با شیخ ابوسعید ابوالخیر، عارف بزرگ ایرانی آشنا شویم

اخبار ایران و جهان

مسیر جاری: صفحه اصلي•مقالات•علمی و فرهنگی•ادب و هنر•مقالات ادبی

تبلیغات در سایت

پیوندهای ویژه

• نظر آیت‌الله بهجت(ره) درباره...

• چرا حسين(علیه السلام) فراموش...

• نظر آیت‌الله بهجت درباره اختیارات...

• رسول اكرم صلي الله عليه و آله...

• عرض عقاید به امام هادی علیه...

• رابطه اغنیاء با فقرا با رویکرد...

• جوانان و نوع ارتباط برقراركردن...

• انواع غسل

• خانم‌های باردار واکس نزنند

• اگر کودک تان در هنگام بازی دعوا...

• انتظارات کودکان طلاق

• ازدواج هاي فاميلي خطر ابتلا...

• مسئله ازدواج و انتخاب همسر

• ویژه نامه شهادت استاد مطهری...

• درباره پيتر بروك و آثارش

• زندگینامه سردار شهید حاج خداكرم...

• محققان سرعت نور را در دماي اطاق...

• كشف داروي جديدي براي درمان «سرطان...

• راههایی برای اینکه اعتماد به...

• ایجاد حکومت اسلامی با ظهور حضرت...

• آیا ذکر نام امام زمان(علیه السلام)...

• بعد از شهادت امام زمان(علیه...

• فتنه آخرالزمان»از زبان آیت‌الله...

• امام زمان علیه السلام و آینده...

• آیا زندگی مردم در عصر حکومت...

• تجزيه سيستان درآستانه انقلاب...

• زندگي اقتصادي و اجتماعي عيلام‏

• ميرزا حسن شيرازي‏

• شهید مطهری در نگاه آیت الله...

• داستاني از جنگ يرموك (تبوك)

• اولين شورش تبريز بر محمدعلي...

• ویژه نامه شهادت آیت الله سید...

گزارش تصویری

اخبار تازه

سید حسن نصرالله به معاون رئیس جمهور گفت

حجت الاسلام محمدرضا ميرتاج‌الديني معاون رئيس جمهور كشورمان در اجراي قانون اساسي در آخرين روز سفر خود...

در تمام اين هشت سال نديدم احمدي‌نژاد بگويد اصولگرا هستم

عضو ائتلاف سه‌گانه پيشرفت گفت: ما هميشه از گفتمان اصولگرايي دفاع کرده‌ايم اما احمدي‌نژاد هيچ‌وقت خود...

ماجراي هجوم بساز بفروش‎ها به زمين‎هاي اطراف درياچه چيتگر چه بود؟

طبق معمول و به سیاق پروژه های پیشین شهرداری تهران، دریاچه چیتگر نیز با چند ویژگی مشترک افتتاح شد.اولین...

فساد اخلاقی و تجاوز جنسی واقعیتی فراگیر و انکارناپذیر در ارتش آمریکاست

رئیس ستاد کل نیروهای مسلح با تأکید بر ناتوانی دولت آمریکا در حل چالش‌ها و معضلات فراگیر این کشور گفت:...

پاسخ جالب رحمتی به پیشنهاد حضور در پرسپولیس

دروازه بان استقلال برای حضور در تیم رقیب پیشنهاد دریافت کرده است.

احمدی‌نژاد ساخته و پرداخته مشایی است

نماینده کامران باقری لنکرانی، دولت سازندگی را منشأ بی قانونی دانست و گفت: ما هیچ‌گاه ادبیاتی همچون مکتب...

واكنش وزیر دفاع به اظهارات وزیر دفاع فرانسه

وزير دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح گفت: اگر تنها گوشه‌ای از تحریم‌های اعمالی علیه ایران، علیه کشور فرانسه...

ائتلاف سه گانه منحل نخواهد شد

جلسه پرسش و پاسخ دانشجویان از غلامعلی حداد عادل کاندیدای این دوره از انتخابات ریاست جمهوری پیش از ظهر...

شرایط کشور حساس است،هاشمی نباید می آمد

در مورد آیت الله هاشمی هم قویا اعتقاد دارم که آمدنشان به مصلحت نبود و ایشان نباید وارد انتخابات می‌شدند.

ارتش سوریه کنترل نیمی از القصیر را به دست گرفت

ارتش سوریه امروز عملیات گسترده‌ای را در القصیر آغاز کرده که بر اساس گزار‌ش‌ها تاکنون ارتش کنترل نیمی...

ریزش شدید قیمت سکه در بازار نقد و آتی

یک کارشناس بازار آتی سکه با اشاره به ریزش شدید قیمت سکه و کاهش دلار در بازار نقدی و آتی، گفت: سررسیدهای...

راه آزادی قدس از مقاومت در سوریه می‌گذرد

مسئول اطلاع رسانی جنبش فلسطینی «فتح الانتفاضة» با اشاره به اینکه اقدام دولت سوریه در گشودن جبهه مقاومت...

تاکید کنگره آمریکا بر تشدید فشار اقتصادی به ایران و حمایت از تل‌آویو علیه تهران

با وجود تاکید ایران بر مسالمت‌آمیز بودن اهداف هسته‌ای‌اش، جدیدترین گزارش‌ها از طرح دو لایحه ضدایرانی...

با ژست های انتخاباتی اسفندیار دولت بیشتر آشنا شوید!+ تصاویر

با ژست های انتخاباتی اسفندیار دولت بیشتر آشنا شوید!

دفعات نمایش: 3086

پنج شنبه 31 اردیبهشت 1388

با شیخ ابوسعید ابوالخیر، عارف بزرگ ایرانی آشنا شویم

شیخ ابوسعید فضل الله بن ابی الخیر محمد بن احمد میهنی یا میهنه ای(مهنه ای) از عارفان بزرگ و مشهور اواخر قرن چهارم و اوایل قرن پنجم هجری است، ولادت او در سال 357 هجری در شهرکی بنام میهنه یا مهنه از توابع خراسان اتفاق افتاده است.
علوم مقدماتی را که صرف و نحو و لغت باشد، در همان شهر آموخته و چون اندیشه فقه داشته به مرو رفته است. در مرو مدت پنج سال در حوزه درس امام ابوعبدالله حضری حاضر شده و پس از درگذشت وی، پیش امام ابوبکر قفال مروزی پنج سال دیگر فقه خوانده است. سپس از مرو قصد سرخس کرده، چون به سرخس رسید؛ نزد امام ابو علی زاهر بن احمد که علم تفسیر و حدیث میگفته رفته است و چون مدتی تفسیر و اصول و اخبار رسول را فرا گرفته، اتفاق ملاقات او با لقامان سرخسی که از عاقلان مجانین بوده افتاده است. لقمان سرخسی او را در خانقاه (پیر ابوالفضل محمد بن حسن سرخسی) برده و دست او بدست پیر ابوالفضل داده است و این پیر ابوالفضل مرید (شیخ ابو نصر عبدالله بن علی سراج طوسی) بوده است. پیر ابوالفضل مراقب شیخ ابوسعید بوده و شرایط تهذیب اخلاق و ریاضت به او را یاد داده است. شیخ ابوسعید پس از اخذ طریقه تصوف به دیار اصلی خود (میهنه) برگشت و هفت سال به ریاضت پرداخت و سپس نزدیک ابوالفضل محمد بن حسن سرخسی، آمده و به اشاره شیخ و پیر خود به نیشابور رفت و در نیشابور از ابو عبدالرحمن محمد بن حسین بن محمد سلمی نیشابوری، صاحب طبقات الصوفیه خرقه ارشاد گرفت و به میهنه برگشت و در آنجا خانقاهی بنا کرده و به تربیت مرید و ریاضت پرداخته و پس از هفت سال با مرگ ابوالفضل سرخسی، به شهر آمل رفته و در آن شهر برای بار دوم از دست ابوالعباس احمد بن عبدالکریم قصاب آملی از خلفای محمد بن عبدالله طبری، خرقه گرفته و یکسال در شهر آمل مقام کرده و باز به نیشابور بازگشته است. در این سفرها بزرگان علمی و شرعی نیشابور با او به مخالفت برخاستند، اما چندی نگذشت که مخالفت به موافقت بدل شد و مخالفان وی تسلیم شدند.
ابوسعید پس از یکسال اقامت در نیشابور به میهنه مراجعت کرد و عاقبت در همانجا که چشم به دنیای ظاهر گشوده بود، در شب آدینه چهارم شعبان سال 440 هجری، وقت نماز خفتن جهان را بدرود گفت. و روح بزرگ خود را که همه در کار تربیت مردمان میداشت تسلیم خدای بزرگ کرد.
غیر از گفتار منظوم عربی و فارسی، دو بیتی و رباعی، از گفتار و مأثورات و حکایات و حالات او، دو کتاب باقی مانده است: یکی (اسرار التوحید فی مقامات الشیخ ابی سعید) که محمد بن منور میهنی نواده اش آن را تألیف کرده است و دیگری، (حالات و سخنان شیخ ابوسعید) که بطور احتمال مؤلف آن، کمال الدین محمد، پسر عموی پسر مؤلف اسرار التوحید است. "هرمان اته" خاور شناس نامی آلمانی درباره شیخ ابوسعید ابوالخیر چنین آورده است:
( وی نه تنها استاد دیرین شعر صوفیانه بشمار میرود، بلکه صرف نظر از رودکی و معاصرینش، میتوان او را از مبتکرین رباعی که زاییده طبع ایرانی است دانست. ابتکار او در این نوع شعر او دو لحاظ است: یکی آنکه وی اولین شاعر است که شعر خود را منحصراً به شکل رباعی سرود. دوم آنکه رباعی را بر خلاف اسلاف خود نقشی از نو زد که آن نقش، جاودانه باقی ماند. یعی آن را کانون اشتعال آتش عرفان وحدت وجود قرار داد و این نوع شعر از آن زمان نمودار تصورات رنگین عقیده به خدا در همه چیز بوده است. اولین بار در اشعار اوست که کنایات و اشارات عارفانه بکار رفته، تشبیهاتی از عشق زمینی و جسمانی در مورد عشق الهی ذکر شده و درین معنی از ساقی بزم و شمع شعله ور سخن رفته و سالک راه خدا را عاشق حیران و جویان، میگسار و مست، و پروانه دور شمع نامیده که خود را به آتش عشق می افکند.
بدیهی است در عقاید شاعرانه ابو سعید مطالب مبهم و تاریک موجود است و تعیین خط مرز میان عشق زمینی و آسمانی، بین مستی می و مستی عشق الهی بسی دشوار است؛ ولی این قضیه به استثنای معدودی از استادان نظیر حافظ که به طریقه اول تمایل دارد و سنائی، عطار و جلاالدین رومی که به دومی متمایلند، در حق اغلب غزل سرایان و قصیده گویان متأخرتر هم صدق می کند. در هر صورت از رباعیهای ابوسعید نور تصوف واقعی میدرخشد مانند اعراض اعراض از علایق زمینی و صرف نظر از لذات هر دو جهان، و استخفاف نسبت به رسوم ظاهری ادیان و مذاهب، و تقدیس مجاهدات آزادمردان راه خدا که در نظر آنان کعبه و بتخانه و خالق و خلق یکیست و عقیده به وحدت کلی و اعتقاد به اینکه این مظاهر کثیره در عالم ازل با ذات حق یکی بوده اند و جدایی و کثرتی وجود نداشته است. باید این را هم گفت که میان سروده های ابوسعید گاهی احساسات عمیق مؤثری مشهود است که نمونه کامل حکم و امثال و نغمه های شاعرانه است.)
ملاقات تاریخی ابوسعید ابوالخیر و ابوعلی سینا
در باب عقیده معروف صوفیان که علم مراتب دارد، نخست تجربه حسی یا آزمایش، دوم علم استدلالی یا دانستن، سوم شهود یا دیدن. حکایت دیدار ابو علی سینا که استاد منطق و حکمت بود و از طریقه مشاء که پایه اش به دلیل عقلی است بحث می کرد، با ابوسعید ابوالخیر که ذوق اشراق داشت و می گفت علم باید به مقام شهود رسد در کتاب اسرار التوحید اینگونه آمده است:
( خواجه بوعلی با شیخ در خانه شد و در خانه فراز کردند و سه شبانه روز با یکدیگر بودند و به خلوت سخن میگفتند که کس ندانست و نیز به نزدیک ایشان در نیامد مگر کسی که اجازت دادند و جز به نماز جماعت بیرون نیامدند، بعد از سه شبانه روز خواجه بوعلی برفت، شاگردان از خواجه بوعلی پرسیدند که شیخ را چگونه یافتی؟ گفت: هر چه من می دانم او می بیند، و متصوفه و مریدان شیخ چون به نزدیک شیخ درآمدند، از شیخ سؤال کردند که ای شیخ، بوعلی را چون یافتی؟ گفت: هر چه ما بینیم او میداند.)

ایران صدا

ثبت نظر شما

نام و نام خانوادگی

نشانی پست الکترونیکی

متن نظر شما

برای این مقاله هیچ نظری ثبت نشده

ارتباط با ما

نوار ابزار