مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار

  اخبار ایران و جهان تاریخ و سیاست مهدویت علمی فرهنگی خانواده معارف اسلامی
 تبلیغات در سایت   
خوشبختی در خانه شماست
پیوندهای ویژه  
ساخت خانه با قطعات بوئینگ 747!!...
ردپاي تفرقه
ببخشيد! شما محبوب مرا نديده‏ايد؟...
تکنیک‌های تنفس درمانی
سایت تخصصی آندروید
انقلاب اسلامي امام خميني(ره)،...
باورتون میشه اینها کیک باشه...
اولين فراماسون ايراني كيست؟...
دشوارترین امتحان الهی
آب در نگاه شعرا
وااااي... دوباره ديشب بارون‌...
تاثير مال و مقام در آخرت
تصاویر دیدنی از پروانه های بسیار...
انگليس از ديدگاه آيت‌الله كاشاني(ره)
مهدي شخصي نه مهدي نوعي
سینمای غرب چگونه به صهیونیسم...
سريال‌هاي خارجي با ما چه مي‌کنند؟...
ولايت فقيه در صحيحه زراره
گونه های بسیار زیبای پروانه...
آينده انقلاب اسلامي از نگاه...
کتاب آسمانی پس از ظهور
داستان شگفت انگيز يك پزشك
فوت و فن نگهداري يخچال و فريزر...
امیر المومنین عليه السلام و...
سفری به دنیای دیدنی حیوانات
من گمراه بودم
چرا ما بايد براي سلامتي امام...
نامه تاريخى استاد شهريار به...
گزارش تصویری  
اخبار تازه   
رحمان احمدی: بنگر پرسپولیسی شد
دروازه‌بان سپاهان دو، سه هفته پیش اعلام کرد که به دلیل برخی اتفاقات دیگر در این تیم نخواهد ماند. ولی...
پیرمرد 83 ساله ایرانی بچه دارد شد!! + تصاویر
پیرمرد 83 ساله ابرکوهی بعد از 60 سال زندگی صاحب فرزند پسری شد که او را هدیه خداوند به خانواده خود می...
مذاکرات پنهانی پرسپولیس با منصور ابراهیم زاده
منصور ابراهیم‌زاده سرمربی فصل گذشته ذوب آهن دو، سه روز پیش با نفت تهران به توافق رسید ولی این مربی هنوز...
فرزامی: قلعه‌نویی از ما خواست صبر کنیم
عضو هیئت مدیره باشگاه استقلال گفت: از طرف هیئت مدیره با قلعه نویی مذاکره کردم اما او از ما خواست صبر...
نه استعفا دادم، نه خواستند که استعفا بدهم
مدیرعامل باشگاه استقلال تاکید کرد از این سمت کناره‌گیری نکرده و در جلسه با وزیر ورزش نیز از او نخواسته‌اند...
برنامه‌های امروز جلیلی در عراق
دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران در ادامه سفر به عراق ضمن زیارت کربلا عازم نجف شد تا با آیات عظام سیستانی،...
آخرین آمار غیررسمی انتخابات ریاست جمهوری مصر
منابع غیررسمی مصر از شمارش 90 درصدی آرای انتخابات ریاست جمهوری مصر و پیشتازی محمد مرسی نامزد گروه اخوان...
تلفن همراه ناصرالدین شاه ! + عکس
اولين تلفن همراه موجود در ايران متعلق به ناصرالدين شاه بوده است.
نتايج آزمون كارشناسی ارشد شنبه اعلام می‌شود
مشاور عالي سازمان سنجش با اشاره به اعلام نتايج اوليه آزمون كارشناسي ارشد از روز شنبه ششم خرداد ماه گفت:...
هشدار وزیر کشور مصر درباره احتمال بروزآشوب پس از انتخابات
وزیر کشور مصر نسبت به بروز اغتشاش پس از اعلان نتایج انتخابات ریاست جمهوری مصر هشدار داد،
تجمع مقابل سفارت آلمان در اعتراض به پناهندگی شاهین نجفی
بدون شرح...
۲ زائر ایرانی درمیان قربانیان حملات تروریستی عراق
یک منبع امنیتی عراق اعلام کرد تعداد کشته و مجروحان حمله به اتوبوس حامل زائران لبنانی و ایرانی که از سوریه...
دختر صدام به دنبال چاپ یادداشت ها و خاطرات پدرش
الدليمي در اين كتاب آورده كه صدام براي فرار از زندان نقشه مي‌كشيد. اين كتاب همچنين شامل نامه‌ها و اشعار...
زمان دقیق دیدار دوستانه تیم ملی با آلبانی اعلام شد
مدیر رسانه‌ای تیم ملی فوتبال ایران، زمان دقیق دیدار تیم های ملی ایران – آلبانی را اعلام کرد.
فراخوان سوگواره امام علی النقی علیه السلام
ویژه نامه شهادت امام علی النقی علیه السلام
 
  دفعات نمایش: 553    پنج شنبه 15 شهریور 1386 



افسانه عبد الله بن سبا

تفکر شيعي از دوران رسالت آغاز شده و در نخستين روزهاي پس از رحلت پيامبر اکرم صلي الله عليه و آله درباره مسئله خلافت و امامت، به صورت يک مذهب خاص اعتقادي در جهان اسلام ظاهر گرديد. ولي در برخي از کتب تاريخ و ملل و نحل، تاريخ و پيدايش مذهب شيعه، در زمان خلافت عثمان بن عفان دانسته شده، و پديدآورنده آن، عبد الله بن سبا به شمار آمده است.
اساس اين نظريه به فردي به نام سيف بن عمر در قرن دوم هجري باز مي‏گردد، و پس از وي برخي از متاخرين از نويسندگان اهل سنت و مستشرقين آن را ترويج کرده‏اند و حاصل آن اين است: از تشيع در زمان رسول خدا صلي الله عليه و آله و خلافت‏شيخين نشان و اثري نبود، تا آنکه در زمان خليفه سوم فردي به نام عبد الله بن سبا که در آغاز يهودي بود و سپس اظهار اسلام نمود، مسلمانان را به بيعت‏با علي بن ابي طالب عليه‏السلام دعوت کرد، و شايسته‏تر بودن او را به امر خلافت مطرح ساخت، و عده‏اي از مسلمانان نيز از او پيروي کردند و به نام «شيعه علي‏» ناميده شدند. (1)

نقد و بررسي

اين نظريه از سوي عده‏اي از محققان شيعه و اهل سنت و نيز برخي از مستشرقين مورد نقد قرار گرفته است که چند نمونه را يادآور مي‏شويم:

علامه اميني

وي در نقد اين نظريه مي‏گويد: لازم است در اين باره راه حزم و احتياط را برگزينيم، و مقام مسلمانان صدر اسلام را بالاتر از اين بدانيم که فردي يهودي از صنعا که به دروغ اظهار اسلام کرده، آنان را بفريبد، به گونه‏اي که مردم و سياستمداران و متصديان امر حکومت همگي تسليم مکر و نيرنگ او شوند و او به گونه‏اي که خود مي‏پسندد عقايد مسلمانان را به بازي بگيرد، اينها نه مورد قبول عقل است و نه ارزش تاريخي دارد. (2)

طه حسين

طه حسين پس از تحليل و بررسي داستان مربوط به عبد الله بن سبا او را فردي خيالي و حکايت وي را ساخته و پرداخته دشمنان شيعه دانسته است. دلايل وي بر اين مدعا چنين است:
1- همه مورخان معتبر اسلامي داستان او را نقل نکرده‏اند.
2- اساس اين داستان از سيف بن عمر است که در دروغ پردازي و حديث‏سازي او شکي نيست.
3- کارهايي که به عبد الله بن سبا نسبت داده شده، از قبيل معجزه است، و از يک فرد عادي ساخته نيست.
3- کارهايي که به عبد الله بن سبا نسبت داده شده، از قبيل معجزه است، و از يک فرد عادي ساخته نيست، مگر آنکه مسلمانان را در نهايت‏بلاهت و ساده لوحي بدانيم.
4- با قبول چنين داستاني، سکوت خليفه (عثمان) و کارگزاران او در برابر آن قابل توجيه نخواهد بود، در حالي که او با کساني چون محمد بن ابي حذيفه و محمد بن ابي بکر و عمار و ديگران با شدت برخورد مي‏کرد.
5- از فردي به نام عبد الله بن سبا در جنگ صفين و جمل اثر و نشاني يافت نمي‏شود. (3)

برنارد لوئيس

عده‏اي از مستشرقين نيز نظريه مزبور را بي اساس دانسته‏اند. برنارد لوئيس (4) ضمن بي‏پايه دانستن آن، ديدگاه «ولهوزن‏» (5) و «فريد ليندر» (6) را در اين باره ياد آور شده که پس از نقد و بررسي مصادر به اين نتيجه رسيده‏اند که داستان عبد الله بن سبا ساخته و پرداخته متاخرين است. (7)

کاشف الغطاء

آية الله شيخ محمد حسين کاشف الغطاء در رد داستان عبد الله بن سبا مي‏گويد:«کتب شيعه به اتفاق، عبد الله بن سبا را لعن کرده و از او تبري جسته‏اند و عادي‏ترين تعبير آنان درباره او اين است که وي پليدتر از آن است که از او ياد شود. (8)

علامه عسکري

علامه سيد مرتضي عسکري در اين باره دست‏به تحقيق گسترده و عميقي زده و ثابت کرده است که مدرک داستان ياد شده، تاريخ طبري، و راوي آن سيف بن عمر است که به گواهي علماي رجال متهم به جعل حديث، و زندقه است. و طبعا نمي‏توان به روايت وي در اين باره استناد نمود. (9)

سخن پاياني

در کتب ملل و نحل از سبئيه (بر وزن نظريه) به عنوان يکي از فرقه‏هاي غلات ياد شده است. چنانکه بغدادي نخستين فرقه از فرقه‏هايي را که منتسب به اسلام‏اند ولي در حقيقت از فرقه‏هاي اسلامي نيستند، فرقه سبئيه دانسته و درباره آن گفته است: «سبئيه پيروان عبد الله بن سبا هستند که در حق علي عليه‏السلام غلو کردند، نخست او را پيامبر و سپس خدا خواندند. و جمعي از مردم کوفه دعوت او را پذيرفتند، و هنگامي که خبر آنها به علي عليه‏السلام داده شد، دستور داد آنان را بسوزانند، ولي چون سوزاندن همه آنها را صلاح ندانست، ابن سبا را به ساباط مداين تبعيد کرد، و پس از آنکه امام به شهادت رسيد، وي شهادت آن حضرت را انکار کرد و گفت او به سان عيسي بن مريم عليه‏السلام به آسمان بالا رفته است و بار ديگر به زمين باز خواهد گشت و از دشمنان خود انتقام خواهد گرفت‏» . (10) پس بر فرض که عبد الله بن سبا وجود خارجي داشته است، نقش او در حد تاسيس يکي از فرقه‏هاي غلات بوده، و هيچ گونه ارتباطي با مذهب شيعه ندارد. در اين صورت قبول سبئيه به عنوان يکي از فرقه‏هايي که در جهان اسلام پديد آمده است، با انکار وجود شخصي به نام عبد الله بن سبا و آنچه درباره وي در زمان خلافت عثمان در مورد پايه‏گذاري مذهب تشيع از سوي محققان نقل گرديد، هيچ گونه منافاتي ندارد.

پي‏نوشت‏ها:

1- المذاهب الاسلامية، ابو زهرة، ص 46، نشاة الفکر الفلسفي في الاسلام، دکتر علي سامي النشار، ص 18، السنة و الشيعة، رشيد رضا، ص 4- 6.
2- الغدير، ج 9، ص 220.
3- علي و بنوه، ص 98- 100، فصل ابن سبا.
4 -Bernard Lewis.
5 -Wellhausen.
6 -Fried lander.
7- نشاة التشيع، ص 57- 58.
8- اصل الشيعة و اصولها، ص 106.
9- ر. ک: عبد الله بن سبا. تاليف علامه عسکري. اسد حيدر، نويسنده کتاب «الامام الصادق و المذاهب الاربعة‏» نيز در جلد سوم کتاب خود تحقيق جامعي در اين باره دارد. (ص 456- 493) .
10- الفرق بين الفرق، ص 223- 224.

کتاب«فرق و مذاهب کلامي» - علي رباني گلپايگاني – سایت حوزه

 
ثبت نظر شما  
نام و نام خانوادگی
 
نشانی پست الکترونیکی
 
متن نظر شما
 
   

برای این مقاله هیچ نظری ثبت نشده






ارتباط با ما نقشه سایت اخبار ایران و جهان تاریخ و سیاست مهدویت علمی فرهنگی خانواده معارف اسلامی صفحه اصلی

پرتال فرهنگی اطلاع رسانی نور
copyright 2007 Noorportal.net All Right Reserved ©
صفحه اصلیارتباط با مانقشه سایتدرباره ما