چگونه همسر آينده مان را بشناسيم؟

ازدواج از جمله تحولات و تصميم گيريهاي مهم زندگي هر فرد است كه اگر طرفين به اهميت آن پي نبرند و ندانند كه براي يك عمر زندگي مشتركشان تصميم مي گيرند، احتمال ضريب خطا و احساسي عمل كردن يا وعده هاي تو خالي دادن طرفين به يكديگر افزايش مي يابد.در صورتي كه ازدواج يك چالش است كه در سايه آن زن و مرد موجب رشد يكديگر مي شوند.
بررسي ها نشان مي دهد، افرادي كه قبل از ازدواج به صورت منطقي و صادقانه خواسته ها و خصوصيات اخلاقي خود را براي طرف مقابل مطرح و سطح توقعات خود را از وي در زندگي مشترك به روشني و به دور از خودخواهي يا غرور بيان كرده اند، زندگي موفق تري نسبت به افرادي دارند كه لحظه اي و احساسي تصميم به تشكيل زندگي گرفته اند.
به همين دليل شايسته است هر فرد قبل از اينكه اقدام به انتخاب همسر كند ملاكهايي را براي خودش در نظر بگيرد. يعني افراد علاوه بر ملاكهاي جهاني از قبيل سن ازدواج، ميزان تحصيلات، شغل، شخصيت، سلامت جسم و روان، هويت، اعتقادات و حتي زيبايي ظاهري (تا حدي كه برايشان اهميت دارد)، بايد مواردي را در شخصيت خودشان جستجو كنند. به عنوان مثال از خود بپرسند، از ازدواج چه انتظاري دارند؟ هدفشان از تشكيل زندگي مشترك چيست؟ و هنگامي كه به جواب رسيدند همان گونه كه هستند «نه آن طوري كه دوست دارند باشند» خود را صادقانه به طرف مقابل معرفي و شناخت لازم را نيز از فرد مورد نظر كسب كنند. زيرا هر چه شناخت طرفين از يكديگر بيشتر باشد، ازدواج پايدارتر و در نتيجه صميميت بين آنان بيشتر خواهد بود.

* انتخاب

به طور حتم اولين مرحله «آشنايي» محسوب مي شود، كه به انتخاب منجر خواهد شد. مرحله بعدي روشن سازي نقشهاست. يعني من چه كسي هستم؟ چه ويژگيهايي دارم؟ دوست دارم همسر آينده ام چه خصوصياتي داشته باشد؟ چه ويژگيهايي در شخصيت من هست كه دوست ندارم همسر آينده ام آنها را داشته باشد؟ و ... وقتي به پاسخ اين سؤالات رسيديم، در مرحله بعد بايد ببينيم فرد مورد نظر چگونه فكر مي كند و چه طرز تفكري دارد؟ تا متوجه شويم هر يك از ما موفقيت را در چه مي داند و چه هدفهايي دارد و مهمتر از همه اينكه هويت هر كداممان چگونه است؟

* هويت فردي

روي هويت تأكيد مي كنم زيرا مهمترين عنصر شخصيتي هر فرد محسوب مي شود. بنابراين، جوانان بايد قبل از ازدواج به اين نكته خيلي توجه كنند كه طرف مقابل آنان چگونه به زندگي نگاه مي كند، تا بدانند كسي كه مي خواهد شريك زندگيشان شود، براساس چه ديدگاهي وارد زندگي آينده اش خواهد شد.

* هويت قبل از ازدواج

به اعتقاد روان شناسان هويت افراد قبل از ازدواج به چهار گروه تقسيم مي شود. نخستين گروه «هويت آدمهاي پيشرفته» است، آنهايي كه مي دانند از زندگي چه مي خواهند و هدفشان مشخص است.دومين گروه «آدمهايي كه هويت زودرس دارند». يعني زود به مسايل فلسفي، انتظاراتشان از زندگي آينده و اين كه ديدگاهشان نسبت به زندگي چيست مي رسند.
سومين گروه، آدمهايي هستند كه داراي «هويت ديررس» مي باشند. يعني افرادي كه هنوز نمي دانند وقت آن رسيده كه بايد ازدواج كنند، چون هدف خود را از زندگي مشترك نمي دانند.
آخرين مدل هويت، «هويت آدمهاي سردرگم» است. اين دسته افراد نه تنها به اين هويت نرسيده اند، بلكه اهميتي هم برايشان ندارد و به دنبال دستيابي به آن هم نيستند.
با توجه به اين تقسيم بندي بهترين ازدواج، ازدواج افرادي است كه هر دو داراي هويت پيشرفته باشند و بدترين نوع ازدواج نيز، ازدواج افراد پيشرفته با افرادي است كه هويت سردرگم دارند.
پس اگر آشنايي قبل از ازدواج با هدف و براي شناخت و پيشگيري از معضلات ازدواج باشد، با ديد باز و منطقي خواهد بود. در اين صورت حتي اگر اين شناخت با نداشتن تفاهم مواجه شد، باز هم هيچ آسيبي به دنبال نخواهد داشت. چون دختر و پسر خود را موظف مي دانند در دوران آشنايي، سؤالاتشان را به اندازه كافي و كامل مطرح كنند و خواسته هاي خود را به طور سالم و با صداقت عنوان كنند. از اين رو علاوه بر پيشگيري از مشكلات و مسايلي كه بعد از ازدواج به دوام زندگي زناشويي دامن مي زند، افراد نسبت به زندگي جاذبه هاي بيشتري پيدا خواهند كرد. چون از آغاز زندگي شناخت لازم در مورد خصوصيات، انتظارات و نگرشهاي فرد مقابل دارند، در نتيجه بهتر مي توانند يكديگر را درك كنند.

* مشخص كردن ملاكها و معيارهاي ازدواج

ملاكها و معيارهاي هر فرد، باورها، علايق و انديشه هاي اوست. نكته قابل توجه اين است كه وقتي به علايق و بايدها و حتي نبايدهاي خودمان فكر مي كنيم، درمي يابيم كه برخي از معيارهايي كه ما انتخاب كرده ايم، ارزش چنداني ندارد. چون انسان در برخي از امور دچار «خطاي ديد» و «اشتباه شناخت» مي شود و به خطاي انديشه و اشتباه كردار مي افتد و به دليل تصميم گيري اشتباه نتيجه نادرست مي گيرد.
از همين رو، جوانان مي توانند در روابط خود بعد از خواستگاري در حدي كه شرع به آنان اجازه مي دهد از خواسته ها و انتظاراتشان در مورد همسر آينده شان صحبت كنند و از طرف مقابل نيز بخواهند به سؤالات آنها پاسخ دهد. به طوري كه اسلام نيز در احكام خواستگاري براي ديدن و صحبت كردن دختر و پسر قبل از ازدواج هيچ ممانعتي وجود ندارد. البته مشروط بر اينكه با اجازه والدين به خصوص والدين دختر باشد. به اين ترتيب، براي پيشگيري از معضلات اجتماعي قبل از ازدواج مانند دوستيهاي خياباني و اينترنتي و همچنين نافرجامي هاي بعد از ازدواج از قبيل طلاق، ازدواج مجدد و نابسامانيهاي خانوادگي، لازم است علاوه بر بينش منطقي و سالم، مرحله خواستگاري و دوران بين خواستگاري و عقد را جدي بگيريم.از همين رو، به خاطر ظرافتها و حساسيتهايي كه اين دوران در طول زندگي زوجين دارد به چكيده اي از تجربيات افراد مي پردازيم.

* نقش والدين در انتخاب همسر

اولين گام ازدواج پس از «انتخاب»، «آشنايي» است كه در كشور ما تحت عنوان خواستگاري صورت مي گيرد. خواستگاري مرحله اي است كه فرد تصميم براي ازدواج گرفته است و فرد مورد نظرش را نيز انتخاب كرده، ضمن اينكه با خانواده خودش نيز در اين مورد به توافق رسيده است.
در اينجا لازم است تأكيد كنم توافق با والدين در انتخاب و گزينش همسر بسيار حايز اهميت است چون اگر والدين در شيوه همسر گزيني نقشي نداشته باشند، پايه هاي ازدواج پس از مدتي سست مي شود، زيرا اين پيوند بر پايه عواطف استوار بوده، نه كنش عقلاني. در نتيجه زوجين به هنگام مواجه با مشكلات دچار آشفتگي مي شوند و چون از حمايت والدين يك و يا دو طرف برخوردار نيستند، زندگي شان با ناكامي مواجه مي شود.
بررسي ها نشان مي دهد: پسراني كه عاشق شده اند و عشقشان را به دختر مورد علاقه خود ابراز كرده اند، نه تنها انتظارات آن دختر را با بيان واژه ها و كلمات بالا برده اند، بلكه بعد از ازدواج هم نتوانسته اند آن انتظارات را برآورده كنند. بنابراين دچار تعارض شده اند. دختر نيز كه به خاطر عشق آتشين آن پسر با خانواده خود مبارزه كرده و هنجارها را زير پا گذاشته تا با پسر مورد علاقه اش ازدواج كند، به محض اينكه وارد زندگي مشترك مي شود، با مسائلي نيز روبه رو خواهد شد و از آنجا كه از اين نقش انتظاراتي داشته ولي برآورده نشده است، نسبت به خود، همسرش و وظايف زناشويي بي اعتنا مي شود و در نتيجه خانواده از كاركرد مثبت خود باز مي ماند.

* دو نمونه عيني

* سعيد به مهتاب فكر مي كند. چقدر به او علاقه دارد. حاضر نيست به ازدواج با كسي غير از او فكر كند، ولي در عين حال از ازدواج مي ترسد. هر وقت به ياد محسن دوستش مي افتد فكر مي كند كه او هم حتماً در عشق و ازدواج شكست خواهد خورد. محسن و نسرين با رضايت و علاقه با يكديگر ازدواج كردند. نسرين قبل از ازدواج هيچ توقعي نداشت، اما همين كه پايش در زندگي محسن باز شد و با او زير يك سقف رفت تمام عقايدش عوض شد. او درآمد كم محسن را سرشكستگي اش مي دانست و ... همين اختلافها كم كم موجب شد، محسن هم از تمام وعده هايي كه به نسرين داده بود غافل شود و سعيد به خوبي مي ديد كه از عشق آتشين قبل از ازدواج حتي ذره اي هم باقي نمانده است و ...
* كورش از زندگي اش كاملاً راضي است. او مي گويد: «من و همسرم قبل از ازدواج تا حدودي شناخت نسبت به هم كسب كرديم، به طوري كه طي دو ماه با نظارت والدين به صورت حضوري و غيرحضوري (تلفني) از ويژگيهاي شخصيتي، انتظارات، اهداف و برنامه هاي خود براي زندگي آينده مان صحبت كرديم، به طوري كه ما علاوه بر گفتگو با يكديگر از طريق دوستان، محل كار و محل تحصيل و حتي اطرافيان به كسب شناخت از طرف مقابل پرداختيم و پس از آن كه با هم به تفاهم رسيديم، با ديد باز و با توكل به خدا با هم ازدواج كرديم و اكنون كه چند سال از زندگي مشتركمان مي گذرد، از اين ازدواج راضي و خشنود هستيم و به يكديگر افتخار مي كنيم.
به اين ترتيب اگر در مرحله انتخاب جذابيتها، زيباييها و شرايط ظاهري شخص مورد نظر مورد قبول واقع شد، اقدام به خواستگاري مي كنند و اگر آنان نيز مورد قبول واقع شدند، افراد اقدام به شناخت از يكديگر مي كنند و به طور حتم معيارهاي خود را درباره طرف مقابل مورد ارزيابي دقيق تري قرار مي دهند.

* ويژگيهاي ارزشمند

در تحقيقي كه در مورد زنان و مردان انجام شده است، ويژگيهاي با اهميتي كه قبل از شناخت تأثيرگذار است. به طور معناداري به هم شبيه بوده اند و اين ويژگيها عبارتند از: شخصيت سالم، صداقت، تعهد، وفاداري، خونگرمي، مهرباني، خلق و خوي شايسته، ملايمت، صبر و شكيبايي و متانت و وقار. كه اين فاكتورها در امر انتخاب هم براي افراد و خانواده ها بسيار حايز اهميت است. البته با توجه به سليقه هاي گوناگون بايد بگوييم هر يك از اين موارد طبق ديدگاه افراد مختلف تعريف متفاوتي خواهد داشت. پس مسأله مهم اين است، افرادي كه مي خواهند با هم ازدواج كنند علاوه بر مسايلي كه قبلاً مطرح شده بايد در اين موارد نيز با هم اتفاق نظر داشته باشند.

* ازدواج عقلاني

انگيزه هاي ازدواج متفاوت است. برخي تنها براي هوسراني و كامجويي ازدواج مي كنند و هوس، از مهمترين انگيزه هاي آنان است. در نتيجه چنين خانواده هايي بنيان محكمي پيدا نمي كنند. عقلانيت در ازدواج و محاسبه جوانب، پيامدها، مسؤوليتها، هزينه ها، حقوق و وظايف متقابل و به دوش گرفتن «بار زندگي» و با چشم و گوش باز و آگاهانه ازدواج كردن مي تواند عاملي براي تداوم اين بنيان باشد.

* شناخت قبل از ازدواج

وقتي بناست دو نفر يك عمر با يكديگر زندگي مشترك داشته باشند، بايد ديدگاههاي مشترك داشته باشند، بايد ديدگاههاي مشترك، سليقه هاي متناسب با هم و افكار و روحياتي كه با يكديگر بخورد و حساسيتهاي خانوادگي از دو سوي، مورد توجه باشد. مگر نه اينكه «ناسازگاريهاي اخلاقي» اغلب پس از ازدواج و برآورده نشدن برخي توقعات متقابل يا ناهنجاريهاي رفتاري زوجين يا فاميلهاي آنان بروز مي كند؟ شناخت قبلي و پرس و جوهاي پيش از عقد و كسب آگاهي از ويژگيها و مشاوره با ديگران، راهي براي پيشگيري از بروز اختلافهاست. حتي شناخت طرف ازدواج به چهره، از نظر اسلام مورد توجه است، تا بعداً ادعا نشود كه نديدم و اگر ديده بودم، سراغش نمي رفتم!

* صداقت

چه پيش از ازدواج و چه پس از ازدواج عدم صداقت در ابراز نظر يا ارايه وضعيت خويش به لحاظ مالي، خانوادگي، جسمي و ... مايه بروز اختلافهاي بعدي مي شود. صداقت در برخورد اوليه و مسايل بعدي مانع بروز كشمكش هايي مي شود كه گاهي تا مرز طلاق و جدايي هم پيش مي رود. اگر سن واقعي دختر، يا ميزان تحصيلات و درآمد پسر و همچنين وضعيت مسكن، سلامتي يا بيماري جسمي و روحي و ... صادقانه و به طور واقعي مطرح نشود و بعداً خلاف آن آشكار شود، مشكل ساز خواهد بود و تدليس در ازدواج شمرده مي شود.

* عواقب عدم شناخت قبل از ازدواج

ميزان بروز طلاق در خانواده هايي كه طرفين بعد از تشكيل زندگي مشترك، متوجه عدم تفاهم و هماهنگي حتي در مسايل روزمره مي شوند و هيچ كدام حاضر به گذشت به خاطر ديگري نيستند، بيشتر است آنها سعي مي كنند قصور خود را به گردن طرف مقابل بيندازند، بيشتر است. آنها بر افكار و عقايد شخصي خود تأكيد مي كنند و ادامه اين روند موجب دوري بيشتر آنها از هم و عدم درك متقابل مي شود و در نهايت به جاي حل منطقي و عاقلانه مشكل، ساده ترين راه حل يعني طلاق را انتخاب مي كنند و از اين كه طلاق يعني شروع مشكلات و معضلات جديد است غافلند.

* كلام آخر

افرادي كه قصد ازدواج دارند، قبل از هر اقدامي طرف مقابلشان را در حد امكان به خوبي بشناسند. از افكار، عقايد و شيوه هاي زندگي وي اطلاعات خوبي به دست آورند و آنها را با معيارهاي خودشان مقايسه كنند تا مطمئن شوند نقاط مشترك زيادي بين آنها وجود دارد.

* نتيجه گيري

روان شناسان نيز توصيه مي كنند: براي ازدواج موفق بايد به چند محور اصلي از قبيل ملاكها و معيارهاي گزينش همسر، سطح تحصيلات زوجين، اعتقادات مذهبي خانواده ها، افكار، عقايد و باورهاي فرهنگي، شباهتهاي ظاهري، هماهنگي علاقه و هوشبهر ژنتيكي (IQ) و حتي هوشبهر محيطي (EQ) توجه شود، كه روشن سازي و دستيابي به مسايل فوق با شركت در جلسات مشاوره قبل از ازدواج امكان پذير خواهد بود. با توجه به موارد ذكر شده، معاشرت و گفتگوهاي قبل از ازدواج ضروري به نظر مي رسد، ولي بايد شرايطي براي آن از طرف خانواده ها در نظر گرفته شود كه هدف تحت تأثير مسايل حاشيه اي آن قرار نگيرد. به طوري كه گفتگو و مراودات بايد تحت كنترل و نظارت غيرمستقيم والدين باشد، ضمن اينكه هدف آن براي طرفين كاملاً واضح و روشن بيان شود تا ناخواسته به وقت گذراني، يا وابستگي عاطفي تبديل نگردد.

قدس ش5546 - اعظم طیرانی

مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار