جوان و بازگشت به خدا

آن‏گاه که ناپاکی در وجود آدمی رخنه کرد و صفحه سفید دفتر اعمال سیاه شد، با سهل‏انگاری، روز به روز بر وسعت تیرگی‏ها افزوده می‏شود. بر این اساس، هر چه زودتر باید صحیفه وجود را از آلودگی گناهان با آب پاک توبه شست‏وشو داد، امام صادق علیه‏السلام در این‏باره فرموده است:
بر اثر گناه کدورتی در قلب پیدا می‏شود که با تکرار گناه کم‏کم قلب را فرا می‏گیرد و دیگر، انسان روی سعادت را نخواهد دید. اگر توبه کند، آن کدورت پاک می‏شود و به نور فطرت باز می‏گردد.

استاد اخلاق، شیخ محمد بهاری در مورد توبه می‏فرماید:

همچنان که اگر کسی سمی خورده باشد، اگر طالب صحت بدنش است لازم است بر او که فوری دست و پایی کند و آن سم را به قی و غیره از بدن خود خارج بسازد و اگر مسامحه کرد، او را دفعة هلاک خواهد کرد، سمومات معاصی نیز چنین است که اگر مسامحه از توبه شود، بسا می‏شود که فورا می‏میرد و ختم به شر می‏شود. «نعوذ باللّه‏ جمیع انبیا و اولیا» عمده ترسشان در دار دنیا، از سوء خاتمه بوده است.
با توبه می‏توان ظلمت‏های درونی را به روشنی تبدیل کرد و به سوی فطرت پاک حقیقت‏جوی خود بازگشت و درصدد جبران گذشته برآمد و به سفارش‏هایی که در باب توبه وارد شده است، عمل کرد. البته خواندن و یادآوردن داستان توبه کنندگان راستین که با عزم و اراده‏ای استوار از گرداب گناه بالا آمده‏اند، می‏تواند الگوی خوبی برای توبه‏کاران باشد. توبه کننده، در حقیقت مهاجر الی اللّه‏ است؛ زیرا توانسته است به وسیله توبه از گناهان و ناپاکی‏ها دوری گزیند. انسان اگر از گناه پشیمان شود، گام نخست را برای پاکی وجودش برداشته است و این توفیق را نباید نادیده گیرد. خوب است فرد گناهکار بداند که رسول گرامی اسلام صلی‏الله‏علیه‏و‏آله می‏فرماید:
«التّائبُ مِنَ الذّنبِ کَمَن لاذَنبَ لَهُ؛ بازگشت کننده از گناه، مانند کسی است که گناهی بر او نباشد».
چه بسا انسان تصمیم به توبه می‏گیرد و نفس اماره را شکست می‏دهد، ولی شیطان او را فریب می‏دهد و پیشنهاد امروز و فردا را به او می‏کند که شیطان از این راه بسیاری از انسان‏ها را از توفیق توبه باز می‏دارد.
هنگامی که باب قبول توبه باز شد، شیطان از تسلط به انسان ناامید گشت، ولی راه چاره را در این دید که انسان‏ها را با آرزوی «توبه صحیح و کامل» فریب دهد و توبه آنان را تا هنگام مرگ به تأخیر اندازد.
پیامبر خدا صلی‏الله‏علیه‏و‏آله‏وسلم درباره اهمیت توبه جوان می‏فرماید: «ما مِنْ شَیْ‏ءٍ أَحَبُّ اِلَی اللّه‏ِ مِنْ شابٍّ تائِبٍ؛ هیچ چیز نزد خدا، محبوب‏تر از جوان توبه کننده نیست».
برای انسان چیزی لذت بخش‏تر از این نیست که خداوند او را دوست می‏دارد و انسان توبه‏کار نیز شامل این لطف الهی است: «اِنّ اللّه‏ یُحبُّ التَوّابینَ وَ یُحِبُّ الْمُتَطَهِّرینَ؛ خداوند توبه‏کاران و پاکیزگان را دوست دارد». (بقره: 222)
جوانی بهترین سن توبه است و البته موقعیت هر سنی برای توبه، بهتر از سن بالاتر است و نباید توبه را لحظه‏ای به تأخیر انداخت، نباید منتظر شب جمعه، شب قدر، صحرای عرفات، ماه محرم و یا... شد. رساندن این پیام در قالب تفسیر مناجات پرشکوه «تائبین» در اوقات مناسب به ویژه هنگامی که آمادگی روحی برای توبه وجود دارد، می‏تواند از مؤثرترین برنامه‏های تربیتی باشد.

پیام متن:

1. تلاش برای پاکسازی درون با آب توبه و بازگشت.
2. پرهیز از تسویف و امروز و فردا کردن در توبه.

«ترجمه مناجات تائبین»

خدایا خطاها جامه مذلت بر من پوشانیده است و دوری از تو لباس بینوایی بر تنم کرده است و جنایت بزرگ من دلم را میرانده است. ای آرزوی من و ای مقصود من، با توبه به درگاهت آن را زنده ساز. ای منظور و آرزوی من، به عزتت سوگند که جز تو گناهان خویش را آمرزنده‏ای نمی‏یابم و شکستگی خود را جز تو جبران کننده‏ای نمی‏بینم و همانا که با انابه به درگاهت سر فرود می‏آورم و با زاری و خاکساری قصد پیشگاهت می‏کنم. پس اگر مرا از در خود برانی، به چه کس پناهنده گردم و اگر از آستانت دورم کنی، پس به چه کسی پناه برم. پس افسوس بر شرمساری و ننگینی من و دردا بر بدی کردار و جنایتکاری‏ام! ای آمرزنده گناه بزرگ و ای درمان کننده استخوان شکسته، از تو می‏خواهم که گناهان کشنده‏ام را ببخشایی و رسوایی‏های نهانم را بپوشانی و در شهودگاه رستاخیز از لذت بخشایش و آمرزشت محرومم نفرمایی. خدایا، ابر رحمتت را بر گناهان من سایه افکن و سحاب مهرت را بر عیب‏هایم بباران. خدایا، آیا بنده گریز پا جز به سوی مولای خویش باز می‏گردد؟ یا هیچ کس جز مولای او، او را از خشم وی پناه می‏دهد؟
خدایا، اگر پشیمانی از گناه بازگشت باشد، پس سوگند به عزت تو، که من از پشیمانانم! و اگر آمرزش‏خواهی از خطا، مایه ریختن گناه باشد، پس من در درگاه تو از آمرزش‏خواهانم. تو حق داری بازخواست فرمایی تا وقتی که خشنود گردی. الهی، سوگند به قدرتی که بر من داری، توبه مرا بپذیر و سوگند به شکیبایی که درباره من داری، مرا ببخشای و سوگند به دانشی که به من داری، با من مدارا کن. خدایا، تویی که به روی بندگانت دری به سوی بخشایش گشودی و آن را توبه نامیدی. پس گفتی: به سوی خدا توبه کنید؛ توبه نصوح. پس، بهانه آن کس که پس از گشوده شدن آن در، از وارد شدن در آن غفلت ورزید، چیست؟ خدایا اگر گناه از بنده‏ات زشت است، ولی بخشایش از تو زیباست. خدایا من نخستین کسی نیستم که تو را نافرمانی کرده باشد و تو توبه او را پذیرفته باشی و نخستین کسی نیستم که دست به دامان احسان تو شده باشد و تو به او بخشش کرده باشی.
ای پاسخگوی درماندگان، ای برطرف کننده زیان، ای صاحب احسان بزرگ، ای دانای راز نهان، ای که به زیبایی پرده بر گناهان می‏پوشانی، جود و کرامت را نزد تو شفیع آورده‏ام و به آستان تو و مهری که نزد توست دست توسل می‏زنم. پس دعای مرا اجابت فرمای و از آستانت نومیدم مساز و توبه‏ام را بپذیر و خطایم را جبران فرمای. به بخشش و رحمتت ای مهربان‏ترین مهربانان.

پیام متن:

1. توبه، شست‏وشوگر درون از ظلمت و سیاهی گناهان.
2. پرهیز از تسویف و امروز و فردا کردن در توبه.
3. جایگاه جوان تائب نزد خداوند.
4. اطلاع‏رسانی از محتوای ارزشمند مناجات التائبین.

خودیابی و خدایابی، در پرتو عبادت

یاد خدا مایه حیات قلب است، مایه آرامش روح و روشنایی دل‏هاست. یاد خدا موجب رقت و خشوع و بهجت ضمیر آدمی است و چه زیبا می‏فرماید حضرت علی علیه‏السلام :
خدای متعال یاد خود را مایه صفا و جلال دل‏ها قرار داده است. با یاد خدا، دل‏ها پس از سنگینی، شنوا و پس از کوری، بینا و پس از سرکشی، نرم و ملایم می‏گردد، همواره چنین بوده که در فاصله‏ها خداوند بندگانی داشته است که در اندیشه‏هایشان با آنان نجوا می‏کند و در عقل‏هایشان با آنان سخن می‏گوید.
انسان به همان نسبت که با غرق شدن در مادیات، از خود جدا و با خود بیگانه می‏شود، به همان نسبت نیز با عبادت خدا به خودیابی می‏رسد. عبادت، بیدار کننده آدمی و معرفت بخش جان اوست.
در پرتو عبادت، انسان خود را آن‏گونه که هست می‏بیند و به کاستی‏ها و نقص‏های خود پی می‏برد.
اقبال لاهوری، سخنی زیبا در ارزش پرستش و نیایش و خودیابی در سایه عبادت دارد که شنیدنی است:
نیایش به وسیله اشراق نفسانی؛ عملی حیاتی و متعارفی است که به [کمک [آن جزیره کوچک شخصیت ما وضع خود را در کلِ بزرگتری از حیات اکتشاف می‏کند.
بسیاری از آیه‏های قرآن انسان را به خداشناسی فرا می‏خواند؛ زیرا کسی که خدا را فراموش می‏کند، خدا نیز او را به خودفراموشی دچار می‏سازد، در کریمه قرآنی آمده است:
«وَ لاتَکوُنوُا کَالَّذینَ نَسوُا اللّه‏َ فَاَنْسیهُمْ؛ و چون کسانی مباشید که خدا را فراموش کردند و او نیز آنان را دچار خودفراموشی کرد». (حشر: 19)
این است که عشق به کمال واقعی، عشق به خودِ برتر است. شیخ اشراق در این‏باره رباعی لطیفی دارد، وی می‏گوید:
هان تا سرِ رشته خرد گم نکنی***خود را ز برای نیک و بد گم نکنی
رهرو تویی و راه تویی منزل تو***هشدار که راه خود به خود گم نکنی
بنابراین میان خواستن خدا، حرکت به سوی خدا، وابستگی به خدا، عشق به خدا، بندگی خدا و تسلیم در برابر خدا، با هر خواستن و حرکتی دیگر و وابستگی و عشق و بندگی و تسلیمی دیگر، از زمین تا آسمان تفاوت است. بندگی خدا عین آزادی است، یگانه تعلقی است که انجماد ندارد، تنها وابستگی است که به معنای بی‏خود شدن و با خودِ الهی بیگانه شدن نیست؛ زیرا او کمال مطلق هر موجود و مقصد و مقصود فطری همه موجودات است و به راستی که «وَ اَنَّ الی رَبِّک الْمُنْتَهی».

پیام متن:

1. یاد خدا مایه صفا و آرامش قلب‏ها.
2. خدا فراموشی، نتیجه‏ای جز فراموشی خود ندارد.
3. بندگی خدا عین آزادی و رسیدن به کمال.

مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار