آيا چين واقعاً مسير طلوع صلح آميز را طى مى كند؟

اخيراً در كنفرانسى بين المللى با عنوان «طلوع صلح آميز چين» كه از سوى «مجمع اصلاحات چين » در «بوائو» واقع در جزيره «هينان » چين برگزار مى شد، شركت كرده بودم. «ژنگ بيجيان » رئيس مجمع در سخنرانى افتتاحيه خود طلوع صلح آميز چين را توضيح داد و به روند توسعه آن كشور كه از سال۱۹۷۸ آغاز شده و قرار است تا نيمه هاى قرن حاضر ميلادى ادامه يابد، اشاره كرد. موضوعى كه بحثهاى داخلى بر سر مناسب بودن و اجرايى شدن آن از پاييز سال گذشته اوج گرفته است.
رشد قابل توجه چين در دهه ۱۹۹۰ باعث شد بسيارى از كشورها آن را به عنوان يك تهديد تلقى كنند. لذا مفهوم «طلوع صلح آميز » بيشتر به عنوان يك عكس العمل جهت كسب اعتماد مطرح شد. ژنگ و ساير افرادى كه به اين موضوع باور و تعهد دارند سعى مى كنند آن را به عنوان يك تئورى كه مى تواند از سوى جامعه بين الملل مورد قبول واقع شود، مطرح كنند. آنها تئورى خود را به گونه راهى تعريف مى كنند كه براساس آن، چين به منزله يك قدرت و نظام حكومتى، مى تواند هماهنگ با سيستمهاى سياسى موجود در جهان همزيستى و رشد كند.
او گفت: مامى توانيم درك كنيم كه «صلح» و «طلوع و رشد و ترقى» كه به ظاهر [در روابط بين الملل] متناقض به نظر مى رسند، مى توانند همراه او با هم يكى شوند. در گذشته، پيدايش قدرتهاى بزرگ معمولاً بر هم زننده نظام بين الملل و تهديدى براى صلح تلقى مى شد. چين اين قاعده را شكسته است. ژنگ گفت: دو پند حكمت آميز در جامعه چين مى تواند مسير طلوع صلح آميز چين را به خوبى به تصوير بكشد. «كارى كه دوست ندارى ديگران در حق تو انجام دهند، در مورد آنها روامدار» ، «هركس كه به ديگران كمك كند، به خود كمك كرده است».
آيا چين واقعاً مسير طلوع صلح آميز را طى مى كند؟ شركت كنندگان در كنفرانس نظرات خود را در اين مورد در بحثهايى داغ رد و بدل كردند:
ـ چين به عنوان بزرگترين كشور واردكننده در آسيا و سومين كشور در جهان، براى همسايگان خود منافع زيادى دارد. چين در مشاركت بين المللى خود با چالشهاى زيادى روبروست. چگونگى مشاركت در عمليات حفظ صلح، چگونگى مواجهه با سيستم حمايت از توليدات داخلى، شيوه برخورد با موضوع حقوق معنوى و...
ـ هم چنانكه يك ضرب المثل مى گويد: «خلق و خلق نيكو نتيجه تغذيه و تربيت نيكوست،» توسعه نيز بنياد صلح است و كليد برقرارى ارتباط صلح آميز با ساير ملل محسوب مى شود.
ـ چين رشد يافته مى تواند براى نفت و ساير منابع ايجاد بحران كند و بر محيط زيست تأثير منفى بگذارد. چين چگونه مى خواهد اين مشكلات را حل كند. بعضى معتقدند نگاه چين به «صلح »نگاهى ابزارى است و آن را مصلحتى براى رسيدنش به توسعه مى داند. به عبارتى ديگر، چين وضع موجود را مى پذيرد، چون فعلاً ضعيف است.
ـ چين براساس معيارها و شاخصهاى «جهانى شدن »وابستگى متقابل اقتصادى با ساير كشورهاى جهان پيدا مى كند و به سوى يكپارچگى اقتصادى آسيا حركت مى نمايد. اين روند به استقرار صلح كمك مى كند.
ـ نگاه بلندمدت چين به نظم جهانى نه براساس وابستگى متقابل، بلكه بر نظام چندقطبى استوار است. به نظر مى رسد كه چين اميدوار است به مرور و د رنهايت، وقتى قدرتمند شد، جاى ايالات متحده را بگيرد.
ـ بزرگترين چالش براى چين در مسير استراتژى «طلوع صلح آميز » نوع رابطه اش با آمريكاست. چين بااتحاد شوروى سابق تفاوت دارد. چين هرگز «منطقه نفوذ» و «بلوك اقتصادى انحصارى » ايجاد نكرد. او هرگز در سيستمها و پيمانهاى امنيتى كه كشور ديگرى را هدف قرار داده باشد، وارد نشد. براين اساس، چين ادعا مى كند «جنگ سرد » به وقوع نخواهد پيوست. البته براساس نوع معامله اى كه باتايوان مى كند، ممكن است در يك لحظه روابطش با ايالات متحده به هم بخورد.
به نظر مى رسد روابط چين و ژاپن نيز يك نقطه كور و تاريك طلوع صلح آميز چين باشد. يكى از شركت كنندگان چينى بر اهميتى كه چين براى غالب شدن بر احساسى كه نسبت به خود به عنوان قربانى دارد، اشاره كرد. او گفت: «ذهنيت قربانى بودن» عميقاً در چينى ها در خصوص تاريخ معاصرشان وجود دارد و لازم است «ذهنيت عقلايى ملى» جاى آن را بگيرد. چين به تلخى به يادمى آورد كه چگونه در قرن ۱۹ميلادى و پس از آن تحت استعمار وخشونت نيروهاى خارجى قرار گرفته بود. برخى صاحبنظران معتقدند خاطره تلخ تحقير، زمينه و ميل به انتقام و ملى گرايى انحصارى را فراهم مى كند. چين هميشه مجرايى براى ابراز اين خشم خوددارد: ژاپن.
اخيراً با يك مقام بلندپايه در دولت ژاپن ملاقات داشتم كه مى گفت: هرچند ، پروژه قطار تندرو پكن به «شانگهاى » اساساً يك پروژه فنى و اقتصادى است، وقتى شركت «شينكانسن» ژاپن به صحنه مى آيد، به معضلى سياسى و احساسى تبديل شود. او گفت: ژاپن براى رهبران چين، يك تابوى سياسى است.

موضع ژاپن در مبحث «طلوع صلح آميز چين» چيست؟

اين نكته بيشتر به چين بستگى دارد كه به نحوى، جامعه خود را مهندسى كند كه بتواند بر «ذهنيت قربانى بودن» فائق آيد.
آيا دولت مى تواند پاسخگوى به مردم باشد و در تصميم سازى و اجرا آنگونه شفافيت نشان دهد كه اعتماد عمومى را جلب كند؟ اين همه منوط به آن است كه مردم خود را بازيگران اصلى تصور كنند، نه قربانى. ايجاد يك جامعه مدنى قدرتمند و پويا، زمينه را براى شكل گيرى يك قدرت بزرگ قابل اعتماد در سطح بين المللى فراهم مى كند.
در همين ارتباط، چين در صورتى مى تواند به صورت صلح آميز طلوع كند كه جامعه بين الملل در مقابل آن را بپذيرد. ژنگ گفت: طلوع صلح آميز چين حاصل نگرش «نه خوش نيتى، نه واهى انديشى» است. جامعه بين الملل نيز لازم است استراتژى همزيستى صلح آميز با چين را با همين نگرش اتخاذ كند. اين موضوع مخصوصاً در روابط چين و ژاپن حايز اهميت است. هر دو طرف با انگيزه بيشتر، تلاشهاى ويژه اى براى تطبيق و سازگارى سياسى و روانى به عمل آورند.

منبع: به نقل از آساهى شيمبون
نويسنده: يويچى فوناباشى

مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار