هر وقت صحبت از بيني مي شود، به ياد بيني هاي عمل کرده يا مشکلاتي که پيش و پس از عمل پيش مي آيد ، مي افتيم. بعضي افراد معتقدند اين عضو چندان هم به دردبخور نيست غافل از اين که درک ما از بسياري از مواد غذايي به سلولهاي گيرنده حساس بويايي در بيني بستگي دارد و اگر بيني نبود، شايد تعريف ما از عطر و طعم غذاها و حتي لذتي که از خوردن آنها مي بريم به گونه اي ديگر بود ؛ اما اين عضو تا آن اندازه مهم است که در صنايع غذايي ، سالهاي سال مجبور بودند افراد مجرب و ماهر در زمينه عطر و بوي غذاها را استخدام کنند تا نتيجه کار قابل قبول باشد، اما مثل هميشه با وجود خطاهايي که در تشخيص انساني وجود دارد، علم به کمک مي آيد و سنسورهاي حساسي را توليد مي کند که مي تواند کار بيني انسان را انجام دهد. با تشکر از صفورا پيرستاني ، مهدي کديور و محمدحسين عزيزي ، اعضاي هيات علمي دانشگاه که در تهيه اين گزارش ما را ياري کردند.
بيني الکترونيکي بر مبناي اين واقعيت که طعم و بو و ترکيبات فرار هميشه از طريق حس بويايي درک شده و تشخيص داده مي شود، طراحي شده است.
ترکيبات فرار يا نيمه فرار پس از انجام واکنش با سنسورهاي بيولوژيکي به ما در شناسايي بو کمک مي کنند. در صنايع غذايي اندازه گيري عوامل موثر بر کيفيت ، عامل بسيار مهمي براي اطمينان از ثبات کيفي محصول است ، به اين ترتيب از ديرباز در بسياري از مراحل توليد موادغذايي استفاده از روشهاي تشخيص و تجزيه عطر و بو در موادغذايي ضروري به نظر مي رسد. تا امروز براي آناليز عطر و بو در مواد غذايي از روشهاي حسي يا دستگاه هاي تجزيه اي استفاده مي شد و حتي گاهي هم از افراد مجرب و ماهر براي تشخيص عطر و بو استفاده مي شده است.
از آنجا که حس بويايي انسان تاثيرپذير است و بيماري و عوامل ديگر مي تواند تاثيرات منفي بر عملکرد او داشته باشد و همين طور مقايسه نمونه ها به صرف زمان طولاني و هزينه بالا نياز دارد. امروزه در اين صنايع از دستگاه هاي تجزيه عطر و بو استفاده مي کنند. مزيت اين نوع دستگاه ها بر روشهاي متداول گذشته اين است که روشهاي تجزيه کلاسيک ازجمله کروماتوگرافي گازي و... تنها قادرند مواد شيميايي را از هم مجزا و مقدار و نوع اين مواد را شناسايي کنند و نمي توانند تعيين کنند که يک جزئ به طور خاص بودار است يا نيست و از طرفي تطابق اطلاعات به دست آورده هم نسبتا مشکل و پرهزينه است. شايد يکي از مهمترين دلايل براي ساخت بيني هاي الکترونيکي هم همين مساله و نياز به تکنيک هاي غيرمخرب خودکار که قادر به شناسايي عطر و بوي موادغذايي باشند، بوده اس.

بيني الکترونيکي يعني چه؟

چرا بيني الکترونيکي؟

تفاوت بيني الکترونيکي و بيني انسان

سنسورهاي موجود در بيني الکترونيکي پتانسيل اطلاعاتي بالايي دارد و يک الگوي منحصر به فرد از مواد فرار ارائه مي کند. در واقع بيني الکترونيکي و بيني انسان با احساس همزمان تعداد زيادي از ترکيبات عمل و يک الگوي پاسخ ارائه مي کند، از طرفي بيني الکترونيکي گزينش پذيري و حساسيت بالايي نسبت به بيني انسان دارد و سنسورهاي بيني الکترونيکي نسبت به ترکيبات فرار بودار و فرار بي بو عکس العمل نشان مي دهد. با در نظر گرفتن جميع شرايط به نظر مي رسد طراحي يک بيني الکترونيکي با پاسخ مشابه بيني انسان براي ترکيبات خاص امکان پذير و بسيار به صرفه باشد.