مفهوم مردم سالاری دینی چیست؟

اخبار ایران و جهان

مسیر جاری: صفحه اصلي•مقالات•خانواده•مشاوره•پرسش های دینی

تبلیغات در سایت

پیوندهای ویژه

• تاريخچه نبرد مسلمين

• زيد بن ثابت‏

• شهيد راه شريعت (آيت الله شيخ...

• خاطراتی از زندگی معنوی استاد...

• كودتاي مارك‌دار

• تجزيه سيستان درآستانه انقلاب...

• زندگي اقتصادي و اجتماعي عيلام‏

• شهید مطهری در نگاه آیت الله...

• امام زمان علیه السلام و آینده...

• فتنه آخرالزمان»از زبان آیت‌الله...

• بعد از شهادت امام زمان(علیه...

• آیا ذکر نام امام زمان(علیه السلام)...

• ایجاد حکومت اسلامی با ظهور حضرت...

• پاسخ آیت‌الله بهجت درباره دیدار...

• فواید دعا برای حضرت قائم(عجل...

• وفور نعمت های مادّی در زمان...

• كشف داروي جديدي براي درمان «سرطان...

• محققان سرعت نور را در دماي اطاق...

• زندگینامه سردار شهید حاج خداكرم...

• درباره پيتر بروك و آثارش

• ویژه نامه شهادت استاد مطهری...

• استاد مطهری در بیان یکی از شاگردان

• آیا استفاده از توالت ایرانی...

• انتظارات کودکان طلاق

• اگر کودک تان در هنگام بازی دعوا...

• خانم‌های باردار واکس نزنند

• انواع غسل

• جوانان و نوع ارتباط برقراركردن...

• دستور وضوي ارتماسي

• کار کودکان در منزل،درست یا غلط؟...

• خطر آسپرين براي زنان باردار

• رسول اكرم صلي الله عليه و آله...

• نظر آیت‌الله بهجت درباره اختیارات...

• چرا حسين(علیه السلام) فراموش...

• نظر آیت‌الله بهجت(ره) درباره...

• چگونه خودسازي كنيم ؟

• امام خميني ( ره ) و ضرورت تشكيل...

• فوائد بی نظیر زیارت کربلا در...

گزارش تصویری

اخبار تازه

همایش هواداران سعید جلیلی +تصاویر

همایش هواداران سعید جلیلی عصر امروز جمعه در محل ورزشگاه شهید شیرودی برگزار شد

کامل شدن پازل آمریکایی برای انتخابات ایران در تل آویو

مقامات امریکایی از چند هفته پیش اعلام مواضع شان در قبال انتخابات ریاست جمهوری ایران را آغاز کردند

اذعان اسرائیل به بی‌اثر بودن تحریم‌های اعمالی علیه ایران

نخست وزیر رژیم صهیونیستی ضمن بی‌اثر خواندن تحریم‌های آمریکا علیه ایران، گفت: این اقدامات نتواسته مانع...

نگاهی به حاشیه های اولین همایش انتخاباتی جلیلی

اولین همایش انتخاباتی سعید جلیلی با حضور هواداران وی در ورزشگاه شهید شیرودی تهران با تاکید بر مقاومت...

واکنش حامیان جلیلی به توهین علی مطهری

"ستاد راهیان حماسه" حامیان سعید جلیلی در دانشگاه تهران طی نامه‌ای خطاب به علی مطهری، سخنان وی را در خصوص...

اولین عکس مشترک آزاده نامداری و فرزاد حسنی بعد از ازدواجشان منتشر شد+عکس

اولین عکس مشترک آزاده نامداری و فرزاد حسنی بعد از ازدواجشان

آیین معنوی اعتکاف در مسجد دانشگاه تهران + تصاویر

آیین معنوی اعتکاف در مسجد دانشگاه تهران

تبلیغات آیت‌الله خامنه‌ای درانتخابات + عکس

پایگاه حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه ای تصویری از تبلیغات رهبر انقلاب در دوران رقابت های انتخاب ریاست...

جدایی جواد نکونام از استقلال قطعی شد

جدایی هافبک تیم استقلال از این تیم قطعی است.

حالا که قالیباف جلو افتاده ، حداد می خواهد ائتلاف را به هم بزند

مردم ایران مردم آزاده ای هستند. شما در مجسمه های 2500 ساله ایرانیان یک مجسمه در حال تعظیم و یا یک مجسمه...

رئیس‌ستادتبلیغاتی‌کاندید‌اصلاح‌طلب بازداشت شد

رئیس ستاد تبلیغاتی یکی از نامزدهای اصلاح‌طلب به اتهام کلاهبرداری بازداشت شد.

حکمی که در کارتابل احمدی نژاد هنوز مانده است

بعدازظهر جمعه ششم اردیبهشت، پس از پایان جلسه مجمع عمومی ششمین دوره سازمان نظام پزشکی نامه ای با دوامضا،...

خبر فتح خرمشهر را چه کسی به رهبر داد +صوت

پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات رهبر انقلاب به مناسبت آزادسازی...

تبریک جالب علی‌کریمی به مناسب روز پدر

علی کریمی با ارسال پیامی ، به کلوپ هوادارانش روز پدر را به آنها تبریک گفت.

دفعات نمایش: 3099

یک شنبه 4 شهریور 1386

مفهوم مردم سالاری دینی چیست؟

مفهوم مردم‏سالاری دینی چیست؟

واژه «مردم‏سالاری دینی»، اصطلاح تازه‏ای در گفتمان سیاسی دنیاست كه - بر خلاف واژه‏هایی چون جمهوری اسلامی، پارلمان اسلامی و ... كه همگی تركیب‏هایی از یك مفهوم غربی به علاوه یك قید اسلامی هستند - در بستر مبانی سیاسی اسلام و متأثر از آموزه‏های نبوی و علوی روییده و بر آن است تا ضمن پاسداشت حقوق مردم در حوزه سیاست و اداره امور جامعه و پرهیز از الگوهای حكومتی استبدادی، رعایت اصول و مبانی ارزشی را بنماید و بدین ترتیب، نظام اسلامی را از الگوهای سكولار غربی تمییز دهد. برای این منظور، در حكومت اسلامی، روش نوینی مورد توجه قرار گرفته كه نه استبدادی و نه لیبرالی است. مقام معظم رهبری از این روش حكومتی، به «مردم‏سالاری دینی» تعبیر نموده‏اند،1 و در توضیح آن می‏فرماید:
«این مردم‏سالاری (دینی) به ریشه‏های دمكراسی غربی مطلقاً ارتباط ندارد؛ این یك چیز دیگر است. اولاً مردم‏سالاری دینی دو چیز نیست؛ این طور نیست كه ما دمكراسی را از غرب بگیریم و به دین سنجاق كنیم تا بتوانیم یك مجموعه كاملی داشته باشیم؛ نه، خود این مردم‏سالاری هم متعلق به دین است. مردم‏سالاری هم دو سر دارد... یك سر آن عبارت است از این كه تشكیل نظام به وسیله اراده و رأی مردم صورت بگیرد؛ یعنی مردم نظام را انتخاب می‏كنند؛ دولت را انتخاب می‏كنند... این همان چیزی است كه غرب ادعای آن را می‏كند و البته در غرب این ادعا واقعیت هم ندارد.... این حرف، متكی به نظرات و حرف‏ها و دقت‏ها و مثال آوردن‏های خود برجستگان ادبیات غربی است .... انتخاب مردم یكی از دو بخش مردم‏سالاری دینی است. مردم بایستی انتخاب كنند، بخواهند، بشناسند و تصمیم بگیرند تا تكلیف شرعی درباره آنها منجز بشود. بدون شناختن و دانستن و خواستن، تكلیفی نخواهند داشت.
سر دیگر قضیه مردم‏سالاری (دینی) این است كه حالا بعد از آن كه من و شما را انتخاب كردند، ما در قبال آنها وظایف جدی و حقیقی‏داریم...».2
وی در جای دیگر می‏فرماید: «مردم‏سالاری دینی ... یك حقیقت واحد در جوهره نظام اسلامی است؛ چرا كه اگر نظامی بخواهد بر مبنای دین عمل كند، بدون مردم نمی‏شود؛ ضمن آن كه تحقق حكومت مردم‏سالاری واقعی هم بدون دین امكان پذیر نیست...».3
به طور خلاصه در تبیین مفهوم مردم‏سالاری دینی، می‏توان چنین بیان نمود:
مردم‏سالاری دینی، ناظر به مدلی از حكومت است كه بر مشروعیت الهی و مقبولیت مردم و در چارچوب مقررات الهی استوار است و در راستای حق مداری، خدمت محوری و ایجاد بستری برای رشد و تعالی مادی و معنوی، ایفای نقش می‏كند.4 این مدل، بر دو پایه استوار است:
1. از سویی ریشه در آموزه‏های وحیانی دارد.
2. این آموزه‏ها را از رهگذر خواست و اراده مردم دنبال می‏كند.
از این رو در نظام مردم‏سالاری دینی، نظام سیاسی بر دو ركن الهی و انسانی استوار است و این نظام با در نظر داشتن اصول اعتقادی اسلام، رابطه مردم و حكومت را تبیین می‏كند.
اصول مردم‏سالاری دینی عبارتند از:
1. فضیلت محوری. 2. هدایت محوری. 3. حاكمیت الهی. 4. ایمان دینی. 5. انتخاب مردمی. 6. آرمان گرایی. 7. تكلیف محوری. 8. شایسته سالاری. 9. قانون محوری. 10. رضایت‏مندی.5
وجوه اشتراك و افتراق مردم‏سالاری دینی با مردم‏سالاری غیردینی عبارتند از:
الف) وجوه اشتراك:
1. ذی حق دانستن مردم و حرمت نهادن به ملت.
2. زمینه سازی برای مشاركت مردمی در تمام مراحل تصمیم‏گیری سیاسی و اجتماعی.
3. تعیین انتخابات، به عنوان طریق قانونی اعمال مردم‏سالاری.
4. الزام به رأی اكثریت در امور اجرایی.
5. احترام به آزادی‏های فردی و جمعی.
6. توسعه همه جانبه و رشد و شكوفایی خلاقیت‏ها در پرتو تضارب آرا و تعامل افكار.
ب) وجوه افتراق:
1. در مردم‏سالاری سكولار، حاكمیت ملی به طور مطلق پذیرفته می‏شود؛ ولی در مردم‏سالاری دینی با پذیرش حاكمیت مطلق خداوند، حاكمیت ملی نسبی خواهد بود.
2. مردم‏سالاری سكولار، رأی اكثریت را به صورت مطلق ملاك عمل قرار می‏دهد؛ اما در مردم‏سالاری دینی در بعد قانون‏گذاری، رأی اكثریت در چارچوب شریعت پذیرفته می‏شود.
3. در مردم‏سالاری سكولار، حاكمیت اولاً و بالذات از آن مردم است، ولی در مردم‏سالاری دینی، حاكمیت اولا و بالذات از آن خداست و حاكمیت مردم در طول حاكمیت خداوند است و نه در عرض آن.
4. در مردم‏سالاری سكولار، دین صرفاً امری شخصی و مربوط به حوزه فردی است؛ اما در مردم‏سالاری دینی، دین، حوزه فردی و اجتماعی مردم را در بر می‏گیرد.
5. مردم‏سالاری سكولار با مردم‏سالاری دینی در ارائه تعریف از بشر و حقوق آن در پاره‏ای از موارد دیگر با هم اختلاف دارند.6
نكته آخر این كه سه بحران در طرح نظریه مردم‏سالاری دینی موءثر بوده‏اند:
1. بن بست تئوریك اندیشه سیاسی غربی. 2. بن بست دمكراسی در مقام عمل. 3. بحران معنویت و دین.7
در هر صورت، «امروزه مردم‏سالاری دینی در نظام جمهوری اسلامی، حرف نو و جدیدی است كه توجه بسیاری از ملت‏ها، شخصیت‏ها و روشنفكران عالم را به سوی خود جلب كرده است».8 این مردم‏سالاری، برخاسته از دین است و ریشه‏های عمیق مذهبی دارد.

پی نوشت

1.سید علی فیاضی، مردم‏سالاری دینی، كتاب نقد،شماره 21-20، ص 43.
2. مقام معظم رهبری در دیدار با كارگزاران نظام، 12 آذر 1379 ش.
3. مقام معظم رهبری در دیدار با شورای عمومی دفتر تحكیم وحدت، 13/10/1379ش.
4. محمد جواد نوروزی و نظریه مردم‏سالاری دینی در قیاس با دموكراسی غربی، چكیده مقالات همایش مردم‏سالاری دینی، مؤسسه امام خمینی، ص 69.
5. محسن مهاجر نیا، مردم‏سالاری دینی در اندیشه سیاسی مقام معظم رهبری، ص 65.
6. حسین جوان آراسته، مردم‏سالاری دینی در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، ص 17.
7. محمد جواد نوروزی، همان، ص 69.
8. مقام معظم رهبری، روزنامه كیهان، 29 آبان 1379ش.

پرسمان>شماره 36 - علیرضا محمدی

ثبت نظر شما

نام و نام خانوادگی

نشانی پست الکترونیکی

متن نظر شما

برای این مقاله هیچ نظری ثبت نشده

ارتباط با ما

نوار ابزار