مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار

اشاره:

دلایل نفی علم غی ب و علم حضوری امام (ع)

پاسخ دلایل نفی علم غی ب از پی امبر (ص) و امام(ع)

الف) پاسخ کلی و مبنايی :

ب) پاسخ‌ جزئی و موردی :

پاسخ از روایت امام صادق (ع) (ضرب‌الجاری ه)

بحث سندی

مرحجات سندی

محدودة علم غی ب امام و پی امبر
عصمت و علم غی ب

علم ارادی اشائی و محدودی ت علم غی ب

برخی امور غی بی مخصوص خداست

علم غی ب الهی دوگونه است

منابع علم ائمه (ع)

منابع عمده علوم امامان (ع) از دی د روایات چنی ن است:
الف) نزد ائمه (ع) اسم اعظم است:

ب) نزد امامان مواهب انبی ا است:

ج) نزد ائمه (ع) هزاران باب علمی است که رسول اکرم(ص) به امام علی (ع) آموخته است:

پاسخ به چند شبهه

پی نوشتها :

*ـ‌ استاد و عضو هيئت علمي دانشنامه كلام اسلامي مؤسسه تخصصي كلام اسلامي.
[1] ـ اعراف /188: واگر غی ب می ‌دانستم به نفع وخی ر (خود ) می افزودم.
[2] ـ‌ هود /31.
[3] ـ اعلی /6.
[4] ـ‌ توبه /101.
[5] ـ شی خ صدوق، من لا ی حضره الفقی ه، ج1،ص 358، ح 1031.
[6] ـ‌ همان و شی خ طوسی ، التهذی ب، ج2، ص347، ح 1438؛ ج2،ص353ح 1461؛ انّ النبی (ص) صلی بالناس الظهر رکعتی ن ثم سهی فقال له ذو الشمالی ن: أحدث فی الصلوة شی ء ؟... فقام وأتم الصلوه وسجد سجدتی السهو...؛ صلی بنا النبی الظهر خمس رکعات ثم انتقل، فقال له بعض القوم هل زی د فی الصلوة شی ء؟
[7] ـ شی خ طوسی ، الاستبصار، ج1، ص433، ح 5، م 1671. صلی علی (ع) بالناس علی غی ر طهر ثم دخل وخرج منادی ه ان امی ر المومنی ن(ع)....
[8] ـ کلی نی ، اصول کافی ، کتاب الحجه، ج1،ص257، ح 3 باب نادر فی ه ذکر الغی ب.
[9] ـ‌ مظفر، علم الامام، ص41 - 42.
[10] ـ لاری ، المعارف السلمانی ه، ص91.
[11] ـ‌ همان، ص90.
[12] ـ قدر/2.
[13] ـ انفطار /17.
[14] مظفر، علم الامام،ص50
[15] ـ لاری ، المعارف السلمانی ه، ص92؛ پاسخ از رواياتي كه به گونه‌اي سهو يا فراموشي را براي پيامبر و امام ثابت مي‌كرد.
[16] ـ‌ مظفر، علم الامام، ص 49.
[17] ـ همان، ص49 تا 50 .
[18] ـ شی خ طوسی ، الاستبصار، ج 1، ص371 ح 6، م 1411: حدی ث ذوالشمالی ن وسهو النبی (ص) و ذلک مما تمنع منه الادله القاطعه فی انه لا ی جوز علی ه السهو ولاغلط.
[19] ـ مظفر، علم الامام، ص 48 -49.
[20] ـ لاری ، المعارف السلمانی ه، ص55.
[21] ـ همان، ص117.
[22] ـ شی خ طوسی ، تهذی ب الاحکام، ج2، ص181، ح27، م 726: حدی ث ذو الشمالی ن و سهوالنبی (ص) مما تمنع العقول؛ همو، الاستبصار، ج1،ص371 ح 6، مسلسل 1411.
[23] ـ علامه حلی ، تذکرة الفقهاء، ج3،ص275: وخبر ذي الی دی ن عندنا باطل، لانّ النبی (ص) لا ی جوز علی ه السهو مع انّ جماعة من اصحاب الحدی ث طعنوا فی ه لانّ راوی ه ابو هری ره...
[24] ـ شهی د اول، الذکری ، ص215: و هو متروک بی ن الامامی ه لقی ام الدلی ل العقلی علی عصمة النبی (ص) عن السهو و لم ی صر الی ذلک غی ر ابن بابوی ه... هذا حقی ق بالارض عنه لان الاختی ار معارضة بمثلها فی رجع الی قضی ة العقل و لوصح النقل وجب تأوی له، علی ان اجماع الامامی ه فی الاعصار السالفة علی هذی ن الشی خی ن...
[25] ـ حر العاملی ، رسالة التنبيه بالمعلوم، ص64.
[26] ـ احزاب /21.
[27] ـ اعراف /158.
[28] ـ حشر/7.
[29] ـ شری ف مرتضی ، رسائل الشری ف المرتضی ، ج3، ص131.
[30] ـ چنی ن روایتی در منابع اهل سنت کم نی ست که پی امبر فرمود: انما انا بشر مثلکم أنسی کما تنسون.
[31] ـ شی خ صدوق، من لا ی حضره الفقی ه، ج1، ص360، ذی ل ح 1031. برخی از محققان با ظرافت در حق او گفته‌اند: الحمدلله الذی قطع وتی نه قبل ان ی ؤلف هذه الرسالة، ر.ک: لاری ، المعارف السلمانی ه، ص5.
[32] ـ طبرسی ، مجمع البی ان، ج4، ص82.
[33] ـ مانند رساله شيخ مفيد كه در ج 17، ص122 بحارالانوار آمده است و نيز رساله التنبيه بالعلوم من البرهان علي تنزيه ‌المعصوم عن السهو و النسيان تأليف شيخ حرّ عاملي.
[34] ـ چون محور روی سخن شی خ صدوق موضوع سهو ونسی ان نبی آن هم به نحو "اسهاء" است نه نفی علم غی ب ی ا بی ان وسعت آن.
[35] ـ حمود، تعلی قه علی المعارف السلمانی ه، ص51، شی خ صدوق، من لا ی حضره الفقی ه، ج1،ص359 ذی ل ح 1031.
[36] ـ شی خ صدوق، من لایحضره الفقی ه، ج1، ص360.
[37] ـ لاری ، المعارف السلمانی ه، ص 91. مشروح پاسخ در همی ن نوشتار گذشت. اعلم الناس، احکم الناس وی ری خلفه کما ی ری من بی ن ی دی ه وتنام عی نه ولاینام قلبه.....
[38] ـ شی خ صدوق، من لا ی حضره الفقی ه ج4، ص 428، م 5914.
[39] ـ شی خ صدوق؛ علل الشرایع، ص208، ح 8.
[40] ـ شی خ صدوق، عی ون الاخبا ر، ج2، ص36، ح 54.
[41] ـ حمود، تعلی قه علی المعارف السلمانی ه، ص52.
[42] ـ‌ مجلسی ، بحارالانوار ص260، ح6.
[43] ـ صفار، بصائر الدرجات، ص261.
[44] ـ شی خ صدوق، الخصال، ص614.
[45] ـ کلی نی ، اصول کافی ، ج1، ص316، باب 46.
[46] ـ صفار، بصائر الدرجات، ص334 باب فی الامام بانه ان شاء ان ی علم العلم علم.
[47] ـ کلی نی ، اصول کافی ؛ ج1، ص316.
[48] ـ لاری ، المعارف السلمانی ه، ص101.
[49] ـ همان.
[50] ـ همان، 102
[51] ـ همان،102
[52] ـ مشروح اینگونه روایات و نی ز دی گر پاسخها را ر.ک: لاری ، المعارف السلمانی ه، ص106ـ116.
[53] ـ مظفر، علم الامام، ص60.
[54] ـ صفار، بصائر الدرجات، ص 129، باب فی الائمه (ع) انه صارالی هم جمی ع العلوم التی ...
[55] ـ لقمان/ 34.
[56] ـ صفار، بصائر ص128، ح 1.
[57] ـ حوی زی ، تفسی ر نور الثقلی ن، ج2، ص512، ح 160.
[58] ـ نهج البلاغه، خطبه 128.
[59] ـ بقره /3
[60] ـ کلی نی ، اصول کافی ، ج1،‌ ص287، سه حدی ث، باب مااعطی الائمه (ع) من اسم الله الاعظم.
[61] ـ مظفر، علم الامام (ع)، ص36.
[62] ـ کلی نی ، اصول کافی ، ج1،ص288، پنج حدی ث، باب ما عندهم من ایات الانبی اء(ع).
[63] ـ همان، ص357، کتاب الحجه، باب 65، ح 9.
[64] ـ همان، ص296، هشت حدی ث باب ذکر فی ه الصحی فه و الجفر و الجامعه ر.ک :کلی نی ،اصول کافی ، ج1، ص296، هشت حدی ث باب ذکر فی ه الصحی فه و الجفر و الجامعه.
[65] ـ قدر /4.
[66] ـ کهف /66
[67] ـ کهف /65، پاسخ مشروح، ر.ک: لاری ، المعارف السلمانی ه، 95.

منابع و مآخذ:
قرآن مجيد
نهج‌البلاغه
حوی زی شی خ عبد علی بن جمعه، تفسی ر نور الثقلی ن، چاپ اول، تاری خ العربی ، بی روت.
حمود، شيخ محمد جميل، تعليقة المعارف السلمانيه، مركز جواد بيروت 1414 ق.
حر عاملي، شيخ حسن، رسالة التنبيه بالمعلوم.
شری ف، مرتضی ؛ رسائل الشری ف المرتضی ، تقدی م احمد حسی نی ؛ چاپ خی ام؛ قم.
شهی د اول؛ الذکری ؛ چاپ سنگی ؛ خط کرمانی ؛ سال 1272ق.
شيخ صدوق، عی ون اخبار الرضا (ع) تحقی ق حسن اعلمی ؛چاپ اول موسسه الاعلمی ، بی روت، 1404ق.
شيخ صدوق، محمد بن علي، علل الشرايع، مكتبة الحيدريه، نجف، 1386ق.
شی خ صدوق، علی بن محمد ابن بابوی ه؛ من لا ی حضره الفقی ه؛ تحقيق علی اکبر غفاری ؛ چاپ دوم جامعه مدرسی ن قم؛1404ق.
شيخ طوسي، ابوجعفر، الاستبصار، تصحی ح وتحقی ق حسن خرسان ومحمد آخوندی ؛چاپ چها رم ،دارالکتب الاسلامی ه؛ قم؛1363ق.
شی خ طوسی ، ابوجعفر، تهذی ب الاحکام؛ تحقی ق حسن خرسان ومحمد آخوندی ، چاپ چهارم؛ دار الکتب الاسلامی ه، 1365ش.
صفار محمد بن حسن بن فروخ؛بصائر الدرجات الکبری ، تحقی ق کوچه باغی ؛ موسسه الاعلمی ؛ تهران،1404ق.
طبرسي امين‌الاسلام ابي علي فضل بن حسن، مجمع‌البيان في‌ تفسيرالقرآن، چاپ اول، موسسة الاعلمي، بيروت، 1415 ق.
علامه حلی ؛ تذکرة الفقهاء تحقی ق إحی اء التراث؛ چاپ اول؛ موسسه آل البی ت؛ قم؛ 1414ق.
کلی نی ، ابوجعفر محمد بن ی عقوب، اصول کافی ، تحقی ق محمد جواد مغنی ه، چاپ اول، دار الاضواء بی روت؛ 1413، و تحقی ق غفاری ، چاپ سوم؛ دارالکتب الاسلامی ه، آخوندی 1388ق.
لاری سی د عبد الحسی ن نجفی ؛ المعارف السلمانی ه، چاپ اول؛ مرکز جواد بی روت،1414ق.
مجلسی علامه محمد باقر، بحار الانوار، چاپ دوم، موسسه الوفاء؛ بی روت، 1403ق.
مظفر شی خ محمد حسی ن؛ علم الامام؛ چاپ اول، مطبعه الحی دری ه، نجف الاشرف، 1384ق.