همسر نامهربان‏

خانواده

همسر نامهربان‏

با توجه به علم امامان، چگونه امام حسن مجتبى عليه‏السلام حاضر شد با «جعده» ازدواج كند تا بعد به وسيله او شهيد شود؟
در اين باره، اشاره به نكات زير شايان توجه است:
1. با توجه به فرهنگ آن روزگار، ازدواج‏ها، تنها بر اساس رعايت تناسب انجام نمى‏پذيرفت؛ بلكه گاهى براى اداى احترام به يك شخصيت و يا براى ابراز علاقه يك قبيله به قبيله ديگر و يا جلوگيرى از انتقام، صورت مى‏گرفت؛ به طورى كه اگر طرف مقابل نمى‏پذيرفت، به عنوان رد احترام و گاهى در حد اعلان تنفر و جنگ بود.
بنابراين، اگر چه برخى ازدواج‏ها، براى امامان معصوم عليهم‏السلام، بسيار سنگين بود، ولى بزرگوارى شخصيت ايشان، موجب مى‏شد كه آن را بپذيرند. آن چه گفته شد، از نگاه زمينى و روابط اجتماعى بود؛ اما از ديد ديگر، اين نوع ازدواج‏ها، يك امتحان الهى براى امت اسلام بود تا بيش از پيش، خيانت و پستى بدخواهان و مظلوميت و بزرگوارى معصومان عليهم‏السلام، در طول تاريخ نشان داده شود؛ چنان كه براى پيامبران گذشته نيز چنين ازدواج‏هاى ناموفقى رخ داده بود.
قرآن درباره همسران نوح و لوط فرموده است: «خدا براى كسانى كه كفر ورزيده‏اند، زن نوح و زن لوط را مثل آورده كه هر دو در نكاح دو بنده از بندگان شايسته ما بودند و به آنها خيانت كردند و كارى از دست [شوهران‏] آنها در برابر خدا ساخته نبود و گفته شد با داخل شوندگان، به آتش داخل شويد».1
بنابراين، امكان دارد، برخى بتوانند ارتباطى نزديك - همچون ارتباط زناشويى - با پيامبر يا امام داشته باشند؛ اما با سوء اختيار خود، به راه كفر و گناه بروند و گرفتار بدفرجامى شوند كه «جعده» نيز اين چنين بود. او به امام خيانت كرد و چون امام الگوى مردم بود، تا لحظه آخر با او رفتار عادى داشت و از علم لدنى خود استفاده نكرد.2
2. در مورد علم امامان عليهم‏السلام نيز نكاتى را بايد مد نظر قرار داد:
الف) پيامبر صلى‏الله‏عليه‏وآله و ائمه معصوم عليهم‏السلام در مسائل عادى، فردى و امور اجتماعى، موظف به استفاده از علم عادى بوده‏اند. از اين رو، همواره در اين گونه مسائل، از شيوه‏هاى معمولى، تحقيق و كسب آگاهى كرده، بر اساس آن عمل مى‏كردند.
سرّ اين مسئله نيز آن است كه آنان، الگوى بشريتند و اگر در مسير زندگى و حركت‏هاى اجتماعى، راهى غير از اين بپويند، ديگر جنبه اسوه بودن خود را از دست خواهند داد و جهانيان به بهانه آن كه آنان با علم لدنى عمل مى‏كرده‏اند، از حركت‏هاى سازنده، انقلابى و اصلاحى باز خواهند ايستاد.
ب) برخى بر اين عقيده‏اند كه علم غيب براى پيامبر و امامان، شأنى است؛ يعنى چنان نيست كه اين علم، همواره، هر چيزى را در اختيار آنان قرار دهد.
ج) علم غيب، گاهى به يك واقعيت تغييرناپذير تعلق مى‏گيرد. بنابراين، بعضى از چيزهايى كه پيامبر و امامان از طريق غيبى مى‏دانند، همان چيزى است كه حتماً واقع خواهد شد. اين گونه آگاهى، چيزى نيست كه با آن، بتوان تغييرى ايجاد كرد و سرنوشت چيزى را تغيير داد. نكته ديگر آن كه بين علم لدنى و علم معمولى، تفاوت اساسى وجود دارد و آن اين كه علم لدنى، معيار و ميزان تكليف نيست. علم ائمه معصوم عليهم‏السلام در بعضى مسائل مانند شهادت آنان، از اين قبيل بوده است و برعكس علم عادى است كه زمينه‏اش براى امامان عليهم‏السلام، همانند ديگر مردم وجود دارد و معيار تكليف‏پذيرى است. ائمه عليهم‏السلام، بر اساس همين علم، گاهى به كارى دست مى‏زدند و گاهى از كارهايى پرهيز مى‏كردند.

پی نوشت ها

1. تحريم(66)، آيه 10.
2. ر.ك: فضل الله كمپانى، حسن عليه‏السلام كيست؛ محمد مقيمى، فلسفه صلح امام حسن عليه‏السلام، باقر شريف قريشى، زندگانى امام حسن عليه‏السلام، ترجمه فخرالدين رازى، انتشارات بعثت.
3. ديدگاه علامه طباطبايى به نقل از آيةالله جوادى آملى در درس تفسير.

سایت پرسمان

دفعات نمایش : 514

تاریخ: 1387.1.31

اخبار خانواده

کم خوني در دختران شيوع بسيار بالايي دارد

با طب سوزنی دردهای حاد و مزمن خود را کاهش دهید

برای داشتن سلامتی سعی کنید بهترین عذاها را مصرف ...

اثر گردو بر سلامتي انسان

سودمندی روی در درمان كوتاهی قد

شلغم؛ آنتي‌بيوتيك گياهي

مصرف سيب همراه با پوست در پايين آوردن چربي خون ...

لاله گوش بیش از دیگر اعضای بدن دچار سرمازدگی می ...