بانك جهاني (1)

تاریخ و سیاست

واژه شناسی :بانك جهاني

بانك جهاني (1)

(بانك جهاني) و (صندوق بين المللي پول) دو نهاد اقتصادي و بين المللي هستند كه در ژويييه ي سال 1944 ميلادي،در كنفرانس (برتون وودز) ايالات متحده ي آمريكا و در جهت تحقق سياست هاي كوتاه مدت و بلند مدت نظام سرمايه داري جهاني به رهبري آمريكا پديد آمدند. (در كنفرانس برتون وودز) كه با حضور 42 كشور در ايالات متحده برگزار شده بود،در واقع قرار بود،(صندوق بين المللي پول) به هماهنگ سازي و برنامه ريزي در نظام جهاني سرمايه داري در كوتاه مدت بپردازد و (بانك جهاني) با اعمال سياست هاي خود پيش برد اهداف (هژمونيك) نظام سرمايه داري جهاني را در بلند مدت بر عهده گيرد،اما عملاً اين دو نهاد در هم ادغام شده و به يك نهاد واحد تبديل گرديده اند.
طبق تعريف بنيانگذاران اين سازمان ها، (بانك جهاني) مؤسسه اي جهت (توسعه ي اقتصاد سرمايه داري) است،حال آن كه (صندوق بين المللي پول) وظيفه ي (ايجاد ثبات در روابط بين المللي) را بر عهده دارد.
در عمل اين دو نهاد به يكديگر نزديك شده و (صندوق بين المللي پول) به اهرم حافظ رهبري ايالات متحده در اقتصاد جهاني (بانك جهاني) نيز به حافظ منابع ملي و تجاري آن تبديل گرديده است.
با اين كه (صندوق بين المللي پول) (ص.ب.پ) و (بانك جهاني) از (فقرزدايي) به ويژه در كشورهاي موسوم به (جهان سوم) به عنوان هدف اصلي نام برده اند،اما در عمل حاصل فعاليت هاي آن ها،افزايش شديد بدهي كشورهاي جهان سوم به اقتصادهاي امپرياليستي و تشديد فقر بوده است.
(داويسون ل.بودهو) كارشناس سابق صندوق بين المللي پول در آمريكا مي گويد: (تلفيق سياست هاي جاري هر دو نهاد تنها معنايي كه مي تواند داشته باشد،اين است كه هر دو نهاد در واقع يك نهاد واحد هستند ... برنامه ي (ص.ب.پ) هنوز به توسعه ي اقتصادي در كشورهاي در حال توسعه منجر نگرديده است و چنان چه توفيق نيز يابد،هيچ كس نمي تواند اطمينان دهد كه توسعه به سود مردم فقير خواهد بود).
نكته ي قابل توجه در خصوص اين دو نهاد اين است كه اينان عملاً به كارگزاران سياست هاي اقتصادي دول بزرگ سرمايه داري تبديل شده اند و برنامه هاي پيش نهادي ايشان بيشترين نقش را در پيدايش (بحران بدهي ها) و ويراني اقتصاد كشورهايي نظير مكزيك،تركيه،برزيل و در سال 2001 و 2002 آرژانتين،بر عهده داشته است.
به عنوان مثال گزارش هاي رسيده حكايت دارد كه سياست هاي غلط بانك جهاني و (ص.ب.پ) در خصوص (تك نرخي شدن ارز) و (خصوصي سازي) عملاً موجب (اشتغال زدايي) و بحران اقتصادي و بيكاري گرديده است. در واقع سياست هاي نئوليبراليستي پيش نهادي اين دو نهاد،اقتصاد آرژانتين را كه در دهه ي 70 ميلادي اقتصادي فعال و صنعتي بود،به يك اقتصاد راكد و بحران زده ي اسير ركود تبديل نموده است.
پيوستگي (ص.ب.پ) و (بانك جهاني) به نظام سرمايه داري جهاني تا حدي است كه يك بانك دار (وال استريت) در خصوص نقش اين نهادها در بحران آرژانتين مي گويد: (در حقيقت،صندوق بين المللي پول مقصر نيست،صندوق فقط كارگزار گروه هفت است). و خبرگذاري فرانسه مي گويد: (با نفوذترين اعضاي هيأت مديره و سهام داران صندوق بين المللي پول نمايندگان گروه هفت هستند. مهم ترين سهام دار گروه هفت آمريكا است كه بيشترين سهم را به صندوق مي پردازد و بيشترين نفوذ را بر تصميم هاي آن دارد.)
به هر حال (بانك جهاني) و (ص.ب.پ) دو نهاد اصلي كنترل و اداره كننده ي ساختار اقتصاد جهاني در مسير سودجويي اقتصادهاي امپرياليستي،اصلي به ويژه اقتصاد ايالات متحده ي آمريكا هستند. حاصل اجراي برنامه ها و سياست هاي اين دو نهاد – كه اغلب اجراي آن از طرف دولت آمريكا به رژيم هاي دست نشانده تحميل و ديكته مي شود – چيزي جز افزودن بر فاصله ي ميان (شمال) و (جنوب) و تشديد بحران بدهي ها و تعميق بحران ركودي – تورمي اقتصادهاي جهان سومي نبوده است.در واقع امپرياليسم آمريكا از طريق فشارها و سياست گذاري هاي اين دو نهاد،در بعضي مقاطع،بحران هاي ركودي اقتصاد خود را كه نمونه ي بارز آن انتقال بحران به اقتصاد كشورهاي موسوم به (ببرهاي آسيا) – سنگاپور ، مالزي ، فيليپين ، كره ي جنوبي ، تايوان، درسال 1998 ميلادي است.
بانك جهاني داراي (هيأت مديره اي) است كه سالي يكبار تشكيل جلسه مي دهد. بيشتر اختيارات هيأت مديره به هيده مدير عامل واگذار شده است كه ماهانه در واشنگتن گرد هم مي آيند. پنج نفر از مديران عامل را پنج كشوري مي گمارند كه بيش از همه در بانك سرمايه دارند و يازده مدير ديگر نمينده ي باقي اعضا هستند.
رييس بانك را مديران مي گمارند. (بانك جهاني) يكي از مؤسسات تخصصي سازمان ملل و در عين حال يك سازمان (مستقل) بين المللي است.

پي نوشت:

1.World Bank

منبع:واژه نامه ي فرهنگي سياسي، شهريار زرشناس،كتاب صبح،1383،چاپ اول، صص 65 تا 68 .

دفعات نمایش : 28

تاریخ: 1387.4.10

اخبار تاریخ و سیاست

رئیس‌جمهور توصیه کرد فقط به فکر خدمت‌رسانی باشید

شيطنت تلویزیون الشرقیه در جریان تبادل اجساد در ...

حسن روحانى اطلاع چندانى از موضوع كشاورزى ندارد

نعيم قاسم: مقاومت قدرتمند‌تر از محاصره است

احمدي‌نژاد مسير 20 دقيقه‌اي را سه ساعته پيمود ...

حمله گردانهاي قسام به پايگاه نظامي "ناحل عوز" ...

دولت وحدت ملي بلايي خانمان سوز براي جامعه است ...

در كشورهاي غربي آزادي‌هاي فردي حتي مكالمات تلفني ...