پیشگیری از افسردگی با نماز صبح

خانواده

پیشگیری از افسردگی با نماز صبح

افسردگی (Depression) حالتی احساسی است كه مشخصه‏اش اندوه، بی‏احساسی (apathy) ، بدبینی (Pessimism) و احساس تنهایی است . این بیماری كه امروزه از شیوع بالایی در میان مراجعه كنندگان به كلینیك‏های روانپزشكی برخوردار است، دارای تظاهرات متنوع و زیادی بوده كه از مهمترین آنها می‏توان به اختلالات خواب اشاره نمود . تحقیقات نشان می‏دهد 75 درصد از بیماران افسرده مشكلی در خواب (چه به صورت بی خوابی و چه پرخوابی) دارند و همچنین علایم این بیماران در هنگام صبح تشدید می‏شود . نكته جالب و قابل توجه و مورد بحث ما این است كه در این بیماران چگالی (REM حركت‏سریع چشم) در نیمه اول خواب و همچنین كل زمان REM افزایش یافته و فاصله میان به خواب رفتن تا شروع اولین دوره REM یعنی ( latency - REM) كم شده و مرحله 4 خواب نیز كاهش می‏یابد . (1)
پس به عبارت ساده‏تر می‏توان گفت، افراد افسرده زمان بیشتری را در مرحله خواب REM به سر می‏برند . یعنی به میزان بیشتری نسبت‏به سایرین خواب می‏بینند .
حال ببینیم، این موضوع چه ارتباطی با نماز صبح دارد، یعنی نماز صبح چه اثر درمانی می‏تواند در این بیماران داشته باشد؟
به طور متوسط 20 - 15 دقیقه طول می‏كشد تا یك فرد معمولی به خواب رود . پس در عرض 45 دقیقه وارد مراحل 3و4 خواب شده كه این مراحل عمیقترین مراحل خواب‏اند . یعنی بیشترین تحریك برای بیدار كردن فرد در این مراحل لازم است . حدود 45 دقیقه پس از مرحله‏4 است كه نخستین دوره حركات سریع چشم (REM) فرا می‏رسید . هر چه از شب می‏گذرد، دوره‏های REM طولانی‏تر و مراحل 3و4 كوتاه‏تر می‏شود . بنابراین در اواخر شب، خواب شخص سبك‏تر شده و رؤیای بیشتری می‏بیند (یعنی خواب REM اش بیشتر می‏شود). پس قسمت اعظم خواب REM در ساعات نزدیك صبح بوقوع می‏پیوندد . و از طرفی دیدیم كه یكی از مشكلات مهم بیماران افسرده، افزایش یافتن طول خواب REM و خواب دیدن زیاد است . از این جهت‏یك مبنای مهم در تولید داروهای ضد افسردگی ایجاد داروهایی است كه كاهش دهنده مرحله REM خواب باشند (از جمله داروهای ضد افسردگی سه حلقه‏ای) .
علاوه بر این یك روش درمانی جدید برای بیماران افسرده، بیدار نگه داشتن آن‏ها برای كاهش میزان REM است، كه بهترین شكل آن نماز صبح است . (2) زمان نماز صبح كه مورد تاكید قرآن و همچنین بسیاری از روایات بوده، سبب كاهش قابل توجه میزان خواب REM در اشخاص می‏شود . زیرا شخص نمازگزار كه خود را ملزم به اقامه نماز صبح می‏داند و باید صبح گاه بیدار شود، پس در حقیقت جلوی ورود به مرحله قابل توجهی از REM را می‏گیرد . از این جهت‏بیداری صبحگاهی برای نماز خود به تنهایی می‏تواند یك عامل مهم بدون عارضه در پیشگیری از افسردگی مطرح باشد كه بر تمام روشهای درمانی دارویی و غیر دارویی ارجح است، چرا كه پیشگیری بر درمان مقدم است .
لازم به ذكر است آثار روحی و روانی ایمان به خدا و اقامه نماز بسیار زیاد است و نكات علمی بسیار شگرفی در اسرار سحر كه مورد تاكید فراوان اسلام نیز بوده، نهفته است كه انسان با دانستن آنها از تمام وجود زمزمه می‏كند;
اقم الصلوة لدلوك الشمس الی غسق الیل قرءان الفجر ان قرءان الفجر كان مشهودا (3)
نماز را از زوال آفتاب تا نهایت تاریكی شب برپا دار و (نیز) نماز صبح را، زیرا نماز صبح همواره (مقرون با) حضور (فرشتگان) است .
Keep up prayer from the declining of the sun till the darkness of the night and the morning recitation; surely the morning recitation is witnessed. (The Israelites/78)

پی‏نوشت:

1 . روانپزشكی بالینی كاپلان، ترجمه دكتر مرسده سمیعی و دكتر حسن رفیعی، ص‏152 .
2 . 40 نكته پزشكی پیرامون نماز، دكتر مجید ملك محمدی، ص‏3 .
3 . الاسراء (17): 78 .

پرسمان شماره 15

دفعات نمایش : 464

تاریخ: 1386.8.3

اخبار خانواده

کم خوني در دختران شيوع بسيار بالايي دارد

با طب سوزنی دردهای حاد و مزمن خود را کاهش دهید

برای داشتن سلامتی سعی کنید بهترین عذاها را مصرف ...

اثر گردو بر سلامتي انسان

سودمندی روی در درمان كوتاهی قد

شلغم؛ آنتي‌بيوتيك گياهي

مصرف سيب همراه با پوست در پايين آوردن چربي خون ...

لاله گوش بیش از دیگر اعضای بدن دچار سرمازدگی می ...