|
4.تعجيل يكي ديگر از آسيبها، عجله داشتن در تحقق امر ظهور است. شتاب زدگي در اين امر، در روايات ما بسيار نكوهش شده است:
مرحوم صدوق در كمالالدين نقل كرده كه امام جواد«عليه السّلام» فرمود:«يهلك فيها المستعجلون؛1
در دوران غيبت، شتابزدگان در امر ظهور هلاك ميشوند.»
امام صادق «عليه السّلام» فرمود:
انما هلك الناس من استعجالهم لهذا الامر. ان الله لايعجل لعجلة العباد ان لهذا الامر غاية ينتهي اليها فلو قد بَلَغوها لم يستقدموا ساعة و لم يستأخروا.2
شتاب مردم براي اين كار. آنها را هلاك ساخت. خداوند به جهت شتاب مردم، شتاب نميكند. براي اين امر مدتي است كه بايد پايان پذيرد. اگر پايانش فرا رسد، آن را ساعتي پيش و پس نيفكنند.
پيامدها 1. ناسپاسي و اعتراض و عدم رضايت به مصلحت الهي
2. رويكرد به منحرفان و مدعيان دروغين مهدويت.
3. يأس و نااميدي در اثر عدم تحقق ظهور.
4. شك و ترديد
5. دست به اقدام ناشايست زدن
6. استهزاء و تمسخر آيات و روايات و معتقدان به غيبت و ظهور.
خاستگاه 1. عدم درك جايگاه مصلحت و حكمت الهي
2. عدم تسليم نسبت به اراده خدا
3. بي طاقتي و بيظرفيتي و عدم صبر در سختيها، اذيتها و طعنههاي دشمنان
4. تنها خود را معيار ديدن. لذا پايان عمر و زندگي خود را ملاك ميداند، نه سير تاريخ را.
مبارزه و درمان 1. تسليم اراده و حكمت الهي بودن همراه با آرزوي ظهور و داشتن آمادگي امام جواد«عليه السّلام» فرمودند:«... يهلك فيها المستعجلون و ينجو فيها المُسِلمون؛3 در دوره غيبت، شتابزدگان در امر ظهور هلاك ميشوند و اهل تسليم نجات مييابند.»
ايمان به غيب و ايمان به حكمت الهي، سبب صبر و تسليم به جاي تعجيل خواهد شد.
طوبي للصابرين في غيبته، طوبي للمقيمين علي محبته، الذين وصفهم الله في كتابه و قال: (هدي للمتقين الذين يؤمنون بالغيب).4
خوشا به حال صابران در دورة غيبت او، و استواران در محبت او! همانان كه خداي تبارك و تعالي در كتابش چنين توصيفشان فرموده است: اين قرآن، هدايت است براي پرهيزگاران، همان كساني كه به غيب ايمان دارند.
در روايت ديگر آمده است:
... و متي علمنا انه عزوجل حكيم، صدقنا بان افعاله كلها حكمة و ان كان وجهها غير منكشف لنا.5
هنگامي كه خداي تبارك و تعالي راحكيم بدانيم، همه افعال خدا را مطابق حكمت و مصلحت خواهيم دانست، گرچه سبب آنها براي ما روشن نباشد.
در روايت ديگر آمده كه امام سجاد«عليه السّلام» فرمودند:
«و ان للقائم منّا غيبتين ... و امّا الاخري فيطول امدها حتي يرجع عن هذا الامر اكثر من يقول به، فلا يثبت عليه الّا من قوي يقينه و صحت معرفته و لم يجد في نفسه حرجا مما قضينا و سلّم لنا اهل البيت».6
براي قائم ما دو گونه غيبت است: ... اما زمان غيبت دوم به درازا ميكشد تا جايي كه بيشتر كساني كه به او ايمان داشتند، از اعتقاد خود برميگردند . فقط كساني در اعتقاد خود ثابت قدم ميمانند كه يقيني محكم و استوار و شناختي صحيح داشته و تسليم ما اهل بيت باشند و سخنان ما بر آنها گران نباشد.
2 . علم و بصيرت دين:
در دو مقولة عواقب تعجيل و آثار صبر، روايات بسياري آمده است: به مناسبت، به برخي از آنها اشاره ميشود:
الف) عاقبت عجله، پشيماني است:«لا تعاجلوا الامر قبل بلوغه فتندموا؛7 پيش از رسيدن اين امر، شتاب مكنيد كه پشيمان ميشويد.»
ب) فضيلت صبر و شتابزده نبودن 1. جهاد در كنار رسول خدا «صلّياللهعليهوآلهوسلّم»
... اما ان الصّابر في غيبته علي الاذي و التكذيب بمنزلة المجاهد بالسيف بين يدي رسول الله.8
آنها كه در زمان غيبت او بر آزار و طعنه و تكذيب دشمنان صبر كنند، مانند كساني هستند كه در حضور رسول خدا«صلّياللهعليهوآلهوسلّم» شمشير زدهاند».
2 . در زمره اهل بيت «عليهمالسّلام» و در عليين بودن:
ان من انتظر امرنا و صبر علي ما يُري من الاذي و الخوف، هو غداً في زمرتنا.9
كسي كه منتظر امر ما باشد و در اين راه، بر آزار و ترس و وحشت صبر كند، روز رستاخير در جرگه ما خواهد بود.
امام حسن عسكري«عليه السّلام» فرمودند:
يا احمد بن اسحاق، هذا امر من امرالله و سرّ من سرّالله و غيب من غيب الله فخذ ما آتيتك و اكتمه و كن منالشاكرين، تكن معنا غداً في علّيين.10
اي احمد بن اسحاق، اين امر و سرّ و غيبي است از جانب خداوند. آنچه به تو ارزاني داشتيم فراگير و از نااهل پوشيدهدار و سپاسگزار باش، تا فرداي قيامت در مقامات علّيين با ما باشي.
3. تبيين و روشنگري انديشمندان نسبت به عواقب تعجيل و آثار صبر و تسليم و رضا و تذكر به اين نكته كه مهم، انجام وظيفه است و حركت در اين مسير و معرفت به امام و راه و مرام او با چنين حالتي، ظهور مقدّم شود يا به تأخير افتد، هيچ ضرر نكرده و در ركاب و در زمره اهل بيت«عليهمالسّلام» قرار داريم.امام باقر«عليه السّلام» در تفسير آيه شريفه: (يا ايها الذين آمنوا اصبروا و صابروا و رابطوا)11 فرمودند: يا ايها الذين آمنوا اصبروا علي اداء الفرائض و صابروا علي عدوكم و رابطوا امامكم المنتظر.12
اي مؤمنان در بجا آوردن امورواجب خود، صبر و تحمل داشته باشيد و در برابر دشمنانتان، پايداري ورزيد و يك ديگر را به شكيبايي سفارش كنيد و با امام منتظر خود، پيوند و رابطه ناگسستني داشته باشيد.
همچنين فرمودهاند: من مات و هو عارف لامامه، لايضرّه تقدّم هذا الامر او تأخّر و من مات و هو عارف لامامه كان كمن هو مع القائم في فسطاطه.13
هر كس با شناخت امامش بميرد، پيش افتادن اين امر يا به عقب افتادن آن به او ضرري نرساند. كسي كه با معرفت امامش بميرد مانند كسي است كه با حضرت قائم«عليه السّلام» در خيمهاش باشد.
نكته: تعجيل، يكي از آفتها و آسيبهايي است كه فرا روي منتظر قرار دارد، اما برخي در نقطه مقابل دچار آسيب شدهاند و آن دور شمردن وقت ظهور است كه پيامد آن، بيتفاوتي و قساوت قلب ميباشد. در روايتي فرمودهاند:
لاتعاجلوا الامر قبل بلوغه فتندموا و لايطولن عليكم الامد فتقسو قلوبكم.14
پيش از رسيدن اين امر شتاب نكنيد كه پشيمان ميشويد و آن را دور نشماريد كه دلتان قساوت ميگيرد.
در روايات ديگر، تكليف مشخص شده است: «اهل عجله هلاكند. اهل نجات كسانياند كه تسليم اراده خدايند،15 و امر ظهور را نزديك ميشمارند.16 (و آن كه امر ظهور را نزديك داند، خويشتن را آماده ميسازد).
پی نوشت 1. صدوق، كمالالدين، ج 2، باب36، ص 378.
2 . كليني، كافي، ج 1، ص369.
3. صدوق، كمالالدين، ج 2، باب 36، ص378.
4. محمد بن خزاز، قمي، كفاية الاثر، ص56، بحارالانوار، ج 52، باب22، ص143.
5. صدوق، علل الشرايع، ج1، ص245.
6 . همو، كمالالدين، ج 1، باب 31، ص323.
7 . صدوق، الخصال، ج 2، ص622.
8 . همو، كمالالدين، ج 1، باب 30، ص317.
9 . كليني، الكافي، ج 8، ص36.
10 .صدوق، كمالالدين، ج 2، باب 38، ص384.
11 . آل عمران، آيه 200.
12 . نعماني، الغيبة، باب25، ص330.
13 . نعماني، الغيبة، باب26، المقدمه، ص17 و باب 25، ص330.
14 . صدوق، الخصال، ج 2، ص622.
15 . نعماني، الغيبة، باب11، ص197.
16 . كليني، الكافي، ج 3، ص132 انديشه مهدويت و آسيبها - محمدصابر جعفري |