مقدمه ای بر بحث امام مهدی (ع) در قرآن (قسمت سوم)

مقدمه ای بر بحث امام مهدی (ع) در قرآن

قسمت سوم

د. شيوه‌هاي معرفي در قرآن

با همه اين تفاصيل، چرا نام مهدي«عليه السّلام» به صراحت در قرآن نيامده تا جلوي انكار خيلي‌ها گرفته شود؟ آيا اگر نام مهدي(عجل‌الله‌تعالي‌فرجه‌الشريف) ذكر مي‌شد، مردم آن را بهتر و راحت‌تر نمي‌پذيرفتند؟ شبيه همين سؤال درباره ولايت مولا علي«عليه السّلام» نيز مطرح است.
در پاسخ بايد گفت: قرآن براي معرفي شخصيت‌ها به مقتضيات حكمت و بلاغت، از سه راه استفاده كرده است.
1.معرفي با اسم: نخستين راه اين است كه شخصيت مورد نظر را با اسم معرفي و مطرح مي‌كند؛ مانند: (وَ ما مُحَمّدٌ اِلّا رَسُولُ قَدْ خَلَتْ مَنْ قَبْلِهِ الرُّسُل) 1 و ( و مٌبَشِّراً بِرَسولٍ يَأتي مِنْ بَعْدِي اِسْمهُ أحْمَد)2
2.معرفي با عدد: شيوه دوم، معرفي با عدد و تعداد است كه قرآن نقباي بني‌اسرائيل را اينگونه معرفي مي‌كند: ( وَ بَعَثْنا مِنْهُمْ اَثنَيْ عَشَرَ نَقِيباً) ؛3 «و از ايشان دوازده نقيب مبعوث كرديم ». همچنين گروهي را كه موسي«عليه السّلام» برگزيد تا به كوه طور ببرد، با عدد معرفي كرده است: (وَ اخْتارَ مُوسي قُومَهُ سَبْعِينَ رَجلاً)4 يعني «و حضرت موسي از ميان قومش هفتاد نفر را برگزيد».
3.معرفي با صفت و ويژگي: شيوه سوم معرفي با صفات و ويژگي است؛ پيامبر اكرم«صلّي الله عليه و آله و سلّم» را به اين شيوه معرفي كرده است:
( اَلَّذينَ يَتَبَّعونَ الرَّسولَ النّبيَّ الاُميّ... يَأمُرُهُمْ بِالمَعْروُفِ وَ يَنْهاهم عَنِ المُنكَرِ وَ يَحِلَّ الطيّباتِ وَ يُحَرُّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبائِثَ) ؛5
«كساني كه از پيامبر تبعيت مي‌كنند... كه پيامبر ايشان را به كارهاي پسنديده دستور مي‌دهد و از كارهاي زشت و ناپسند باز مي‌دارد و بر ايشان امور پاكيزه را حلال و بر ايشان امور ناپسند را حرام كرده است.
در معرفي ولي مؤمنان نيز از اين شيوه استفاده كرده است:
(اِنَّما وَليُكُمُ اللهُ وَ رَسُولُه وَ الَّذينَ آمَنوا الَّذينَ يُقيمُونَ الصّلاةِ وُ يؤتُونَ الزَّكاةِ وَ هُمْ راكِعون) 6 «صاحب امر شما خدا و رسول او و كساني‌اند كه ايمان دارند و نماز را به پا مي‌دارند و زكات مي‌پردازند در حالي كه در ركوع مي‌باشند.»
شناساندن با صفت، بهترين راه معرفي است. اين نوع معرفي راه را بر سود جويان مي‌بندد، زيرا مي‌توان نام جعلي درست كرد؛ اما بهره‌برداري از صفات، كار آساني نبوده و قابل جعل نيست. از اين رو مي‌بينيم در جريان طالوت، خداي متعال بعد از آن كه او را به اسم معرفي مي‌كند، بلافاصله وي را با صفات و نشانه نيز معرفي مي‌كند تا جلوي هر گونه اشتباه احتمالي گرفته شود:7
(وَ قالَ لَهُمْ نَبيُّهُمْ اِنّ آيَةَ مُلْكِه اَنْ يَاتِيكُمْ التابُوت فِيه سَكينَةٌ مَن رَبِّكُمْ و بَقيةٌ ممّا تَرَكَ آلُ مُوسي وَ آلُ هارُونَ تَحْمِلُه الْمَلائِكَة)؛
«و نبي پيامبرشان به ايشان گفت: همانا نشانه و فرمانداري و سلطنت او اين است كه تابوتي را براي شما خواهد آورد كه در آن آرامشي از جانب پروردگار شما وجود دارد و در آن آنچه به جاي مانده (ميراث) از آل موسي و هارون مي‌باشد كه ملائكه آن را حمل مي‌كنند».
پس روشن مي‌شود كه تنها راه معرفي، ذكر نام امام مهدي(عجل‌الله‌تعالي‌فرجه الشريف) نيست و حضرت از راه‌هاي ديگر (صفات) معرفي شده است و قرآن به شكل‌هاي مختلف به وجود امام زمان«عليه السّلام» و حكومت جهاني او اشاره كرده است.
از طرفي مصالحي دركار بوده كه امامان معصوم(عليهم‌السّلام) به نام ذكر نشوند كه مي‌توان به محفوظ ماندن قرآن از تحريف اشاره كرد. درست همان علتي كه ايجاب كرد: «آية اكمال الدين» 8 در بين آيات تحريم خبائث و «آيه تطهير » 9 در بين آيه «نساء النبي» قرار گيرد تا ضمن ابلاغ پيام به همه حق جويان، مانع از دست بردن در قرآن نيز بشود.

هـ. اعتقاد به مهدي«عليه السّلام»

قيام و حكومت جهاني يك منجي عدالت گستر و مصلح عدالت پرور، از جمله مسائلي است كه نه تنها با فطرت ظلم ستيز و عدالت طلب انسان‌ها آميخته نهادينه شده است كه همة مسلمانان بلكه تمامي اديان آسماني و برخي از آئين‌هاي ديگر آن را باور داشته و پيروان خود را به ظهور او مژده داده‌اند.
تنها اين نكته باقي مي‌ماند كه اين منجي موعود و مصلح كل چه كسي است و آيا اينك در قيد حيات است. يا بعداً به دنيا مي‌آيد. بنابراين اعتقاد به مهدويت، مسأله‌اي عمومي و يكي از اصول مسلّم اسلامي است.

و. شيوه بررسي

در بررسي آيات مربوط به حضرت مهدي«عليه السّلام» صورت‌هاي مختلفي را مي‌توان ارائه كرد:
الف. ابتدا آياتي بررسي شود كه به صورت تفسيري در مورد حضرت است و سپس آيات ديگر ارزيابي گردد كه از جهت تأويل بر حضرت دلالت دارد.
ب. آياتي به صورت موضوعي بررسي شوند؛ مثلاً آيات مربوط به غيبت، حكومت و...
ج. از ابتداي قرآن هر آيه‌اي كه مربوط به حضرت است، طرح و بررسي شود.
و. آيات مربوط به حضرت به ترتيب شأن نزول سوره‌ها، بررسي گردد.
در اين نوشتار راه اول را پي‌مي‌گيريم، چرا كه استفادة تفسيري از آيات قرآن در اين باره كارآيي بيشتر دارد، زيرا روايات تفسيري مي‌تواند به عنوان مؤيد مطرح شوند.
با توجه به مقدمات ياد شده، كتاب الهي را با توجه به روايات، بررسي و آياتي را مطرح مي‌كنيم كه در آنها به حضرت مهدي«عليه السّلام» اشاره شده است.

پی نوشت ها:

1 . آل عمران(3)، آية 144.
2 . صف(61)، آيه 6.
3 . مائده(5)، آيه 12.
4 . اعراف(7)، آيه 155.
5 . اعراف، (7) آيه 157.
6 . سوره مائده(5)، آيه55.
7 . جعفر سبحاني، پرسش‌ها و پاسخ‌ها، ص185.
8 .سوره مائده(5)، آيه3.
9 . سوره احزاب(33)، آيه33.

انتظار 3 / امام مهدی علیه السلام در قرآن / مهدی یوسفیان / اصل این کتاب از سایت isfahan.mahdi313.org گرفته شده که در چند قسمت ارائه شده است.

مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار