت زنانه یا مردانه را در طول حیات خود کسب میکند. تفاوت های فیزیولوژیک تنها زن و مرد را از لحاظ زیست شناختی متمایز میکند و تفاوت های ذهنی و روحی و اختلافات در نگرشها و استعدادها، تماما محصول روابط اجتماعی و تاریخی است. بر این اساس، به علت این که طبیعتِ ثابت بشری وجود ندارد، تقسیم وظایف به زنانه و مردانه، خطاست.رادیکال فمینیستها علت فرودستی زنان را طبیعت پرخاشگرانه مردان میدانند و معتقدند مردان از این خصوصیت برای کنترل زنان بهره میگیرند.

دفعات نمایش : 40

تاریخ: 1387.8.28

اخبار علمی و فرهنگی

10 علامت اولیه ابتلا به آلزایمر

تزريق كورتيكوسترون موجب افزايش تثبيت حافظه مي‌شود

امواج صوتی با 120 دسیبل باعث افت شنوایی می شود

افراد شاد و خوش‌بين طول عمر بيشتري دارند

گرسنگی مغز عامل اصلی بروز آلزایمر است!

آیا فعالیت جنسی در طول دوران شیمی درمانی بی خطر ...

بیماری ام اس با کندر قابل درمان است

ختنه مردان احتمال سرطان رحم را کاهش می دهد