در نظام خانواده سالم و مطلوب، فرزند و همسر امانت و خلیفه خدا میباشند و كیست كه در امانت خیانت كند و خلیفه خدا را ارج ننهد مگر اینكه خشم و غضب الهی را برانگیزد.
قرآن رمز و راز بقای خانواده را در مودت و رحمت میداند و خانواده سالم و متعادل را خانواده ای میداند كه در آن حریم حرمت افراد پاس داشته شود و نیازهای عاطفی روانی و زیستی بخوبی و درستی پاسخ داده شود.
پس برای داشتن خانواده ای سالم و متعادل: ۱) از لحظات با هم بودن استفاده كنید: عزت نفس كودكان شدیداً تحت تأثیر كیفیت اوقاتی است كه با آنها میگذرانید نه مقدار زمانی كه میگذرانید. اگر كودكان اوقات با كیفیتی را در طول روز با والدین خود نگذرانند ممكن است سوء رفتار از خود نشان دهند چون احساس میكنند توجه منفی والدین به آنها بهتر از بی توجهی است.
۲) از درگیری بپرهیزید: اگر فرزندتان در پی قشقرق راه انداختن است تا میزان صبر و شكیبایی شما را آزمایش كند یا بی ادبانه صحبت میكند والدین باید اتاق را ترك كنند و بگویند «هروقت خواستی دوباره مؤدب باشی برگرد تا صحبت كنیم».
صحنه را با عصبانیت یا در حالی كه شكست خورده بنظر میرسید ترك نكنید.
۳) عمل بهتر از حرف، سخن میگوید: آمارها نشان میدهند كه كودكان در روز بیش از دوهزار درخواست دریافت میكنند كه باید اجابت كنند. در نتیجه بسیاری از آنها دیگر گوش شنوایی برای حرفهای والدین ندارند.
۴) همزمان مهربان و قاطع باشید: والدین اغلب وقتی فرزندانشان درست رفتار نمیكنند یا به حرفهای آنها گوش نمیدهند آزرده شده و شكیبایی خود را از دست میدهند. این حالت به آسانی به عصبانیت میانجامد. در مقام والد بودن بسیار مهم است كه حتماً تا حد ممكن آرام باشید. قاطع بودن به معنای فریاد كشیدن نیست.
۵ ) ثبات رأی داشته باشید و تا آخر سر حرف خود باشید: بچه ها نیاز به پیامهای صریح و قاطع دارند. البته این هم مهم است كه به همین اندازه بر ماندن سر حرف خودتان مصر باشید.
۶) كار انجام شده را از شخص انجام دهنده متمایزكنید: هرگز به كودكان نگویید تو خوب یا بد هستی. به آنها كمك كنید تامتوجه شوند چه كاری از كارهایشان صحیح یا غلط است. به عبارتی كار آنها از شخصیت آنها تفكیك نمائید.
۷) از پیامدهای طبیعی استفاده كنید: بسیاری از اوقات والدین در موضعی رأساً مداخله میكنند و فرصتهای یادگیری را از فرزندان خود میگیرند. به جای عیبجویی و یادآدوریهای مداوم اجازه دهید پیامدهای طبیعی رفتار بچه ها، با آنها سخن بگوید.
۸) از پیامدهای منطقی استفاده كنید: اغلب ممكن است پیامدهای طبیعی رفتارها، خیلی سخت و شدید باشد یا از نظر زمانی آنقدر دیر اتفاق بیفتد كه دیگر قابل استفاده نباشد. در این موارد استفاده از پیامدهای منطقی مؤثر است. برای مثال اگر فرزندتان فراموش كرده فیلمی را كه از ویدئو كلوپ امانت گرفته برگرداند و یك هفته زمان به تأخیر افتاده است. برنگرداندن نوار فقط خشم و رنجش در فرزند ایجاد میكند. به جای او، نوار را به كلوپ برگردانید و هزینه كرایه فیلم را از پول توجیبی او كم كنید. در این برخورد فرزند شما میتواند منطق نظم رابفهمد.
۹) در تربیت كودكان متفكرانه تر عمل كنیم: اغلب والدین به دنبال راه حلهای مصلحت آمیز هستند این كار باعث تربیت بچه هایی میشود كه احساس مغلوب بودن دارند.
۱۰) روشهایی برای احساس اقتدار و توانایی به كودكان ارائه دهید: اگر والدین چنین كاری نكنند كودكان، خود راه حلهای نامناسبی برای احساس اقتدار خواهند یافت. برخی از روشهایی كه به احساس اقتدار و توانایی كودكان كمك میكند عبارتند از :
نظر خواهی از آنها- دادن حق انتخاب- كمك كردن در امور خانه و...
لازمه ی زندگی سالم آشنایی با آداب صحیح و راه و رسم درست زندگی است.
سازمان آموزش و پرورش استان خراسان |