کاربرد ژنتيک در تشخيص نژادها و گونه هاي مختلف

علمی و فرهنگی

کاربرد ژنتيک در تشخيص نژادها و گونه هاي مختلف

آژانسهاي فدرال به کار بر روي پروژه اي جاه طلبانه پرداخته اند و آن گردآوري "بارکد" (barcode) هاي DNA تمام 1.8 ميليون گونه موجودات زنده زمين است، پروژه اي که ميتواند به خريداران در تهيه محصولات غير تقلبي کمک کند و به خلبانان نشان دهد که چگونه به سلامت از کنار پرندگان عبور کنند. گروهي از دانشمندان از حدود 50 کشور براي نظارت بر ايجاد يک بانک اطلاعاتي جهاني براي تکه هاي ريز اطلاعات ژنتيکي، گردهم آمده اند. اين کار که DNA barcoding نام دارد، به دانشمندان امکان ميدهد که براي تشخيص يک گونه يا نژاد از روي نمونه بافت يا قطعه اي از اطلاعات ژنتيکي، تنها يکي دو ساعت زمان در آزمايشگاه و هزينه اي معادل 2 دلار مصرف کنند. ديويد شيندل (David Schindel)، ديرين شناسي از موسسه اسميتسونيان و دبير کل کنسرسيوم بارکد حيات (Consortium for the Barcode of Life)، ميگويد که هدف از اين برنامه به وجود آوردن يک کتابخانه مرجع جهاني–است. او افزود :" اين بانک مثل يک نوع کتاب راهنماي تلفن براي تمام گونه ها است، مثلا اگر کسي اطلاعات يک زنجيره ژني را داشته باشد، ميتواند آن را در بانک اطلاعات جستجو کرده و شماره تلفن مورد نظر را که در واقع نام و مشخصات کلي گونه است، بيابد. "

طيف وسيع کاربردها

دولتها به خاطر تنوع و تعدد موارد استفاده از اين پروژه بسيار استقبال کرده اند. سازمان نظارت بر مواد غذايي و دارويي FDA ، اين پروژه را به عنوان روشي عالي براي بازرسي و رديابي موارد مشکوک و خطرناک، درنظر گرفته است. براي مثال با کمک اين بانک اطلاعاتي ميتوان گونه هاي ماهي خوراکي از انواع سمي و غير خوراکي را تشخيص داد. به خصوص که مواردي از اين قبيل در مورد غذاهاي دریای بسیار اتفاق می افتد، در ماه مه سال جاری، یک محموله ماهی که با برچسب monkfish (نوعی ماهی خوراکی) از چین وارد شده بود، در اصل نوعی pufferfish بود که در صورت عدم رعایت نکاتی مهم در پخت و پز، به طور مرگ آوری سمی است.
سازمان فدرال اداره امور هواپیمایی FAA و نیروی هوایی امیدوارند که این اطلاعات بتواند در تشخیص و شناسایی پرندگانی که مستعد تصادف با هواپیما هستند کمک فراوانی کند. سازمان ملی اداره امور اقیانوسی و جوی نیز این برنامه را به عنوان روشی برای ردیابی ماهیهای تجاری و کاستن از کشته شدن ماهیهای ناخواسته ای که به دام میافتند مناسب دانسته است. به گفه اسکات میلر (Scott Miller)، دانشمند دیگری در موسسه اسمیتسونیان و رئیس هیات رئیسه این کمیته، مجموعه بزرگی از پر و بقایای پرندگانی که با هواپیما تصادف کرده اند، مجموعه اطلاعات قابل استفاده ای برای FAA فراهم کرده است. "درواقع این سازمان مجموعه کاملی از اطلاعات مرجع برای شناسایی پرندگان آمریکای شمالی را جمع آوری کرده است." در مناطق دیگر، آژانس حفاظت محیط زیست از روش بارکد گذاری گونه ها برای تشخیص حشرات و بی مهرگان دیگر استفاده میکند تا میزان سلامت رودخانه ها، رودها و راههای آبی دیگر را بسنجد. بخش کشاورزی نیز برای کمک به کنترل آفتهای کشاورزی، اطلاعات ژنتیکی موجود در این حشرات را گردآوری میکند. به این ترتیب، با گسترده شده هرچه بیشتر این بانک اطلاعاتی، مفید بودن و کارایی آن در حوزه های مختلف بیش از پیش مشخص میشود.

نگاهی به بلوکهای سازنده ژنتیک

دانشمندان این اطلاعات ژنتیکی را بارکد نامیده اند زیرا شباهت بسیاری به بارکد کالاهایی دارند که در فروشگاهها اسکن شده و توسط دستگاه مخصوص خوانده میشود. اما در گیاهان و جانوران، اسکنر برای تشخیص گونه جاندار، به ترتیب خاص قرارگیری چهار بلوک اصلی سازنده DNA توجه میکند. کاربران میتوانند به طور رایگان و آزادانه به مخزن مواد ژنتیکی بایگانی شده که به طور مشترک توسط سازمانهای آمریکایی، اروپایی و ژاپنی اداره میشود، دسترسی داشته باشند. تا کنون بیش از 30.000 گونه در این بانک اطلاعاتی به ثبت رسیده است، اما دانشمندان امیدوارند که در طی پنج سال آینده این تعداد به 500.000 برسد. یکی از اهداف دوساله این پروژه، مرتب کردن 2800 یا به عبارتی 80% از 3500 گونه مختلف پشه است. به گفته ایون-ماری لینتون (Yvonne-Marie Linton) از موزه تاریخ طبیعی لندن، کوششهای متعدد برای کاهش جمعیت پشه ای که مسئول ابتلای 500 میلیون انسان به مالاریا و 1 میلیون مرگ در سال هستند، به خاطر تشخیص نادرست گونه پشه های ناقل این بیماریها، تا کنون با موفقیت روبرو نشده است. لینتون، که رئیس پروژه بارکد گذاری انواع پشه است، میگوید که تشخیص صحیح نوع پشه ناقل مالاریا و انواع بیناریهایی که توسط پشه منتقل میشود، کلید اصلی کنترل موفق این بیماریهاست. این گردهمایی برای انجام پروژه بارکد گذاری، توسط مزه تاریخ طبیعی موسسه اسمیتسونیان حمایت میشود. آغاز این حرکت به سال 2003 و پس از تحقیق ارایه شده توسط پل هربرت (Paul Hebert)، متخصص ژنتیک برمیگردد. وی در این تحقیق که در دانشگاه گوئلف (Guelph) کانادا انجام داده بود، پیشنهاد تهیه بانک اطلاعاتی ژنتیکی از بارکدهای DNA را عنوان کرده بود.

دفعات نمایش : 42

تاریخ: 1387.5.7

اخبار علمی و فرهنگی

محققان موفق به کشف درمان بيماريها از طريق زهر ...

درگیری ذهنی كمتر در جوانی، هوش بیشتر در پیری

كم‌كاري و پركاري تيروئيد هر دو باعث ناباروري در ...

درمان های چشم پزشکی ایران در سطح خاورمیانه قابل ...

افزایش ناهنجاریهای گوش و حلق و بینی بر اثر ازدواج ...

عارضه افتادگي پلک با جراحي رفع مي‌شود

50 درصد مشکلات ناباروري بين زوجين مشترک است

كشف ژن عامل افزايش مقاومت قارچ‌ها در برابر داروها