مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار

  اخبار ایران و جهان تاریخ و سیاست مهدویت علمی فرهنگی خانواده معارف اسلامی
 تبلیغات در سایت   
دانلود اینترنت اکسپلورر 9
پیوندهای ویژه  
تصاویر بسیار زیبا از مزرعه گندم...
آرامش زير چتر ولايت
باور مهدوى در كلام رضوى
آب کردن شکم در 6 هفته
سایت تخصصی آندروید
آخرت شناسى(ESCHATOLOGY)
سوژه های بسیار جالب و دیدنی...
شوالیه‌ شیطان
غيبت امام عصر عليه السلام در...
خطرات ظروف يكبار مصرف
چگونه پول كمتري براي مصرف آب...
چرا باید بگوییم امام خامنه ای؟!
نمونه های جالبی از خلاقیت های...
فراماسونری قدرت پوشالی
امام عصر علیه السلام و مدت زمان...
زهـر و عسـل
تكنيك هاي رسيدن به اعتماد به...
بی حیا باش و هر چه خواهی کن!
تصاویر خارق العاده HDR از آب...
جعفر کذاب
اولین گام ظهور در آخرین رمضان...
خویشاوندی حقیقت و زیبایی
زیبایی شناسی و كیفیت یادگیری...
اهل تکاثر چه کسانی هستند؟
نقاشی های زیبای هنری از Sung...
سقوط هزار فاميل
وظیفه ما در زمان غیبت چیست؟
كسب درآمد از نرم‌افزارهاي اپن‌سورس
زندگی راحت تر در شرایط سخت تر
مادرى مهربان تر از خورشید!
دکوراسیون آشپزخانه
گزارش تصویری  
اخبار تازه   
تلفن همراه ناصرالدین شاه ! + عکس
اولين تلفن همراه موجود در ايران متعلق به ناصرالدين شاه بوده است.
نتايج آزمون كارشناسی ارشد شنبه اعلام می‌شود
مشاور عالي سازمان سنجش با اشاره به اعلام نتايج اوليه آزمون كارشناسي ارشد از روز شنبه ششم خرداد ماه گفت:...
هشدار وزیر کشور مصر درباره احتمال بروزآشوب پس از انتخابات
وزیر کشور مصر نسبت به بروز اغتشاش پس از اعلان نتایج انتخابات ریاست جمهوری مصر هشدار داد،
تجمع مقابل سفارت آلمان در اعتراض به پناهندگی شاهین نجفی
بدون شرح...
۲ زائر ایرانی درمیان قربانیان حملات تروریستی عراق
یک منبع امنیتی عراق اعلام کرد تعداد کشته و مجروحان حمله به اتوبوس حامل زائران لبنانی و ایرانی که از سوریه...
دختر صدام به دنبال چاپ یادداشت ها و خاطرات پدرش
الدليمي در اين كتاب آورده كه صدام براي فرار از زندان نقشه مي‌كشيد. اين كتاب همچنين شامل نامه‌ها و اشعار...
زمان دقیق دیدار دوستانه تیم ملی با آلبانی اعلام شد
مدیر رسانه‌ای تیم ملی فوتبال ایران، زمان دقیق دیدار تیم های ملی ایران – آلبانی را اعلام کرد.
پیشنهادات وسوسه‌انگیر قطری‌ها برای جذب دروگبا
با پیشنهادات تیم‌های قطری به ستاره ساحل‌عاجی چلسی، این مهاجم در راه لیگ ستارگان قطر قرار گرفت.
نظر شما در مورد این عکس چیست؟
یک آشغال‌جمع‌کن هندی در کنار گروهی لک‌لک به نام «آجودان بزرگ‌تر» با نام علمی Leptoptilos dubius در حال...
تعطیلی ۱۰ دقیقه‌ای سایت‌های اینترنتی در اعتراض به هتک حرمت ائمه اطهار
در پاسخ به اهانت‌ صورت گرفته نسبت به ساحت مقدس امام هادی (علیه السلام)، هیات رزمندگان اسلام با طراحي...
تصاویری از زوج های حیوانی
بدون شرح
مذاکرات بغداد پایان یافت
مذاکرات دو روزه بغداد لحظاتی پیش پایان یافت و کنفرانس خبری دقایقی دیگر آغاز می‌شود.
احمدی‌نژاد رییس جمهور سوریه را به تهران دعوت کرد
منابع خبری اعلام کردند که رئیس جمهوری ایران از همتای سوری خود دعوت کرد تا شهریور ماه به تهران بیاید.
نجات یک کشتی آمریکایی توسط ناوگروه ایرانی
یک فروند کشتی تجاری آمریکایی از حمله دزدان دریایی خیلج عدن در امان ماند.
فراخوان سوگواره امام علی النقی علیه السلام
ویژه نامه شهادت امام علی النقی علیه السلام
 
  دفعات نمایش: 218    چهارشنبه 17 تیر 1388 

مسئوليت‏هاى پدر در تربيت فرزند

مسئوليت‏هاى پدر در تربيت فرزند

با عنايت به اينكه بيشتر متخصصان تعليم و تربيت به نقش مادر در تربيت فرزند پرداخته‏اند و نقش پدر با وجود اهميت بسزايى كه در رشد و تربيت فرزند دارد كمتر به آن توجه شده است. در اين مقاله سعى گرديده به مهم‏ترين وظايف و مسئووليت‏هاى پدران در تربيت فرزندان پرداخته و اشاراتى به آموزه‏هاى دينى در اين زمينه خواهيم نمود. براى واژه تربيت معانى گوناگونى در فرهنگ لغات ذكر شده است، از جمله؛ پروردن، پروراندن، پرورش، تهذيب و غيره مى‏باشد. ولى آنچه بيشتر در معناى تربيت ذكر شده همان پرورانيدن و ادب و اخلاق را به كسى ياد دادن است.هدف از تربيت، پرورش صحيح و ياد دادن آداب نيكو به فرزند است يعنى كودك را به گونه‏اى تربيت كنيم كه بتواند به راه صحيح قدم گذاشته و آداب و اخلاق و رفتار منطقى داشته باشد و براى جامعه و نيز پدر و مادرش در دنيا و آخرت مفيد باشد. و لذا تربيت صحيح فرزند براى پدر و مادر نوعى «باقيات الصالحات» است و چراغ اين باقيات الصالحات هرگز خاموش نمى‏شود. سيد الساجدين(ع) امام بزگوار در صحيفه سجاديه مى‏فرمايد: «خدايا مرا در تربيت فرزندان خود و نيكى كردن به آنها كمك كن.»
عوامل مؤثر در تربيت
اين عوامل به دو دسته كلى؛ عوامل انسانى و غير انسانى تقسيم مى‏شوند.
منظور از عوامل غير انسانى؛ عوامل جغرافيايى، طبيعى و غيره مى‏باشد.
عوامل انسانى مؤثر در تربيت عبارتند از: الف)مادر ب)پدر ج)خواهر و برادر بزرگتر د)معلم و اعضاى مدرسه ه)دوستان و معاشران و)افراد اجتماع ز)خويشان و بستگان ح)و رهبران اجتماع كه به اختصار به توضيح و تبيين آنها مى‏پردازيم:
الف)مادر
مادر هم از نظر وراثت و هم محيط به دليل آنكه كودك مدت زمان بيشترى با او است تأثير بسزايى بر فرزند خواهد داشت. از طريق وراثت، برخى از صفات ارثى از طريق ژن‏هاى مادر به كودك منتقل مى‏شود و همچنين فرزند نه ماه در رحم مادر قرار دارد كه غذاى مادر، سلامتى يا بيمارى او بر كودك اثرگذار خواهد بود.
پس از تولد نيز كودك مدت‏ها در آغوش مادر است و اولين كلمات را مادر به او ياد مى‏دهد.
ب)پدر
پدر از نظر كودك مظهر قانون و عدل و انصاف است و مى‏تواند پناهگاه خوبى براى خانواده باشد. مشى پدر، مهر و انصاف و نيز ظلم و ستم و قدرت پدر در رفتار و آينده‏اش اثر مى‏گذارد.
توجه به پاك‏زادگى فرزند يكى از بهترين راههاى حفظ انتساب فرزند به پدر و دقت كامل در اين باره است، چنانكه خداوند متعال در قرآن كريم مى‏فرمايد:«آنان را به انتساب به پدرشان بخوان.»
دنياى غرب گاهى انتساب فرزند به مادر را هم كافى مى‏داند و از نظرتربيت صحيح گرفتار دشوارى‏هاى اساسى است و راز عدم دلبستگى فرزندان به خانواده و عدم محبت لازم خانواده به ويژه پدر به فرزندان را مى‏توان در همين مسئله جويا شد كه آثار منفى بى‏شمارى را در زندگى پدر و فرزند، به ارمغان مى‏آورد و نتايج منفى آن در زندگى دو طرف، انكارناشدنى است.
ج)خواهر و برادر بزرگتر
اگر در خانه‏اى كودك 3 يا 4 ساله‏اى باشد و نوزادى به دنيا آيد، چون توجه پدر و مادر بيشتر به سمت نوزاد است در كودك اين احساس به وجود مى‏آيد كه بين او و نوزاد تازه متولد شده تبعيض قرار داده‏اند و اين تصور در او اثر سويى خواهد گذاشت. بنابراين بايستى قبل از اينكه نوزاد به دنيا بيايد كودك را آماده نمود و همچنين پيش او به نوزاد زياد توجه ننمود و در ضمن برخى از مسئوليت‏هاى نوزاد را به كودك بزرگتر داد و از طريق مهر و محبت به كودك بزرگتر، دوستى را بين آنان تقويت كرد.
و در اين باره تبعيض و تفاوتى ميان فرزندان نگذاريم و همه را به يك اندازه دوست بداريم.
د) معلم و اعضاى مدرسه؛
مدرسه خانه دوم كودك است. اخلاق و رفتار معلم، طرز فكر او، سطح فرهنگى و غيره همه در كودك تأثيرگذار است. اگر معلم از نظر دينى و مذهبى و نيز نحوه صحيح رفتار و آداب معاشرت دچار مشكل باشد، كودك نيز از او تأثير منفى مى‏گيرد.
ه) معاشران
معاشران گروهى هستند كه ممكن است هم‏سن كودك يا بزرگتر از او باشند ولى با او رفت و آمد مى‏كنند. با هم بازى مى‏كنند و در مدرسه كنار هم مى‏نشينند. بررسى‏ها نشان مى‏دهد كه كودكان تحت تأثير معاشران قرار مى‏گيرند و حتى اين تأثير در سه مورد بيشتر از والدين است.
1ـ زمانى كه خانواده از محلى به محل ديگر كوچ مى‏كند.
2ـ زمانى كه كودك در مرز نوجوانى و بلوغ قرار مى‏گيرد.
3ـ مواقعى كه در خانواده آشفتگى و درگيرى وجود دارد.
و افراد اجتماع
در روابطى كه كودك (فرزند) با افراد اجتماع دارد، از آنها تأثير مى‏گيرد و اگر آنها افراد سالمى باشند تأثيرى كه كودك مى‏گيرد درست و اگر بالعكس باشد تأثير منفى در پى خواهد داشت.
ز) خويشان و بستگان
برخى مواقع بستگان ممكن است تأثير بيشترى نسبت به والدين بر فرزند داشته باشند مثلاً دايى، عمو، خاله، عمه و غيره. به دليل آنكه گاهى تحصيلات بالاترى دارند، سطح اقتصادى آنان بالاتر است، موقعيت اجتماعى برترى دارند و دلايل ديگر ممكن است تأثيرگذارتر بر كودك باشند.
ح) رهبران اجتماع
منظور از رهبران اجتماع كسانى هستند كه در جامعه نقش مهمى را ايفا مى‏كنند. و امور مختلف مردم به وسيله آنها هدايت مى‏شود مانند پليس، اگر كودك از يك پليس تخلفى را ببيند روشن است كه نسبت به پليس و جامعه بدبين مى‏شود.
شأن و مقام پدر
زحماتى كه هر پدرى متقبل مى‏شود، از يك سو وظيفه دينى و از سوى ديگر وظيفه اخلاقى است. از نظر دينى كودكان بر گردن پدر حقوقى دارند. كه در منابع دينى مفصل بيان شده است. از نظر اخلاقى نيز كودكان در حقيقت همانند مهمان‏هايى هستند كه به دعوت پدر و مادر بر سر اين سفره كه همان خانواده است حاضر شده‏اند. حالا كه حضور پيدا كرده‏اند، پدر بيش از همه وظيفه دارد از اين مهمان‏ها بخوبى و به وجه شايسته و نيك پذيرايى كند. رسول گرامى(ص) فرمودند:
«الكاد على عياله كالمجاهد فى سبيل‏اللّه‏؛ آن كس كه براى خانواده‏اش تلاش كند، همانند مجاهد نستوه و در حال جهاد است» جهاد كردن فقط در هنگام نبرد و جنگ نمى‏باشد. بلكه تلاشى كه پدر براى كسب لقمه حلال براى خانواده‏اش انجام مى‏دهد نيز مانند جهاد است و خداوند اجرى كه به مجاهدين فى سبيل‏اللّه‏ مى‏دهد همان اجر را به پدر نيز مى‏دهد. اميرالمومنين على(ع) فرمودند:«لقمه حرام و ناپاك را به خانه نبريد.»
يك پدر نمونه، پدرى است ك افزون بر آموزش اخلاق و رفتار خوب به فرزندان بتواند روزى خانواده‏اش را نيز از راه حلال به دست آورد. زيرا اين روزى حلال در سرنوشت فرزندان بسيار مؤثر است. اگر دعايى را كه فرزندان مى‏كنند، برآورده شود تا حد زيادى در اثر همين روزى حلالى است كه پدر برايشان آورده است و لذا فرزندان هميشه بايد قدردان چنين پدرى باشند.
اسلام و احترام پدر
اسلام براى پدرانى كه وظيفه خود را به درستى انجام مى‏دهند، ارزش و احترام خاصى قائل است. اين ارزش و احترام به حدى است كه در آيات قرآن پس از انجام وظيفه عبادت و احترام به خدا و اطاعت از فرمانش از لزوم احترام به والدين ياد شده است.
و لذا بر فرزندان لازم است كه حكم پدر را رعايت كنند و بدون اجازه او، جز در واجبات كارى انجام ندهند. همچنين فرزندان وظيفه دارند بال رحمت و عنايت خود را در زير پاى پدر و مادر بگسترانند و با دلسوزى و محبت در همه حال رعايت احترام آنها را داشته باشند. و از هر كارى كه موجب تكدر خاطر آنها مى‏شود حتى گفتن «اف» به شدت پرهيز كنند.
تصور كودك از پدر
طفل از زمان تولد تا حدود دو ماهگى شديدا وابسته به مادر است و مادر را مركز آرزوها و آمال خود مى‏داند. به تدريج كه كودك وارد دو ماهگى مى‏شود، پدر وارد زندگى و ذهن و تصور او مى‏شود. كودك اين را در مى‏يابد كه پدر براى او پناهگاه است، معلم است، رهبر و قانونگذار است. تصور اينكه پدر از مادر كم اهميت‏تر است از جهاتى درست است اما در مواردى نيز نقش پدر مهم‏تر از مادر مى‏باشد. تجسم عالم شعور، مظهر عقل و دانش در خانواده در قبضه پدران است و طفل پدر را به اينگونه مى‏شناسد كودك به تدريج كه بزرگتر مى‏شود تصوراتى از پدر را در ذهن خود پرورش داده و آنها را پر و بال مى‏دهد. از جمله تصوراتى كه كودك از پدر خود دارد عبارتند از: الف) چهره برجسته خانواده
ب)همانندى با پدر
ج) ضامن رفع نيازها
د) عامل تأمين امنيت
ه) مركز دانايى و انديشه
الف) چهره برجسته خانواده
در روانشناسى كودك و نيز اصول و مبانى تربيت فرزندان تصريح شده است كه كودك در سن 3 ـ 2 سالگى پدر را بزرگترين شخصيت و عاقل‏ترين افراد مى‏داند. اگر كسى عليه پدر چيزى بگويد، او از پدر خود دفاع مى‏كند. كودك در خانه با پدر رفتارى رسمى دارد و بيشتر اوقات از كانال مادر با پدر ارتباط برقرار مى‏كند.
ب) همانندى با پدر
از نظر روانشناسان، كودك 6 ـ 3 ساله مخصوصا پسر بچه‏ها پدر را الگوى خود قرار مى‏دهند. پدر از نظر كودك سمبل قدرت است. ضامن خانواده است و همه آرزوى كودك اين است كه مثل پدر باشد.
ج) ضامن رفع نيازها
پدر از نظر كودك ضامن رفع نيازهاست. هر چيزى را كه اعضاى خانواده احتياج دارند، پدر تهيه مى‏كند. كودك در سايه پدر، نيكو پرورش مى‏يابد. هر چقدر سن كودك بيشتر شود، ديد او نسبت به توانمندى و ضمانت پدر بيشتر مى‏شود به طورى كه در سنين نوجوانى مادر را عامل مهر و محبت و پدر را عامل تأمين زندگى مى‏داند.
د) عامل تأمين امنيت
اگر خطرى براى كودك پيش آيد در سنين خردسالى به مادر پناه مى‏برد ولى از حدود چهار سالگى به بعد نوعا به پدرش پناه مى‏برد و او را پناهگاه خود مى‏داند.
ه) مركز دانايى و انديشه
پدر نماينده دنياى خارج كودك است، مركز دانايى و آگاهى است. كودك گمان دارد كه پدرش در همه اصول و قواعد داناست. حتى كودكانى كه نسبت به پدر ديد منفى دارند باز هم در باره پدر تعصب دارند و عقل و فكر او را تحسين مى‏كنند.
حق تربيت فرزند
خانواده محيطى است كه كودك به ناچار بايد در آن زندگى كند. ضوابطى كه در خانه حكم فرماست، بر كودك تحميل شده و او بايد آنها را بپذيرد. تربيت كودك مهم‏ترين حق او در قلمرو زندگى مى‏باشد. پدر در رابطه با تربيت كودك مسئوليت مستقيم دارد. بايد فرزند را به گونه‏اى پرورش دهد كه آراسته به اخلاق و رفتار اسلامى شود در آينده براى جامعه مفيد واقع گردد.
وظايف اساسى پدر
يك پدر نمونه و شايسته داراى وظايف اساسى زيادى است كه در اينجا به سه وظيفه مهم اشاره مى‏كنيم:
1) مديريت صحيح زندگى و تعيين خط‏مشى و نظام آن.
2) تأمين نيازهاى اعضاى خانواده.
3) مسئوليت تربيت فرزندان.
اساس و دامنه حقوق كودك
روشن شد كه پدر در رابطه با كودك مسئول است. مسئول سلامت جسم، روان، ذهن و غيره پس لازم است او را نيكو پرورش دهد، نيكو ادب كند و براى فرزندان هيچ خدمت و سرمايه و هيچ بخشى بهتر از ادب و تربيت صحيح اسلامى نيست. چنانكه براى پدر و مادر نيز هيچ وظيفه‏اى مهم‏تر از اين نيست در دامنه حقوق مهم و اساسى فرزندان مى‏توان موارد زير را نام برد:
1) حق آموزش
2) حق پرورش
3) و ساير حقوق
دامنه پرورش نيز بسيار وسيع است و شامل همه ابعاد وجودى انسان مى‏گردد.
1) پرورش بدن
2) پرورش ذهن
3) پرورش روان و ...
در جنبه بدن، والدين وظيفه دارند در جهت رشد و پرورش بدن فرزندان خود و نيز شادابى و سلامت آنان و محافظت از بيمارى‏ها و غيره بكوشند و از هيچ تلاشى در اين جهت فروگذار نكنند.
در جنبه ذهن: والدين وظيفه پرورش ذهن، تخيل، هوش فرزندان را به عهده دارند. مسئله پرورش ذهن و شكوفا ساختن استعدادها اگر از رشد و سلامت جسم مهم‏تر نباشد مسلم كمتر نيست والدين با شيوه‏هاى درست بايد بكوشند همه امكانات خود را در جهت بالندگى هوش و استعداد فرزندان خود بكار گيرند.
همچنين والدين وظيفه دارند به پرورش روح و روان كودكتان توجه كنند مسائل مربوط به انديشه‏هاى عالى و ملكات و فضايل اخلاقى و ارزش‏هاى متعالى اسلام مثل ايثار، عدالت و غيره را به كودك ياد دهند.
تعليم و تربيت
يكى از حقوق فرزندان، تعليم و تربيت است. قلب و روح هر كودكى كه متولد مى‏شود همچون آينه‏اى زلال و شفاف است. پدر و مادر مى‏توانند با تربيت صحيح، فرزندان را به سعادت برسانند و مواظب اين باشند كه فرزندان با عناصر ناياب آشنا نشوند. خداوند در سوره روم آيه 30 مى‏فرمايد: «... فطرت‏اللّه‏ التى فطرالناس عليها ...؛ خداوند مردم را براساس فطرت خدايى آفريده است.» بنا بر فطرت توحيدى، سعادت و هدايت در وجود طفل به وديعه نهاده شده است و والدين گرامى نبايد اجازه دهند كه اين فطرت از مسير اصلى خويش كه همان سعادت و هدايت است خارج شود. در روايات وارد شده كه حق فرزند بر پدر اين است كه نام نيك برايش انتخاب كند و او را خوب تربيت كند و به او قرآن ياد دهد.
البته پدر در رابطه با فرزند داراى وظايف و مسئوليت‏هاى فراوان ديگرى هم مى‏باشد از جمله: پرورش مذهبى كه عاملى مهمى براى سعادت افراد و بازدارنده آنان از عوامل خلاف و بزهكارى است. پدر بايد شوق به كمال را در نهاد فرزندان قرار داده و موجبات تثبيت آن را فراهم كند. پدر در صورتى كه مى‏تواند بايد از راه عرضه عقايد و افكار اسلام فرزندان خود را با آداب دينى آگاه نمايند و با عملكرد خود، فرزندان را متدين بار آورد. و در صورتى كه نمى‏تواند از عالمان و معلمان و مربيان خوب و مراكز آموزشى شايسته كمك بگيرد. روشن است كه پدر در اين زمينه مسئوليت سنگينى‏ترى را بر عهده دارد و غفلت و سهل‏انگارى او در مورد رفتار فرزندان در آينده مشكل‏ساز خواهد بود. اگر پدرى پايبند به اصول مذهبى باشد نوعا فرزندش نيز مقيد به اصول مذهبى مى‏شود ولى اگر پدرى لاابالى باشد و انتظار داشته باشد كه فرزندانش پايبند به اصول ارزشى و اخلاقى باشد، اين امكان‏پذير نيست و انتظار بى‏جايى است زيرا فرزندان از پدر و مادر الگوبردارى مى‏كنند. وقتى الگوهايشان نامناسب باشند، مسلما راهشان صراط مستقيم نخواهد بود. التبه در همه موارد اين چنين نيست و گاهى ممكن است فرزند خود اين اراده را داشته باشد كه در صراط مستقيم قدم بردارد و با توكل به خدا و استقامت و اراده محكم در اين راه قدم بگذارد و موفق هم شود.
رشد فرهنگى
آگاهى‏هاى لازم و پرورش فرهنگى فرزندان نيز از وظايف والدين، است. والدين معلم و راهنماى فرزنداند. هم در خانه، همه اطلاعات مورد نياز را به كودكان مى‏دهند و هم وقتى به مدرسه مى‏روند، به ترميم نقص‏ها و جبران كمبودها در اين رابطه مى‏پردازند.
معرفى و توضيح فلسفه زندگى
اگر پدر همه فكر و ذكر خود را صرف رفع نيازهاى جسمى كودك كند، وظيفه خود را ادا نكرده است. از وظايف عمده و اساسى پدر اين است كه به فرزند خود كمك كند تا هدف زندگى‏اش را بشناسد و براى اعمال و رفتارش دلايلى بيابد تا بداند كه چرا زنده است؟ چرا مى‏ميرد؟ مشكلات چيست و چگونه مى‏توان آنها را حل كرد.
نقش اجتماعى و اخلاقى پدر
انسان موجودى اجتماعى است. به اين معنا كه در اجتماع زندگى مى‏كند و در آنجا به مرحله رشد و كمال مى‏رسد. اجتماع و فرهنگ در او مؤثر است و او مى‏تواند تا حدود زيادى در اجتماع تأثيرگذار باشد. در آن تحول ايجاد كند. در سنين كودكى هيچ چيز بهتر از آموزش عملى نيست. پدر وظيفه دارد از راه عمل كردن به كودك ياد دهد كه چگونه باشد و به چه صورتى عمل كند. در مواردى مى‏تواند از داستان‏ها و قصه‏ها استفاده كند و به صورت غير مستقيم فرزندان را آموزش دهد و گاهى نيز مى‏تواند به صورت مستقيم آموزش دهد. توجه با اين نكته ضرورى است كه راه آموزش در سنين مختلف يكى نيست. راه آموزش در خردسالان بايد از طريق جملات كوتاه باشد و در پايان دوره كودكى مى‏توان آموزش را با عمل، آميخته كرد.
دانستنى‏هاى اقتصادى و مالى
مسئله اقتصاد از مسائل مهم حيات انسان و از ضرورت‏هاى زندگى است. اهميت اقتصاد در زندگى و سرنوشت آدمى ضرورى است و چه مناسب است كه پدر از همان كودكى به پايه‏گذارى و ايجاد شوق در اين زمينه در كودك بپردازد. تا در دوران جوانى سر باز نزند. فرزندان كه به تدريج بزرگ مى‏شوند بايد با شغل پدر آشنا شوند و شغل پدر بايد براساس ارزش و تقوايى كه در آن وجود دارد مورد بررسى قرار گيرد. نه براساس مقام و درآمد و اين خود درسى براى فرزندان مى‏باشد. از مسائل مهم در جنبه اقتصاد و تربيت اقتصادى آموزش ارزش پول و هدف و مقصد به دست آوردن آن است و كودك بايد بداند كه در سايه چه مقدار از كار و تلاش مى‏توان چه مقدار پول را دريافت كرد و با آن تا چه حد مى‏توان خريد كرد. همچنين لازم است كه از همان كودكى انفاق كردن را به كودك ياد داد. در روايات اسلامى آمده است كه اگر قصد دارى انفاقى را انجام دهى به دست كودك خود بده كه او با دست خود آن را به فقير و مستمند بدهد. اخلاق انفاق، از كودكى بايد در ذهن فرزند القا شود و انفاق را منت نداند و اگر به فقيرى چيزى بخشد خود را از فقير طلبكار نداند.
در محيط خانواده، دلسوزى به فقرا، خيرخواهى براى آنان، مشاركت در امورات مربوط به آنها و غيره بايد مورد عنايت و نظر باشد و هر كسى در هر سطح اقتصادى كه باشد بايد به ميزان توانايى‏اش انفاق و احسان داشته باشد.
روش‏هاى عملى در تربيت
از روش‏هاى تربيتى قرآن اين است كه الگوها را معرفى مى‏كند.
«لقد كان لكم فى رسول‏اللّه‏ اسوه حسنه لمن كان يرجوااللّه‏ و اليوم الاخر و ذكراللّه‏ كثيرا» اولين الگو در تربيت فرزندان، پدر و مادر هستند. اگر والدين معتقد به اجراى احكام الهى باشند بهترين تأثير را خواهند داشت. امام كاظم(ع) فرمودند: «رفتار كودكان در اثر رفتار درست والدين محفوظ مى‏ماند».
حفظ كرامت نفس فرزندان
عقيده روانشناسان اين است كه با احترام و محبت به كودك، بسيارى از مشكلات كودك حل خواهد شد. نبايد كودك را در مقابل ديگران كوچك شمرد يا تنبيه كرد و براى انجام خطاها ملامت نمود.
لازم است والدين به هنگام پشيمانى فرزند از خطا، عذرش را بپذيرند و بى‏سبب او را تنبيه نكنند. بلكه با تشويق و صبر آنها را به صلاح دعوت كنند.
و نكته آخر آنكه يك اصل كلى وجود دارد و آن اين است كه والدين ابتدا بايد خويشتن راتربيت كنند. اگر والدين خودشان داراى صفات نكوهيده باشند، نمى‏توانند در فرزندشان، صفات پسنديده را به وجود آورند. قرآن در اين باره مى‏گويد: «اتأمرون الناس بالبر و تنسون انفسكم و انتم تتلون الكتاب افلا تعقلون» آيا شما مردم را به نيكى امر مى‏كنيد، در حالى كه خويشتن را فراموش كرده‏ايد. فرزندان ما هر گونه كه باشند خوش‏رفتار يا بدرفتار، راستگو يا دروغگو، حسود يا خيرخواه همه اين صفات را از پدر و مادر خود كسب كرده‏اند.

منابع و مأخذ

1ـ اعتمادى، راسخى، اصول و فنون آموزش و پرورش، تهران، انتشارات آواى نور، 1376.
2ـ افروز، غلامعلى، چكيده‏اى از روانشناسى تربيتى كاربردى، تهران، انتشارات انجمن اوليا و مربيان، 1372.
3ـ برنارد، اسپادك، آموزش در دوران كودكى، ترجمه محمدحسين نظرى نژاد، مشهد، انتشارات آستان قدس، 1372.
4ـ جعفريان يسار، حميد، مبانى اصول فلسفه و مكاتب آموزش و پرورش، قم، انتشارات ظفر، 1386.
5ـ چراغ چشم، عباس، سيره و كلام پيامبر اعظم، قم، انتشارات تعليم و تربيت اسلامى، 1385.
6ـ حجتى، محمدباقر، اسلام و تعليم و تربيت، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامى، 1358.
7ـ شريعتمدارى، على، اصول تعليم و تربيت، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 1385.
8ـ شعارى‏نژاد، على‏اكبر، فلسفه آموزش و پرورش، تهران، انتشارات اميركبير، 1383.
9ـ شفعيى مازندرانى، محمد، راز خوشبختى و اعجاز ازدواج، قم، انتشارات عطرآگين، 1385.
10ـ شكوهى، غلامحسين، مبانى و اصول آموزش و پرورش، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوى، 1385.
11ـ فرهاديان، رضا، مبانى تعليم و تربيت در قرآن و احاديث، قم، دفتر تبليغات اسلامى، 1378.
12ـ قاضى، قاسم، آموزش و پرورش پيش‏دبستانى و دبستانى، تهران، انتشارات جهاد دانشگاهى، 1373.
13ـ قائمى، على، پرورش مذهبى كودك، تهران، انتشارات ارشاد اسلامى، 1358.
14ـ همان، زمينه تربيت، تهران، انتشارات اميرى، 1368.
15ـ برنارد، اسپادك، آموزش در دوران كودكى، ترجمه محمدحسين نظرى‏نژاد، مشهد، انتشارات آستان قدس، 1372.
16ـ مرى، شريدان، بازى و رشد كودكان، ترجمه رضا توكلى و همكاران، تهران، انتشارات رشد، 1382.
17ـ موريس، دُبس، مراحل تربيت، ترجمه دكتر على‏محمد كاردان، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 1345.
18ـ ويليام، سيرز، نقش پدر در مراقبت و تربيت كودك، ترجمه شرف‏الدين شريفى، تهران، نشر صابرين، 1382.

مهرنوش اكبرى--پیام زن ، شماره 195

 
ثبت نظر شما  
نام و نام خانوادگی
 
نشانی پست الکترونیکی
 
متن نظر شما
 
   

برای این مقاله هیچ نظری ثبت نشده






ارتباط با ما نقشه سایت اخبار ایران و جهان تاریخ و سیاست مهدویت علمی فرهنگی خانواده معارف اسلامی صفحه اصلی

پرتال فرهنگی اطلاع رسانی نور
copyright 2007 Noorportal.net All Right Reserved ©
صفحه اصلیارتباط با مانقشه سایتدرباره ما