ازدواج مجدد

خانواده

ازدواج مجدد

قسمت اول

چكيده:
عقد نكاح داراى جنبه‏هاى متفاوت ‏نسبت‏به عقود ديگر بوده طرفين درهنگام تشكيل آن به اهداف والايى غير ازاهداف منفعت‏طلبانه عقود ديگر نظردارند. از طرفى متعاقدين در هنگام‏انعقاد عقد نكاح مى‏توانند شروطى را كه‏خلاف مقتضاى ذات عقد نباشد در آن‏بگنجانند.
يكى از شرايطى كه امروزه در كليه‏نكاح‏هاى رسمى گنجانده شده و درصورت تحقق، به زوجه، حق وكالت درانتخاب نوع طلاق و جارى ساختن‏صيغه آن را مى‏دهد، ازدواج مجدد زوج‏است. شايان ذكر است كه در اجراى اين‏شرط لازم نيست زوجه حقوق مالى‏خويش از جمله مهريه ما فى‏القباله رابذل نمايد. البته با رعايت اين شرط كه‏ازدواج مجدد زوج ناشى از زوجه مثلانشوز او نباشد; در غير اينصورت‏زوجه نمى‏تواند با استناد به‏چنين ازدواجى درخواست طلاق‏نمايد.
كليد واژه‏ها: نكاح، طلاق، شروط ضمن عقدنكاح، مهريه، رجوع، ازدواج مجدد

در شرع مقدس اسلام و با توجه به‏نص آيه «فانكحوا ما طاب لكم من النساءمثنى و ثلاث و رباع‏» (1) مرد مى‏تواند چهارهمسر دائمى اختيار كند; البته ادامه آيه،اجراى عدالت‏بين زوجات را شرط اين‏كار براى مرد مى‏داند، و به مردى كه ازامكان اجحاف و عدم رعايت عدالت‏بين‏همسران خود مى‏ترسد، سفارش مى‏كندكه بيش از يك همسر اختيار نكند و به‏همان يكى اكتفا كند;«فان خفتم الا تعدلوافواحدة‏»
از سوى ديگر، با استناد به حديث‏نبوى «الطلاق بيد من اخذ بالساق‏» حق‏طلاق منحصر به زوج است. در مواردطلاق خلع و مبارات نيز كه زن با بذل‏فديه به شوهر طلاق مى‏گيرد، نقش فديه،دريافت‏حق طلاق توسط زوجه‏نيست،بلكه تنها راهى براى جلب موافقت زوج‏جهت اجراى صيغه طلاق‏است.درصورت‏عدم قبول فديه توسط زوج، زن با بذل‏تمامى مهريه خويش و حتى بيش از آن‏نيز نمى‏تواند اقدام به طلاق يكطرفه كند.
اما طبق ماده 8 قانون حمايت‏خانواده‏مصوب 1351 در صورت ازدواج مجددزوج، در شرايطى به زن اجازه درخواست‏صدور گواهى عدم امكان سازش از دادگاه‏داده مى‏شد; مفاد ماده مذكور با تغييراتى‏در عقدنامه‏هاى نكاحيه ملحوظ گرديده وبه صورت شروط دوازده گانه ضمن عقدنكاح درج شده است كه مطابق آن زوجه‏مى‏تواند در صورت تحقق و اثبات يكى‏از آن شروط از دادگاه درخواست صدورگواهى عدم امكان سازش كند تا بتواند باوكالت اعطايى از جانب زوج، با انتخاب‏نوع طلاق و در صورت انتخاب طلاق‏خلع، با بذل تمام يا قسمتى از مهريه يانفقه معوقه به زوج، به وكالت از مرد قبول‏بذل نموده، از طريق يكى از دفترخانه‏هاى‏رسمى طلاق، خود را مطلقه كند.
در خصوص اعمال حق فوق براى‏زوجه سؤالات عديده‏اى مطرح مى‏گردد:
اولا: منظور از ازدواج مجدد، فقط عقددائم است‏يا شامل عقد منقطع نيزمى‏شود؟ به عبارت ديگر آيا زوجه درصورت ازدواج غير دائم همسر خويش با ديگرى مى‏تواند با استفاده از وكالت‏اعطايى در ضمن عقد نكاح، خود رامطلقه كند؟
ثانيا: آيا ازدواج مجدد زوج حتما بايدرسمى باشد يا ازدواج با سند عادى نيزموجد چنين حقى براى همسر اول جهت‏مطلقه نمودن خود مى‏باشد؟
ثالثا: هرگاه اجازه ازدواج مجدد ازجانب دادگاه صالح براى زوج صادر شده‏باشد، و بر مبناى حكم صادره از دادگاه،زوج به ازدواج مجدد مبادرت كند آيا درچنين حالتى نيز زوجه اول حق اجراى‏شرط ضمن عقد نكاح را دارد يا خير؟
رابعا: در صورت ازدواج مجدد زوج واحراز آن در دادگاه آيا براى صدور مجوزطلاق لازم است زن حقوق حقه خويش ازقبيل مهريه ما فى القباله، نفقه معوقه يانفقه ايام عده را ببخشد يا مى‏تواند بادريافت كليه حقوق، خويش را از قيد علقه‏زوجيت رها سازد؟
قصد ما در اين مختصر يافتن‏پاسخهايى موجه براى اين سؤالهاست.همچنانكه قبلا بيان گرديد در دين مبين‏اسلام و قانون مدنى (2) ، حق طلاق‏بصورت يكطرفه به زوج داده شده است.از طرفى مطابق ماده 1119 قانون مدنى،طرفين عقد ازدواج مى‏توانند هر شرطى‏كه مخالف با مقتضاى ذات عقد مزبورنباشد، در ضمن عقد ازدواج يا عقد لازم‏ديگر بنمايند; مثل اينكه شرط شود هرگاه‏شوهر، زن ديگرى بگيرد يا... زن، وكيل ووكيل در توكيل باشد كه پس از اثبات‏تحقق شرط در محكمه و صدور حكم‏نهايى، خود را مطلقه سازد. حق‏درخواست طلاقى كه با عنايت‏به شروطضمن عقد نكاح به زوجه داده شده است،دليل دادن حق طلاق به زوجه نيست;بلكه تنها در صورت تحقق يكى از شروطمورد توافق زوجين، زوجه مى‏تواند باوكالت اعطايى از ناحيه زوج، خود رامطلقه كند. در واقع شروط فوق از نوع‏شرط نتيجه است و به محض تحقق يكى‏از آنها، نتيجه حاصل كه عبارت است ازحق توكيل زن در اجراى صيغه طلاق،محقق مى‏گردد و نقش دادگاه، احراز شرطموجد حق و صدور مجوز اجراى آن ازطرف زوجه است. نكته قابل توجه اين‏است كه شروط مورد توافق زوجين‏محدود كننده حق طلاق براى زوج است‏و در موارد شك و ابهام در تحقق شروطفوق بايد از تفسير موسع خوددارى كرد;همچنان كه دكتر كاتوزيان بيان داشته‏اند،انحلال نكاح از امور مربوط به نظم‏عمومى است و قواعدى كه در قوانين‏انحلال نكاح آمده، در زمره قوانين امرى‏است و اين قواعد را بايد تفسير محدودكرد. (3)
حال با در نظر گرفتن موارد فوق به‏طرح سؤالات و پاسخ آنها مى‏پردازيم

ليلا اسدى - مدرس

دفعات نمایش : 48

تاریخ: 1387.8.27

اخبار خانواده

کم خوني در دختران شيوع بسيار بالايي دارد

با طب سوزنی دردهای حاد و مزمن خود را کاهش دهید

برای داشتن سلامتی سعی کنید بهترین عذاها را مصرف ...

اثر گردو بر سلامتي انسان

سودمندی روی در درمان كوتاهی قد

شلغم؛ آنتي‌بيوتيك گياهي

مصرف سيب همراه با پوست در پايين آوردن چربي خون ...

لاله گوش بیش از دیگر اعضای بدن دچار سرمازدگی می ...