آن گاه که بپاخیزد

مهدویت

ادعیه منسوبه (از ناحیه حضرت مهدی علیه السلام)

آن گاه که بپاخیزد

اَلسَّلامُ عَلَیکَ حِینَ تَقُومُ
سلام بر تو هنگامی که بپاخیزی.
ترکیب: « حِینَ تَقُومُ » یک بار در قرآن کریم خطاب به پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) به کار رفته است . خداوند فرماید: ( اَلَّذِی یَریکَ حِینَ تَقُومُ)(1)؛ آن [ خداوندی ] که هنگامی که [ برای انجام رسالت یا به عبادت] بپا خیزی ، تو را می بیند. این تعبیر بلند ، نشانگر عنایت خاص خداوند نسبت به پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) در حال انجام مأموریت الهی و تبلیغ رسالت دینی و بپا خاستن برای اجرای فرمان خداوند متعال است. راجع به امام زمان- عجّل الله فرجه الشریف – نیز این تعبیر ، توجّه دادن به امر قیام آن حضرت است ، هنگامی که برای برقراری حکومت عدل و داد بپاخیزد و به فرمان خداوند قیام کند. شیعۀ امام (علیه السلام) می بایست همواره منتظر قیام آن حضرت باشد و ضرورت و آثار و نتایج درخشان آن را بداند ، و به پاکی و قداست آن قیام اقرار نماید ، و برای متابعت و پیروی از امام (علیه السلام) در آن هنگام آماده شود. شیعه باید بپا خاستن و نشستن خود را ، با قیام و قعود امام (علیه السلام) تطبیق دهد و هرگز از امام (علیه السلام) پیشی نگیرد و تخلف هم ننماید ، چنانکه جمعی از یاران عالم و عارف ائمّه اطهار علیهم السلام چنین بوده اند ، برای مثال یک نمونه تاریخی را می آوریم: محمّد بن حسین بن عمّار گوید: من دو سال نزد علی بن جعفر (علیهما السلام) – عموی گرامی حضرت امام رضا (علیه السلام) – بودم و آنچه از برادرش حضرت موسی بن جعفر (علیهما السلام) روایت داشت ، می نوشتم. یک روز در مدینه در مسجد رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) از او حدیث می نوشتم ، که ناگاه ابوجعفر- امام جواد (علیه السلام) – بر او وارد شد ، علی بن جعفر از جای جست و بدون کفش و عبا به سوی آن حضرت شتافت و دستش را بوسید و نهایت احترام را به جای آورد. امام جواد (علیه السلام) به او فرمود: ای عمو! بنشین، خدایت رحمت کند! علی بن جعفر گفت: سرورم! چگونه بنشینم حال آنکه شما ایستاده اید؟! هنگامی که علی بن جعفر (علیهما السلام) به مسند خود بازگشت ، یارانش به سرزنش او پرداختند . آنها می گفتند: شما عموی پدر او هستید و با او این گونه رفتار می کنید؟! علی بن جعفر (علیهما السلام) دست به محاسن گرفت و فرمود: خاموش باشید! اگر خداوند – عزّ و جلّ – این ریش سفید را [ برای امامت خلق] سزاوار ننمود، ولی این جوان را شایستگی بخشید ، من فضیلت او ار انکار کنم؟! از آنچه شما می گویید ، به خدا پناه می برم. من بندۀ ( کاملاً مطیع و تسلیم] اویم.(2)چنانکه می بینیم این شاگرد ممتاز مکتب ائمّه علیهم السلام موقع بپا ایستادن امام زمانش همچنان می ایستد ، و هنگامی که امام (علیه السلام) با نهایت لطف او را به نشستن دعوت می کنند، عرضه می دارد: چگونه بنشینم در حالی که شما ایستاده اید؟! بنابراین ما هم می بایست از حالت امام (علیه السلام) جستجو و پیروی کنیم و پیوسته منتظر قیام ۀن حضرت (علیه السلام) باشیم. اکنون بی تناسب نمی بینم که در این فصل راجع به لقب مشهور و مخصوص آن حضرت ، قائم – عجّل الله فرجه الشریف – بپردازم و مطالبی در این باره بیاورم:

چرا قائم نامیده شد؟

محدّث نوری (رحمةُ الله علیه) گوید: قائم یعنی: برپا شونده در فرمان حق تعالی ، چه آن حضرت (علیه السلام) پیوسته در شب و روز مهیّای فرمان الهی است که به محض اشاره ظهور نماید... . (3)و در روایتی از ابوحمزه ثمالی آمده که گوید: از امام باقر (علیه السلام) پرسیدم: یا بن رسول الله ! آیا همه شما قائم به حق نیستید؟ فرمود: آری ، همه ما قائم به حق هستیم. گفتم: پس چگونه حضرت صاحب الأمر (علیه السلام) را قائم نامیدند؟ فرمود: « هنگامی که جدّم حسین (علیه السلام) کشته شد ، فرشتگان به درگاه خداوند – عزّ و جلّ- صدا به گریه و ناله بلند کردند و عرضه داشتند : اِلها! صاحب اختیار ! آیا غفلت می ورزی از کسی که برگزیدۀ تو و فرزند برگزیده ات و بهترین خلق را به قتل رسانیده است؟! پس خداوند- عزّ و جلّ – به آنها وحی فرمود: ای ملائکه من ! آرام باشید. به عزّت و جلالم سوگند! حتماً از آنها انتقام خواهم گرفت ، هر چند پس از مدّتها باشد. سپس خداوند – عزّ و جلّ- برای فرشتگان از روی امامان از فرزندان حسین (علیه السلام) پرده برداشت. ملائکه خوشحال شدند و دیدند یکی از آنها ایستاده نماز می خواند، خداوند فرمود: به این قائم –عجّل الله فرجه الشریف – از آنها انتقام می گیرم».(4) و از امام صادق (علیه السلام) روایت شده که فرمودند: « هنگامی که حضرت قائم (علیه السلام) بپاخیزد ، مردم را ازنو به اسلام دعوت می کند و به آیینی که کهنه و مندرس شده و مردم از آن بی خبر مانده اند ، رهنمون می گردد. و بدین جهت حضرت قائم (علیه السلام) مهدی نامیده شده ، که مردم را به شیوه ای هدایت می کند ، که از آن دور افتاده اند. و بدین سبب قائم خوانده شده که به حق قیام خواهد کرد[ و حق را برپا خواهد داشت]».(5)و از وظایف شیعیان- مستحب و احیاناً واجب- بپاخاستن هنگام یاد شدن نام یا القاب شریفۀ آن حضرت (علیه السلام) و یا خصوص لقب شریف قائم می باشد، و این شیوه بین تمامی شیعیان دوازده امامی در همۀ عصرها شیوع داشته و هست. و از روایاتی که در این باره وارد شده ، اینکه: روزی در مجلس امام صادق (علیه السلام) نام حضرت صاحب الزمان – عجّل الله فرجه الشریف – برده شد ، امام صادق (علیه السلام) به احترام اسم آن حضرت بپا ایستادند.(6)و در خبری دیگر راجع به سبب بپا خاستن هنگام یاد نمودن لفظ قائم ، از القاب حضرت حجّت – عجّل الله فرجه الشریف – سؤال شد ، آن حضرت فرمود: « زیرا که او را غیبتی است طولانی و از مهربانی شدیدی که نسبت به دوستانش دارد ، به هر کسی که او را به این لقب- که به دولت او و حسرت خوردن از جهت غربتش اشعار دارد- یاد کند، نظر می فرماید. از گونه های تعظیم او این است که غلام به حال تواضع برای ارباب خود بپاخیزد،[ به خصوص] هنگامی که مولای جلیلش به دیدۀ شریفش به او نظر می کند ، باید که بپا خیزد و از خداوند – جلّ ذکره- تعجیل فرجش را طلب نماید».(7) عالم جلیل مرحوم فقیه ایمانی گفته است: برخاستن در وقت ذکر اسم مبارک حضرت صاحب الامر (علیه السلام) ، هر چند موافق با تعظیم و احترام از ایشان است ، لکن حکمت مهم تری است برای خاستن. و آن امر این است که برای نصرت و یاری آن حضرت (علیه السلام) ، باید همیشه عزم قلب و نیّت صدق مؤمن این باشد که هر وقت آن حضرت (علیه السلام) ظاهر شوند ، او در قیام برای نصرت و اطاعت امر ایشان حاضر باشد ، بدین ترتیب با برخاستن در موقع ذکر اسم ایشان ، اظهار عزم قلبی خود را می کند و می گوید: خداوندا شاهد باش من الان حاضرم ، اگر آن حضرت (علیه السلام) ظاهر شوند ، در نضرت و اطاعتش قیام به امر ایشان نمایم. بنابراین مهم است که وقت برخاستن ، متذکّر چنین معنایی باشد و در همان حال مسألت تعجیل فرج ایشان را از خداوند نماید ، به وجهی که عمل حضرت رضا (علیه السلام) بیانگر حکمت و استحباب این عمل گردید.(8) و حدیث بپا خاستن حضرت رضا (علیه السلام) چنین است: وقتی دعبل خُزاعی قصیدۀ معروف خود را بر حضرت رضا (علیه السلام) خواند و امام قائم – عجّل الله فرجه الشریف – را یاد کرد ، امام رضا (علیه السلام) دست خود را بر سر نهاد و به عنوان تواضع بپا ایستادند و برای فرج آن جناب (علیه السلام) دعا کردند.(9)

پی نوشتها:

1- سوره شعراء : آیه 218.
2- الانوار البهیة : 210.
3- النجم الثاقب : 45.
4- علل الشرایع : 160.
5- الارشاد ، شیخ مفید: 704.
6- النجم الثاقب : 445.
7- مکیال المکارم : 2/260.
8- فوز اکبر، 157- 158.
9- مکیال الامکارم: 2/260.

دفعات نمایش : 64

تاریخ: 1387.1.26

اخبار مهدویت

هدف جشنواره آخرین منجی خنثی سازی دکترین صهیونیسم ...

انتشار کتاب «پایان جهان؛ مدرنیته یا...»

اماکن مقدس استان قم از جمله مسجد جمکران توسعه ...

باید با فعالیت های ضدمهدوی مقابله کنیم

دعای ندبه در جزیره قشم طنین انداز می شود

برنامه «خورشيد انتظار» از شبکه تهران پخش می شود ...

از موعودگرايي در سينماي ملي غافل شديم

برگزيدگان هفتمين همايش «سوختگان وصل» معرفی می‌شوند ...