مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار

  اخبار ایران و جهان تاریخ و سیاست مهدویت علمی فرهنگی مشاوره خانواده معارف اسلامی
 تبلیغات در سایت   
بهداشت در خانواده
جوان و جوانی
همسران
پیوندهای ویژه  
دست کشیدن به صورت پس از دعا...
حکم وطن در روزه و اعراض از آن
در کلاس درس امیرالمومنین(علیه...
خطاب خدا به موسی: تو هرگز نتوانی...
رابطه محکم نماز شب و افزایش...
جهان از پرتو نور حضرت محمد صلی...
خطبه حضرت علی در نخستین روز...
چرا دختران زودتر از پسران مکلف...
نهاد خانواده
براي فرزندان خود چه نامي بگذاريم؟
ازدواج نامطلوب
مادران و نگرانی های رایج از...
قانون مربوط به حق حضانت
چگونه از چاقی فرزندمان پيشگيری...
صداقت های خطرناک
نقش ميدان مغناطيسى در حفاظت...
شاهنامه فردوسي نقطه پيوند ايران،...
مجمع مهدیه های سراسر کشور
گام های عملی در تقویت اعتماد...
روزه در بیماران دیابت ی و قلبی
راه هایی ساده برای محافظت از...
تکنولوژی لمسی در تلفن های هوشمند...
حضرت مهدی آخرین احیاگر و مجدد...
آسمان های تسخیر امام مهدی علیه...
زیارت امام زمان (ع) در روز جمعه...
امام انسان مافوق است یا مافوق...
فرق بین غیبت و عدم وجود
آیا تأخیر در فرج،موجب قساوت...
مکیال المکارم فی فوائد الدعاء...
مهدى موعود(ع) در گفتار دانشمندان...
چرا بنی‌صدر و حزب جمهوری اسلامی...
لیبرال‌های دین‌دار
نگاه نامتوازن به عرصه‌ی فرهنگ...
حزب جمهوری اسلامی و مدارا...
نگاهی مختصر به نقاط مثبت و منفی...
دلیل نام گذاری حماسی سال ۱۳۹۲...
سخنرانی امام، ۱۵ خرداد و همه...
ناگفته‌های هاشمی رفسنجانی از...
شاه در برابر طوفان‌ها خود را...
گزارش تصویری  
اخبار تازه   
مذاکره با آمریکایی‌ها در وین امروز ادامه می یابد
مذاکرات هسته‌ای در وین امروز نیز با رایزنی‌های معاونان وزیر امور خارجه کشورمان با وندی شرمن و هلگا اشمید...
ویلیام هیگ از سمت وزارت خارجه انگلیس کناره گیری کرد
رسانه های خارجی از کناره گیری "ویلیام هیگ" از سمت وزارت خارجه انگلیس خبر می دهند.
توصیه‌های مقام معظم رهبری نقشه راه دستگاه قضایی / از نقدهای سازنده و مفید استقبال می‌کنیم
رئیس قوه قضاییه توصیه‌های مقام معظم رهبری به این قوه را «نقشه راه» دستگاه قضایی در سالهای آینده دانست...
گفتگو با بازیکنی که حسرت به دل از برزیل برگشت
بازیکنی که پس از قرعه کشی مسابقات فوتبال جام جهانی به سوژه اصلی رسانه‌های ورزشی تبدیل شده بود، در نهایت...
فرانسه با شکست نیجریه راهی مرحله یک چهارم نهایی شد/ پرواز خروس‌ها
تیم فوتبال فرانسه با برتری مقابل نیجریه به مرحله یک چهارم نهایی رقابتهای جام جهانی 2014 برزیل راه پیدا...
حمید استیلی مالک باشگاه راه‌آهن شد/ برگزاری مسابقات در اکباتان
سرمربی پیشین تیم فوتبال پرسپولیس با پرداخت مبلغ 8 میلیارد تومان به عنوان مالک جدید باشگاه راه‌آهن انتخاب...
تسلیم در برابر امر پرودگار مشقت های روزه را از بین می برد
رئیس حوزه علمیه اصفهان با اشاره به تحمل سختی در برابر امر خداوند، گفت: تسلیم در برابر امر پرودگار مشقت...
توصیه‌های اخلاقی حاج اسماعیل دولابی درباره خانواده
مرحوم حاج‌اسماعیل دولابی می‌گفت: مادرت را ببوس، دستش را بوسه بزن، پایش را ببوس، تا به گریه بیفتد، وقتی...
دایی: به هیچ چیز جز قهرمانی فکر نمی‌کنیم/ جای کی‌روش بودم همین روش را انتخاب می‌کردم
سرمربی تیم فوتبال پرسپولیس گفت: شاید من هم جای کی‌روش بودم در جام جهانی همین روش را انتخاب می‌کردم.
شیلی شگفتی بزرگ جام بیستم را تکمیل کرد/ اسپانیا از جام جهانی حذف شد
تیم فوتبال شیلی با کسب پیروزی مقابل اسپانیا مدافع عنوان قهرمانی رقابتهای جام جهانی را از دور رقابتها...
هافبک سپاهان با مسئولان باشگاه پرسپولیس وارد مذاکره شد
هافبک تیم فوتبال سپاهان پس از به توافق نرسیدن با مسئولان این باشگاه با مسئولان باشگاه پرسپولیس وارد مذاکره...
هاشم بیک‌زاده در فهرست 23 نفره تیم ملی قرار گرفت/ خانزاده مسافر برزیل شد!
هافبک تیم فوتبال استقلال به عنوان آخرین نماینده تیم ملی فوتبال ایران در فهرست 23 نفره این تیم برای حضور...
عکاسان و خبرنگاران مثل پیشکسوتان مظلوم هستند/ مدیون "سعادت" هستم
مدیرعامل پیشین باشگاه پرسپولیس با بیان اینکه خبرنگاران و عکاسان ورزشی هم مثل پیشکسوتان مظلوم هستند گفت:...
نمایی جدید از استانداردهای دوگانه غرب/واکنش متفاوت کاخ سفید به اعدام در آمریکا و ایران
خبرگزاری مهر-گروه بین الملل: مردم آمریکا هنوز جنجال به وجود آمده در جریان اعدام "کلیتون لاکت" و سکوت...
نوار ابزار
 
  دفعات نمایش: 2583    سه شنبه 26 خرداد 1388 

درمورد  مرگ، قبر و برزخ بیشتر بدانیم

درمورد مرگ، قبر و برزخ بیشتر بدانیم

قسمت دوم

بنابراين، به مقتضاي اصل توحيد در ربوبيّت، قبض ارواح فعل خداوند است؛ و به حكم اين‎كه نظام آفرينش، نظام اسباب و مسببات است، خداوند ملك‎الموت را مأمور گرفتن جان‎ها قرار داده؛ و در اين كار فرشتگاني را به ياري وي برانگيخته است.
نكتة جالب توجه در آيات ياد شده اين است كه: آن‎جا كه «تَوفَّي» به خدا نسبت داده شده، مسنداليه (الله) مقدم داشته شده است، ولي در آيات ديگر مسند (توفي) مقدم ذكر شده است، و تقديم مسنداليه افادة حصر مي‎كند، بنابراين، از مجموع اين آيات استفاده مي‎شود كه گرفتن جان‎ها بالاصالة و بالاستقلال، فقط فعل خداوند است، گرچه به طور بالتبع و بالغير، فعل ملك الموت و فرشتگان مرگ مي‎باشد.[1]
عالم قبر و برزخ
از آيات قرآن و احاديث اسلامي به روشني برمي‎آيد كه انسان پس از مرگ مستقيماً وارد عالم قيامت نمي‎شود؛ زيرا فرا رسيدن عالم قيامت، اولاً: با يك سلسله انقلاب‎ها و دگرگوني‎هاي كلي در همة موجودات زميني و آسماني همراه است؛ ثانياً: در آن روز همه انسان‎ها جمع مي‎شوند.
نكتة ديگري كه از آيات قرآن و نصوص ديني استفاده مي‎شود اين است كه انسان در فاصلة ميان مرگ و قيامت در خاموشي و بي‎حسي فرو نمي‎رود، بلكه داراي احساس بوده و از چيزهايي لذت يا رنج مي‎برد.
متكلمان اسلامي به پيروي از قرآن كريم، اين فاصله را «برزخ» مي‎گويند، بنابراين،‌ دومين عالمي كه انسان پس از عالم دنيا در آن زندگي مي‎كند، عالم برزخ است.
قرآن و عالم برزخ
در آيات متعددي قرآن به صورت‎هاي مختلف از حيات برزخي سخن به ميان آمده است، و در يك آيه به صراحت از فاصلة ميان مرگ و قيامت به «برزخ» تعبير شده است، آن‎جا كه مي‎فرمايد:
«وَ مِنْ وَرائِهِمْ بَرْزَخٌ إِلى يَوْمِ يُبْعَثُونَ».[2]
و پيش روي آنان (از حين مرگ) تا روزي كه مبعوث مي‎شوند برزخي است. واژة «برزخ» در لغت به معناي حايل و فاصلة ميان دو چيز است، چنان‎كه در جاي ديگر مي‎فرمايد:
«بَيْنَهُما بَرْزَخٌ لا يَبْغِيانِ».[3]
به طور كلي، در آياتي كه ناظر به حالات انسان پس از مرگ و قبل از برپايي قيامت كبري مي‎باشند، سه نكته مطرح شده است كه بر حيات برزخي دلالت دارند:
نكتة اول: سخن گفتن مردگان با خدا يا با فرشتگان الهي، چنان‎كه مي‎فرمايد:
«إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ ظالِمِي أَنْفُسِهِمْ قالُوا فِيمَ كُنْتُمْ قالُوا كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الْأَرْضِ قالُوا أَ لَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللَّهِ واسِعَةً فَتُهاجِرُوا فِيها».[4]
نيز مي‎فرمايد:
«حَتَّى إِذا جاءَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قالَ رَبِّ ارْجِعُونِ لَعَلِّي أَعْمَلُ صالِحاً فِيما تَرَكْتُ...».[5]
نكتة دوم: بشارت دادن فرشتگان، مردگان نيكوكار را به دريافت‎ پاداش‎هاي الهي پس از مرگ، چنان‎كه مي‎فرمايد:
«إِنَّ الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ طَيِّبِينَ يَقُولُونَ سَلامٌ عَلَيْكُمْ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ».[6]
و دربارة مؤمن آل ياسين مي‎فرمايد:
«قِيلَ ادْخُلِ الْجَنَّةَ».[7]
نكتة سوم: پاداش‎ها و كيفرهايي كه صالحان يا تبهكاران پس از مرگ و قبل از قيامت دريافت مي‎كنند، چنان‎كه در مورد مؤمن آل ياسين مي‎فرمايد:
«قالَ يا لَيْتَ قَوْمِي يَعْلَمُونَ بِما غَفَرَ لِي رَبِّي وَ جَعَلَنِي مِنَ الْمُكْرَمِينَ».[8]
و دربارة شهيدان مي‎فرمايد:
«وَ لا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْواتاً بَلْ أَحْياءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ فَرِحِينَ بِما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَ يَسْتَبْشِرُونَ بِالَّذِينَ لَمْ يَلْحَقُوا بِهِمْ مِنْ خَلْفِهِمْ أَلاَّ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ».[9]
شكي نيست كه واژه‎هاي: «يرزقون»، «فرحين»، و «يستبشرون»، بر حيات حقيقي شهيدان پس از مرگ دلالت دارند بنابراين احتمال اين‎كه مقصود از حيات آنان، بقاي ياد و خاطره آن‎ها در دلهاست، بي‎پايه و نادرست است.[10]
و در مورد فرعونيان مي‎فرمايد:
«وَ حاقَ بِآلِ فِرْعَوْنَ سُوءُ الْعَذابِ النَّارُ يُعْرَضُونَ عَلَيْها غُدُوًّا وَ عَشِيًّا وَ يَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ أَدْخِلُوا آلَ فِرْعَوْنَ أَشَدَّ الْعَذابِ».[11]
اين آيه از دو عذاب سخن مي‎گويد:
يكي، عذاب بد يا سخت (سوء العذاب).
ديگري، عذاب سخت‎تر (اشد العذاب). با توجه قرينة مقابله به اين‎كه عذاب دوم كه مربوط به روز قيامت مي‎باشد، در مقابل عذاب نخست قرار داده شده است، ‌روشن مي‎شود كه عذاب اول مربوط به قبل از قيامت است.
علامه طباطبايي(ره) در تفسير اين آية شريفه فرموده است: از اين آيه سه نكته به دست مي‎آيد:
1. فرعونيان در عذاب نخست بر آتش عرضه مي‎شوند، و در عذاب دوم بر آن وارد مي‎گردند. بديهي است كه دخول در آتش، سخت‎تر از عرضه شدن بر آن است.
2. عرضه شدن بر آتش كه با عذاب نخست صورت مي‎گيرد، قبل از برپايي قيامت و مربوط به عالم برزخ است.
3. عذاب فرعونيان در برزخ و قيامت يك چيز است، و آن آتش اخروي است، با اين تفاوت كه اهل برزخ از دور به آن عذاب مي‎شوند، و اهل آخرت داخل آن مي‎گردند.[12]
نيز قرآن كريم آن‎گاه كه طوفان نوح ـ عليه السلام ـ و غرق شدن امت وي را گزارش مي‎دهد، يادآور مي‎شود كه آنان به خاطر خطاهاي خود غرق شدند و سپس وارد آتش گرديدند، چنان‎كه مي‎فرمايد:
«مِمَّا خَطِيئاتِهِمْ أُغْرِقُوا فَأُدْخِلُوا ناراً فَلَمْ يَجِدُوا لَهُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ أَنْصاراً».[13]
اصالت و تجرد نفس از نظر قرآن
آيات ياد شده بر اصالت و تجرد نفس دلالت دارند، و اثبات مي‎كنند كه حقيقت انسان جسم و بدن او نيست كه با مرگ از فعاليت باز ايستاده و پس از مدتي متلاشي مي‎گردد، بلكه حقيقت انسان همان نفس او است كه با بدن ارتباط تدبيري دارد و با مرگ بدن، حيات او قطع نمي‎شود، بلكه حيات او همچنان ادامه داشته، و برخوردار از نعيم و پاداش، يا گرفتار عذاب و رنج خواهد بود و اين سعادت و شقاوت نتيجة حالات جسماني و حيات بدني و مادي او نمي‎باشد، بلكه نتيجه ملكات و اعمال اوست، بديهي است احكام و آثار ياد شده با خواص و ‌آثار جسم متفاوت است، و در نتيجه روح و نفس انساني مادي و جسماني نيست.
مطلب مزبور از آيات ديگري از قرآن نيز به دست مي‎آيد، كه از آن جمله آيات مربوط به توفي انفس است؛ زيرا ـ همان‎گونه كه پيش از اين يادآور شديم ـ توفي به معناي گرفتن چيزي به صورت كامل مي‎باشد، و اين در حالي است كه بدن پس از مرگ متلاشي گرديده و فاني مي‎شود. بنابراين، آن‎چه كاملاً گرفته شده و باقي است، همان نفس مجرد از ماده است، چنان‎كه قرآن كريم در پاسخ اين شبهه منكران معاد كه: «چگونه انسان پس از آن‎كه اجزاي او متلاشي گرديده و در زمين پراكنده و ناپديد شد، بار ديگر حيات نوين پيدا مي‎كند؟»[14]، مي‎فرمايد:
«قُلْ يَتَوَفَّاكُمْ مَلَكُ الْمَوْتِ الَّذِي وُكِّلَ بِكُمْ ثُمَّ إِلى رَبِّكُمْ تُرْجَعُونَ».[15]
شكي نيست كه كلام فوق پاسخگوي شبهة منكران معاد است، و در نتيجه با آن هم‎آهنگ مي‎باشد؛ زيرا مبناي شبهه اين است كه واقعيت انسان‎ها كه با ضمير متكلم (نا= ضللنا) به آن اشاره مي‎كنند، همان بدن است كه پس از مرگ متلاشي و نابود مي‎گردد. و پاسخ اين است كه واقعيت انسآن‎چه با ضمير مخاطب (كُم = يتوفاكم) به آن اشاره مي‎شود بدن او نيست، بلكه چيز ديگري است كه فرشتة مرگ آن را به طور كامل دريافت مي‎كند و آن همان نفس انساني است،[16] چنان‎كه در آيه ديگر مي‎فرمايد: «اللَّهُ يَتَوَفَّى الْأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِها».[17]
حقيقت قبر
واژة قبر در مدارك و منابع ديني در دو معنا به كار رفته است:
1. مكاني كه جسد ميت در آن مدفون مي‎گردد.
روايات مربوط به احكام قبر و دفن ميت كه در كتابهاي فقهي مورد بحث واقع مي‎شوند، ناظر به اين معنا مي‎باشند، نيز در برخي از آيات همين معنا مراد است، چنان‎كه خداوند دربارة منافقان مي‎فرمايد:
«وَ لا تُصَلِّ عَلى أَحَدٍ مِنْهُمْ ماتَ أَبَداً وَ لا تَقُمْ عَلى قَبْرِهِ...».[18]
ـ هيچ‎گاه بر هيچ يك از مردگان آنان نماز نگذار و بر قبر او نايست.
و نيز دربارة پايان زندگي انسان مي‎فرمايد:
«ثُمَّ أَماتَهُ فَأَقْبَرَهُ».[19]
ـ سپس او را مي‎ميرانده وارد قبر مي‎كند.
علامة طباطبايي(ره) در تفسير اين آيه شريفه فرموده است: مقصود از «اقبار» دفن انسان در قبر و پنهان كردن او در دل زمين است، ‌و اين امر ناظر به روش غالب انسان‎ها در دفن مردگان مي‎باشد؛ و دليل اين‎كه اين كار به خداوند نسبت داده شده، آن است كه خداوند آنان را به اين كار هدايت نموده است. نيز برخي گفته‎اند: مقصود اين است كه خداوند دستور داده است كه مردگان را در قبر بگذارند.
ولي وجه نخست با سياق آيات كه ناظر به تدبير تكويني خداوند در مورد انسان است نه تدبير تشريعي او مناسب‎تر مي‎باشد.[20]
2. معناي ديگر واژة قبر همان عالم برزخ است، چنان‎كه از امام سجاد ـ عليه السلام ـ در تفسير آية «وَ مِنْ وَرائِهِمْ بَرْزَخٌ إِلى يَوْمِ يُبْعَثُونَ» روايت شده كه فرمود: «برزخ همان قبر است»، آن‎گاه افزود: «قبر يا باغي از باغ‎هاي بهشت، و يا گودالي از دوزخ است.»[21]

پی نوشت

[1] . به الميزان، ج 7، ص 132، و ج 17، ص 269، رجوع شود.
[2] . مؤمنون/ 100.
[3] . الرحمن/ 20.
[4] . نساء/ 97.
[5] . مؤمنون/ 100.
[6] . نحل/ 32.
[7] . مرحوم طبرسي در ذيل اين آيه گفته است: «و في هذا دلالة علي نعيم القبر لأنه انما قال ذلك و قومه احياء» مجمع البيان، ج 3، ص 421؛ يس/ 26.
[8] . يس/ 27.
[9] . آل عمران/ 170.
[10] . در اين‎باره به تفسير مجمع البيان، ج 1، ص 236؛ و الميزان، ج 1، ص 345 رجوع شود.
[11] . غافر/ 46ـ45.
[12] . الميزان، ج 17، ص 335 ـ كلمة «غدواً و عشياً» در مورد عذاب برزخي ممكن است اشاره به پيوستگي عذاب باشد و نيز ممكن است ذكر آن به اين خاطر باشد كه چون رابطه اهل برزخ به كلي با دنيا قطع نشده است، به گونه‎اي به زمان صبح و شام نسبت دارند (علامه طباطبايي (ره)).
[13] . نوح/ 26.
[14] . «وَ قالُوا أَ إِذا ضَلَلْنا فِي الْأَرْضِ أَ إِنَّا لَفِي خَلْقٍ جَدِيدٍ» (سجده/ 10).
[15] . سجده/ 11.
[16] . نيز در اين زمينه، مطالبي در بحث معاد روحاني از ديدگاه قرآني،‌بيان گرديده است.
[17] . زمر/ 42.
[18] . توبه/ 84.
[19] . عبس/ 8.
[20] . الميزان، ج 20، ص 208ـ207.
[21] . خضال شيخ صدوق باب خصال سه گانه، روايت 91 ـ «و الله ان القبر لروضة من رياض الجنة، او حفرة من حفر النبران».

 
ثبت نظر شما  
نام و نام خانوادگی
 
نشانی پست الکترونیکی
 
متن نظر شما
 
   
فرين ايزدي
بيشتر درمورد قبر توزيع دهيد
شنبه 6 آذر 1389








ارتباط با ما نوار ابزار اخبار ایران و جهان تاریخ و سیاست مهدویت علمی فرهنگی خانواده معارف اسلامی صفحه اصلی

پرتال فرهنگی اطلاع رسانی نور
copyright 2007 Noorportal.net All Right Reserved ©
صفحه اصلیارتباط با مانقشه سایتدرباره ما