نقره سخن، طلای سكوت

خانواده

جوان و جوانی

اینگونه باشیم

نقره سخن، طلای سكوت

كسی كه نمی‏تواند با «زبان»، دلها را به هم نزدیك سازد، بهتر آنكه «سكوت» كند.
دو به هم زنی آسان است و دوگانگی را به «وحدت» رساندن، دشوار!
شگفتا! كسانی تا لب به سخن می‏گشایند، بذر فتنه می‏پاشند و تخم عداوت می‏پراكنند. این چه زهری است كه در بعضی زبانهاست؟!
خوب حرف زدن و حرفِ خوب زدن هر دو هنر است،
وقتی هر مهارتی با تمرین و ممارست پدید می‏آید، چرا «حرف زدن» چنین نباشد؟
سخن خوب و بجا و سازنده و الفت‏بخش، گوهری كمیاب است و قیمتی.
تنها كسانی توان چنین گهرافشانی دارند كه غوّاص دریای سكوت و تأمل و تدبّر باشند، تا از آن گوهرهای سنجیده و مرواریدهای سُفته به دست آرند و عرضه بدارند.
می‏گویی نه؟ بیا تمرین و امتحان كنیم.
آن حكیم فرزانه به آن كودك دبستان عرفان گفته بود: «تو اگر یك هفته بتوانی سكوت كنی و زبان در كام كشی، عارف می‏شوی!»
و چه سخن بلندی!
تحمیل سكوت و درنگ و تأمل، برای بعضی در حكم سختترین شكنجه‏هاست، ولی اگر قدر بداند، تربیت‏كننده‏ترین «تازیانه تأدیب» است.
سكوت، برای لالها هنر نیست.
آنكه زبان دارد و آن را در كنترل خویش گرفته است، هنرمند است.
اینكه كجا باید سخن گفت و كجا باید سكوت كرد، گذراندن یك دوره می‏طلبد.
اینكه چه كس باید نطق كند و چه كس باید گوش دهد، نیز درسی است كه باید آموخت و به كار بست.
حرف، گاهی همچون غذا، ضرورت حیات است،
گاهی چون دوا، در حدّ ضرورت و نیاز، لازم است،
گاهی چون زهر، كشنده و چون شمشیر، بُرنده است. «زخم زبان» از همین قبیل است.
یك كلام نورانی از حضرت امیر(ع):
«نوجوانان را به بحث و جدال، فرمان دهید، میان‏سالان را به فكر و اندیشه و پیران را به سكوت و خاموشی».
و این سخن، جای بسی تفسیر و توضیح دارد كه در این مختصر نمی‏گنجد.
اما نشان می‏دهد همان چیزی كه در نوجوانان، رشد فكری و باز شدن ذهن و یافتنِ توانِ استدلال و قدرت بحث و قوّت بیان می‏آورد، شاید در پیران، حادثه آفریند و فتنه به پا كند.
از این‏رو، یكی به سخن فرمان می‏یابد،
یكی مأمور به تدبّر و اندیشه می‏شود،
دیگری، امر به سكوت و خاموشی می‏شود!
اگر «زبان»، بنده عقل باشد و از خرد و منطق پیروی كند، عزیزترین چیز است. اما اگر عنان گسیخته و بی‏مهار باشد، عقربی است گزنده و گرگی است درنده و روباهی است فریبنده.
شما تا چه حدّ، رئیس زبان خویشید؟!
تا چه حدّ، «گفتار»، تحتِ «اختیار» شماست و زبان، تسلیم «خواستنِ» شما؟
آزمون آن آسان است.
یك روز، آری تنها یك روز (نه یك هفته) در گفتار، «خود سانسوری» كن. به تعبیر دیگر:
«اول اندیشه، وانگهی گفتار» و به گونه سوم: «مزن بی‏تأمل به گفتار، دم ...»
اگر در ورای هر كلامی كه بر زبان می‏آوری، فكر و اراده و محاسبه‏ای نهفته است، گوارایت باد این «مالكیّت بر زبان».
ولی ... اگر زبان، به فرمان «دل» بود، نه «دین» و «عقل»، در میزان سلطه بر خویش، تجدید نظر لازم است.
این یك آزمایش بی سر و صداست. كسی هم نمی‏فهمد.
تصمیم به كنترل یك روزه زبان و گفته‏ها و پرهیز از آنچه گفتنی نیست، یا گفتنش ضروری نیست، نوعی تمرین خودسازی و تقویت اراده است.
آن وقت، به بركات «زندانی كردن زبان» پی خواهیم برد.
گاهی اگر «سخن»، نقره است، «سكوت»، طلاست.

جواد محدّثی (پیام زن شماره 56)

دفعات نمایش : 98

تاریخ: 1386.6.6

اخبار خانواده

آيا جويدن آدامس براي سلامتي مفيد است؟!

گرفتگی ساق پا در شب

بادمجان موثر در كاهش وزن و رفع كم خوني

خميدگي کافيست! پشت‌تان را صاف نگهداريد

توت سفيد براي مبتلايان به ديابت مفيد است

خنده، دارويي براي كل بدن!

بدخوابي‌ مي‌تواند يكي از عوامل بيماري‌هاي قلبي ...

عفونت‌هاي چشمي در پائيز افزايش مي‌يابد