|
چرا اسلام روزه را واجب كرده است؟ اثر روحی روزه آن است كه سبب تقوا و پرهیزگاری در انسان روزهدار میشود . باید دانست كه روزه تاثیر بزرگی در صحتبدن انسان دارد، چرا كه روزه برای استراحت دستگاه گوارش خصوصا معده و رودهها و منظم كردن ترشحات معده و ترتیب دادن به اعمال هضم، بسیار مفید میباشد و دانشمندان حیوانشناس گفتهاند، حتی حیوانات هم از روی غریزهی خدادادی گاهی روزه میگیرند، از جمله در درندگان از قبیل شیر و پلنگ و ببر ملاحظه شده كه هفتهای یك روز از خوردن هرگونه غذا خوددرای میكنند . خلاصه این كه روزه تاثیرات روحی و اخلاقی و جسمی فراوانی دارد . باید گفت كه در قدیم اطبا به امساك و خودداری از خوردن و آشامیدن خیلی اهمیت میدادند و به وسیلهی آن خیلی از امراض را معالجه نمودند و در طب جدید، نام امساك و پرهیز را رژیم غذایی گزاردهاند و این همان روزه است كه به نامهای مختلف نامیده میشود .
علمای روان شناس جدید، روزه را یكی از بهترین عوامل صحتشمردهاند . پرفسور وكتور پوشر فرانسوی میگوید: روزه بهترین وسیله برای تندرستی میباشد .
باید گفت كه روزه در معالجهی اغلب امراض، مفید و در پارهای از بیماریها علاج منحصر به فرد میباشد و اگر هم منحصر به فرد نباشد، انصافا بهترین و سهلترین روش معالجه است .
اما فواید روزه به طور اختصار:
1 . در مورد اختلال حاد و مزمن رودهها و در هنگامی كه فرمانتاسیون و تخمیرات معده و روده بیمار را دچار دلدردهای شدید میكند .
2 . هنگام زیاد شدن وزن بدن كه معمولا ناشی از پرخوری و كمحركتی است .
3 . در بیماران مبتلا به فشار خون .
4 . در بیماری دولاب و مرض قند (1) .
در كشورهای اسلامی اغلب مسؤولین نظم اجتماع، با آمار و ارقام ثابت كردهاند كه در ماه رمضان تعداد جرایم، نزاعها، كشتارها و جنایات به حداقل میرسد (2) .
در روزه گرفتن دو فایده منظور شده است:
1 . حفظ الصحهی بدن
2 . تزكیهی نفس و تربیت روح (3) .
قرآن در فلسفهی روزه میفرماید «لعلكم تتقون» (تا شاید پرهیزكار شوید)
و حضرت علی(علیه السلام)میفرمایند: «والصیام ابتلاء لاخلاص الخلق» (روزه برای آزمایش اخلاص مردم واجب گشت) (4) حضرت زهرا ( علیها السلام) میفرمایند: برای آن است كه دلهای شما تزكیه و پاك و با صفا گردد . و تیرگیهارا از آن بزداید و روح انسان رابرای مقاومتشایسته آماده سازد . (5)
چرا بنا بر روایتی روزه مهمتر از نماز است؟ از این جهت كه زن در حال حیض و نفاس هم نماز و هم روزه راترك میكند، ولی بعدا فقط باید روزه را قضا كند و دیگر این كه اگر كسی علنا نماز نخواند، حدشرعی ندارد، ولی اگر روزه را علنی خورد، حد بر اوجاری میشود .
دیگر اینكه خداوند میفرماید: «انااجزی به» یا «انااجزی به» یعنی من پاداش روزه را میدهم، یا من پاداش روزهی روزهدار هستم در حالی كه دربارهی نماز چنین چیزی نفرموده است.
چرا خداوند شصت روز روزه را كفارهی خوردن یك روزه قرار داده است؟ باید گفت كه منظور از مساوات میان «گناه» و «كیفر» مساوات عدد نیست، بلكه كیفیت عمل را نیز باید در نظر گرفت . خوردن یك روزهی ما رمضان با آن همه اهمیتی كه دارد، مجازاتش تنها یك روز كفاره نیست، بلكه باید آنقدر روزه بگیرد كه به اندازهی احترام آن یك روز ماه مبارك شود; به همین دلیل در بعضی از روایات آمده است كه كیفر گناهان در ماه رمضان بیش از سایر ایام است و ثواب اعمال نیك هم بیشتر است، تا آنجا كه مثلا یك ختم قرآن در این ماه، برابر هفتاد ختم قرآن در ماههای دیگر است . (6)
چرا واجب شده است كه در سال سی روز (ماه رمضان) روزه بگیرند؟ روایت است كه وقتی حضرت آدم ( علیه السلام) در بهشت از درختی كه نهی شده بود، تناول كرد، تا سی روز آن غذا در شكمش بود، به همین دلیل خداوند بر بندگان و فرزندان حضرت آدم تا روز قیامت واجب نمود تا سی روز را در سال روزه بگیرند . (7)
پینوشتها: 1 . دكتر برای همه ص 50 - 51
2 . مصباح الشریعه، ص 290
3 . ستارگان درخشان، ج 10 ص 195، محمدجواد نجفی
4 . نهج البلاغه كلماتی قصار، ص 1197
5 . رنجها و فریادهای فاطمه، ص 190
6 . تفسیر نمونه، ج 6، ص 57
7 . سرالصلواة امام خمینی علی مسعودی / دیدار آشنا شماره 41 |