بيمارى لثه، بيمارى خاموش

علمی و فرهنگی

پزشکی

بیماریها و روش درمان

دندانپزشکی و بیماری لثه

بيمارى لثه، بيمارى خاموش

ديده شدن لثه هايى سالم و خوش رنگ هم يكى ديگر از شاخص هاى يك لبخند زيباست شاخصى كه دكتر ركن، رئيس هيات مديره انجمن پريودونتيست هاى ايران درباره آن صحبت مى كند. با اين متخصص در حاشيه هفتمين كنگره انجمن علمى پريودونتولوژى ايران، درباره پيشگيرى از بيمارى هاى لثه اى به گفت وگو نشستيم.

* مى گويند بيمارى هاى لثه، بيمارى هايى خاموشند، چرا؟
بيمارى هاى لثه بى سروصدا و به آرامى پيشرفت مى كنند و چون دردى ايجاد نمى كنند بيشتر افراد فكر مى كنند چنين بيمارى اى ندارند و تا كار از كار نگذرد به دندانپزشك مراجعه نمى كنند، در حالى كه در سنين بالا يعنى ۶۰-۵۰ سالگى چيزى حدود ۷۰ درصد افراد به نوعى از بيمارى هاى لثه اى مبتلا هستند. از نوع خفيف اين بيمارى ها گرفته تا مراحل پيشرفته كه در نهايت به لقى دندان مى انجامد و دندانپزشك مجبور مى شود دندان را از دهان خارج كند.
* شايع ترين نوع بيمارى لثه اى كه افراد به آن مبتلا مى شوند، كدام است؟
شايع ترين بيمارى لثه اى همان التهاب لثه است كه با خونريزى از لثه آشكار مى شود. خونريزى لثه در بين بسيارى از بيمارانى كه به مطب دندانپزشكى مراجعه مى كنند بسيار شايع است.
* حالا از كجا بفهميم كه به اين بيمارى خاموش مبتلا شده ايم؟ بيمارى هاى لثه اى علامت مشخصه اى هم دارند؟
خونريزى از لثه يكى از اولين نشانه هاى بيمارى هاى لثه اى است. اين خونريزى مى تواند به صورت خودبه خود اتفاق بيفتد يا هنگام مسواك زدن يا حتى گاز زدن يك سيب. دومين نشانه بيمارى هاى لثه، تغيير رنگ لثه است، بوى بد دهان هم از ديگر علايم وجود بيمارى هاى لثه اى به شمار مى آيد.
* تغيير رنگ لثه كه به آن اشاره كرديد به گونه اى هست كه به سادگى مشاهده شود؟
بله. كافى است شما جلوى آيينه برويد و نگاهى به رنگ لثه هايتان بيندازيد. رنگ لثه سالم صورتى صدفى است. در شروع بيمارى هاى لثه اى، رنگ لثه قرمز رنگ به نظر مى آيد و به تدريج به سمت خاكسترى متمايل به سفيد و مات در مى آيد. علاوه بر اين لثه طبيعى نبايد تحليل داشته باشد و در گردن دندان ها به حالت هلالى (دالبورى) به دندان متصل شده باشد، تورم و تغيير قوام لثه ها نيز علائمى هشدار دهنده هستند كه بايد افراد را به فكر رسيدگى به وضعيت لثه هايشان بياندازند.
* آقاى دكتر، اصلا چرا لثه ها بيمار مى شوند؟
بيمارى هاى لثه اى منشا عفونى دارند. يعنى مجموعه اى از ميكروب ها مى توانند لثه ها را بيمار كنند. شايد اين ميكروب ها در حالت عادى در دهان همه ما وجود داشته باشند ولى وقتى تعدادشان از ميزان مشخصى بالاتر رفت، قدرت تخريب لثه و بافت هاى نگهدارنده دندان را پيدا كرده و بيمارى هاى لثه اى آغاز مى شوند. بنابراين افراد بايد تلاش كنند با مسواك زدن مرتب و نخ كشيدن منظم تعداد ميكروب هاى بيمارى زا براى لثه و بافت هاى نگهدارنده دندان را پايين نگه دارند.
* شايد تشخيص اين كه لثه ها بيمار شده اند براى خيلى ها دشوار باشد، به نظر شما چند وقت به چند وقت براى چكاپ و معاينه لثه ها بايد به متخصص لثه مراجعه كرد؟
توصيه ما اين است كه افراد نه فقط به متخصص لثه، بلكه هر ۶ ماه يكبار به دندانپزشك عمومى مراجعه كنند تا سلامت دندان ها و لثه ها را دندانپزشك عمومى بررسى كند. در اين صورت بيمارى هاى لثه اى نيز تشخيص داده مى شوند.
* آيا دندانپزشكان عمومى مى توانند درمان هاى اوليه براى بهبود بيمارى هاى لثه اى را براى بيماران انجام دهند؟
در بسيارى موارد اين گونه است، مثلا التهاب لثه ناشى از وجود جرم كه منجر به خونريزى از لثه ها يا تحليل لثه شده است را مى توان در مطب يك دندانپزشك عمومى با يك جرم گيرى درمان كرد و لثه ها پس از چند هفته به حالت طبيعى خود باز خواهند گشت. ولى اگر بيمارى لثه در مراحل پيشرفته باشد و نياز به درمان هاى پيچيده ترى مثل پيوند لثه، جراحى هاى وسيع در لثه ها و. . . باشد، همين دندانپزشك عمومى بيمار را به يك متخصص لثه ارجاع مى دهد تا اقدامات درمانى مناسب براى او انجام گيرد.
* به طور كلى متخصص لثه، چه اقدامات درمانى به بيماران ارائه مى كند؟
لازمه داشتن سلامت دهان و دندان، داشتن لثه ها و بافت هاى نگهدارنده دندان سالم است كه از دندان هاى درون خود به خوبى حمايت كنند. متخصصان لثه به بيماران كمك مى كنند كه از بيمارى هاى لثه و بافت هاى نگهدارنده دندان پيشگيرى كرده و بيمارى هاى اين بافت ها را درمان مى كنند. جرم گيرى زير لثه، جرم گيرى بالاى لثه، پيوند لثه، جراحى هاى لثه، محكم كردن دندان هايى كه اندكى لقى دارند (اسپلينت كردن)، تقسيم دندان هايى كه دچار مشكلاتى شده اند به چند بخش و استفاده از آن ها پس از روكش كردن به عنوان واحدهايى مستقل، كار گذاشتن ايمپلنت هاى دندانى به جاى دندان هاى از دست رفته و. . . از جمله درمان هايى است كه متخصصين لثه براى بيماران انجام مى دهند.
* چه كنيم كه از بيمارى هاى لثه اى پيشگيرى كنيم تا نيازى نباشد براى چنين درمان هاى پيشرفته اى به متخصصان لثه مراجعه كنيم؟
كليد اصلى براى پيشگيرى از بيمارى هاى لثه اى مسواك زدن و نخ كشيدن مرتب و منظم دندان هاست. آنچه بايد به آن توجه كرد مدت زمان نخ كشيدن و مسواك زدن است.۳۰ ثانيه قبل از رفتن به رختخواب، تندتند مسواك زدن و نخ كشيدن را هم به صورت نامنظم انجام دادن يا اصلا از نخ دندان استفاده نكردن، نمى تواند از بيمارى هاى لثه ها و بافت هاى نگهدارنده دندان پيشگيرى كند. مسواك زدن به طريقه صحيح و نخ كشيدن بايد حداقل ۵-4 دقيقه طول بكشد. ۵ دقيقه در طول شبانه روز براى سلامت دهان و دندان وقت گذاشتن، زمان بسيار اندكى است ولى سلامت دندان ها و لثه ها را به بهترين صورت ممكن تضمين مى كند. نكته ديگر آموختن روش مسواك زدن و نخ كشيدن صحيح است، افراد مى توانند اين تكنيك ها را از دندانپزشكان عمومى در جلساتى كه براى چكاپ و معاينه دندان هايشان مراجعه مى كنند، بياموزند.
* ممكن است بيمارى هاى لثه اى موجب بيمارى ساير اندام ها شوند؟
بله، امروزه ثابت شده است كه بيمارى هاى لثه مى توانند موجب بروز بيمارى در بافت هاى ديگر بدن شوند. مثلا اگر خانم هاى باردار مبتلا به بيمارى هاى لثه اى پيشرفته باشند، ممكن است دچار زايمان زودرس شوند و نوزاد نارس به دنيا آورند. به همين دليل است كه از بانوان باردار خواسته مى شود در طول باردارى، چندين بار براى معاينه لثه ها و دندان هايشان به دندانپزشك مراجعه كنند تا با يك جرم گيرى ساده از تبديل يك بيمارى لثه اى خفيف به بيمارى هاى پيشرفته پيشگيرى شود. همچنين وجود بيمارى لثه مى تواند موجب تشديد بيمارى مبتلايان به بيمارى قلبى شود.
* آيا عكس اين قضيه هم صادق است؟
بله، مطالعات نشان مى دهد ميزان بروز بيمارى هاى لثه اى در افرادى كه بيمارى قلبى دارند بيش از ساير افرادى است كه شرايط مشابه با آن ها را دارند. چون منشا بيمارى هاى لثه اى و برخى از بيمارى هاى قلبى هر دو عفونى است. مثلا بيمارى دريچه هاى قلب يكى از بيمارى ها قلبى است كه در اثر عفونت دريچه ها با ميكروب هاى بيمارى زا ايجاد مى شود. حالا اگر كسى بيمارى لثه اى داشته باشد، ميكروب ها مى توانند خود را از طريق خون به قلب رسانده و آغازگر بيمارى هاى عفونى بافت هاى قلب باشند.
* آيا روش زندگى، مى تواند شانس ابتلا افراد به بيمارى هاى لثه اى را بالا ببرد؟
صد درصد همين گونه است. براى ابتلا به بيمارى هاى لثه اى يك سرى عوامل خطر ساز(Risk Factor) وجود دارد كه اگر در زندگى روزمره افراد وجود داشته باشند بيش از ديگران در خطر ابتلا به بيمارى هاى لثه اى قرار مى گيرند. يكى از عوامل سيگار كشيدن است كه چون مانع از فعاليت موثر عوامل دفاعى در محيط دهان عليه ميكروب ها مى شود، سرعت تكثير و بيمارى زايى ميكروب ها را افزايش مى دهد. همچنين تغييرات هورمونى كه در دوران بلوغ، حاملگى و شير دهى در بدن روى مى دهند نيز شانس ابتلا به بيمارى هاى لثه اى را افزايش مى دهند.
* لثه هاى بسيارى از افراد مسن، به ويژه در بخش جلويى تحليل مى رود، چه درمانى براى آن پيشنهاد مى كنيد؟
در درجه اول بايد علت تحليل لثه مشخص و بر اساس آن درمان صحيح استفاده شود. يكى از علت هاى تحليل لثه روش غلط مسواك زدن و وارد كردن نيروى سنگين به لثه ها و استفاده از مسواك سخت (Hard) است. در اين موارد تعويض مسواك و تصحيح روش مسواك زدن از تحليل بيشتر لثه پيشگيرى مى كند. در موارد پيشرفته نياز به جراحى لثه و پيوند لثه است كه در يك جراحى كوتاه حدود نيم ساعت، مقدارى لثه معمولا از كام (سقف دهان) برداشته شده و به محلى كه لثه ها تحليل رفته است پيوند زده مى شود. اين پيوند لثه لقى دندان ها را نيز كاهش مى دهد.

روزنامه جوان

دفعات نمایش : 10

تاریخ: 1387.4.18

اخبار علمی و فرهنگی

ابتکارجديدنيكون دردوربين‌هاي عکاسي

ايميل 110 هزار پوندي

ميمون‌ها از بخشش و كمك به همنوعان خود لذت مي‌برند

رنسانس‌ تاريخي ‌داروسازي‌

همايش شعر فارسي در افغانستان برگزار شد

«گونتر گراس» زندگي‌نامه‌اش را دوباره نوشت

نخستين جشنواره فيلم‌هاي فرانسوي‌زبان آغاز مي‌شود ...

سومين كارگاه هنري مهر با موضوع امام خميني‌(ره) ...