مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار

  اخبار ایران و جهان تاریخ و سیاست مهدویت علمی فرهنگی مشاوره خانواده معارف اسلامی
 تبلیغات در سایت   
بهداشت در خانواده
جوان و جوانی
همسران
پیوندهای ویژه  
دست کشیدن به صورت پس از دعا...
حکم وطن در روزه و اعراض از آن
در کلاس درس امیرالمومنین(علیه...
خطاب خدا به موسی: تو هرگز نتوانی...
رابطه محکم نماز شب و افزایش...
جهان از پرتو نور حضرت محمد صلی...
خطبه حضرت علی در نخستین روز...
چرا دختران زودتر از پسران مکلف...
نهاد خانواده
براي فرزندان خود چه نامي بگذاريم؟
ازدواج نامطلوب
مادران و نگرانی های رایج از...
قانون مربوط به حق حضانت
چگونه از چاقی فرزندمان پيشگيری...
صداقت های خطرناک
نقش ميدان مغناطيسى در حفاظت...
شاهنامه فردوسي نقطه پيوند ايران،...
مجمع مهدیه های سراسر کشور
گام های عملی در تقویت اعتماد...
روزه در بیماران دیابت ی و قلبی
راه هایی ساده برای محافظت از...
تکنولوژی لمسی در تلفن های هوشمند...
حضرت مهدی آخرین احیاگر و مجدد...
آسمان های تسخیر امام مهدی علیه...
زیارت امام زمان (ع) در روز جمعه...
امام انسان مافوق است یا مافوق...
فرق بین غیبت و عدم وجود
آیا تأخیر در فرج،موجب قساوت...
مکیال المکارم فی فوائد الدعاء...
مهدى موعود(ع) در گفتار دانشمندان...
چرا بنی‌صدر و حزب جمهوری اسلامی...
لیبرال‌های دین‌دار
نگاه نامتوازن به عرصه‌ی فرهنگ...
حزب جمهوری اسلامی و مدارا...
نگاهی مختصر به نقاط مثبت و منفی...
دلیل نام گذاری حماسی سال ۱۳۹۲...
سخنرانی امام، ۱۵ خرداد و همه...
ناگفته‌های هاشمی رفسنجانی از...
شاه در برابر طوفان‌ها خود را...
گزارش تصویری  
اخبار تازه   
تخلفات گسترده بودجه‌ای دولت در ورزش در سال 90 منتشر شد
تخلفات بودجه‌ای دولت در سال 1390 در بخش تربیت بدنی و ورزش از سوی دیوان محاسبات منتشر شد.
افزایش تیم‌های جام ملت‌های آسیا به 24 تیم/ آرزوی موفقیت برای ایران
کمیته اجرایی کنفدراسیون فوتبال آسیا روز چهارشنبه با افزایش تعداد تیم‌های شرکت کننده در جام ملت‌های آسیا...
صدرنشینی رویایی سپاهان در شب وداع تراکتور/ وضعیت عجیب تیم‌های گروه هفتم
تیم فوتبال سپاهان با پیروزی پرگل مقابل السد قطر صدرنشین شد و تراکتور سازی با شکست در عربستان از پیکارهای...
دورتموند با شکست وولفسبورگ به فينال رسيد
بوروسيا دورتموند در نيمه نهايي جام حذفي آلمان ميزبان وولفسبورگ بود و موفق شد با پيروزي 2 بر صفر به فينال...
قراردادهای میلیاردی و کیفیت پایین فوتبالیست‌ها/ پول‌هایی که از کیسه مردم می‌رود
خبرگزاری مهر - گروه ورزشی: وزارت ورزش باید به طور جدی موضوع خصوصی سازی را عملی کند تا از کیسه مردم به...
"اتلتیکو"ی شگفتی‌ساز، بارسا را حذف کرد/ صعود به نیمه‌نهایی بعد از 40 سال
شب دوم از دور برگشت مرحله یک چهارم نهایی رقابتهای لیگ قهرمانان اروپا چهارشنبه شب با پیروزی اتلتیکومادرید...
جنجال میلیاردی پرسپولیس و فرار یک استقلالی از محرومیت/ لیگ جوش آورد!
خبرگزاری مهر - گروه ورزشی: اگر دو تیم پدیده و نفت مسجد سلیمان با صعود از لیگ دسته اول فوتبال، لیگ برتری...
افشای رقم قراردادها هیچ اشکالی ندارد/ بازی سختی با تراکتورسازی داریم
سرمربی استقلال با بیان اینکه افشای قرارداد بازیکنان در رسانه‌ها هیچ ایرادی ندارد، گفت: آقای گودرزی به...
از امروز همه ایرانیان بیمه می‌شوند/ مردمی که بیمه ندارند برای دریافت بیمه مراجعه کنند
وزیر کار از بیمه شدن همه ایرانیان خبر داد و گفت: از امروز کسانی که بیمه نیستند می توانند برای دریافت...
هیچ کس نبايد فکر نکند که سخن گفتن علیه ایران برایش بی هزینه است
وزیر امور خارجه شب گذشته در نشست بیش از 70 تن از اندیشمندان، اساتید دانشگاه، پژوهشگران و نخبگان علمی...
اذعان وزیر خارجه آمریکا به کارشکنیهای رژیم صهیونیستی در مذاکرات سازش
وزیر خارجه آمریکا ضمن اذعان به شکست مذاکرات سازش به کارشکنیهای رژیم صهیونیستی به عنوان دلایل اصلی آن...
شکایت ذوب‌آهنی‌ها از سرمربی داماش/ پاسخ ادعاهای را با شکایت می‌دهیم
اصفهان – خبرگزاری مهر: مدیرعامل باشگاه ذوب‌آهن با انتقاد شدید از صحبت‌های یکشنبه شب سرمربی داماش گیلان،...
حاشیه در کمین تیم های ملی کشتی/ آیا فرایند انتخابی همچنان پابرجاست؟
با وجود روزهای آرام و کم‌حاشیه فدراسیون کشتی و فضای دور از تنشی که بر اردوهای تیم ملی حاکم است، برخی...
همیاری از لیگ بسکتبال انصراف داد/ فدراسیون: قانونی این اجازه‌ را نمی‌دهد
مسئولان هیات بسکتبال استان زنجان طی نامه‌ای به فدراسیون کناره‌گیری نماینده این استان از ادامه مسابقات...
نوار ابزار
 
  دفعات نمایش: 2559    پنج شنبه 29 بهمن 1388 
 

 معنای مروت


معنای مروت

يکي از واژه هايي که هميشه در مورد انسان هاي خود ساخته و آزاده به کار برده مي شود همين صفت «مروت» است. اين کلمه- که از ريشه ي «مرء» گرفته شده است که به معناي «مرد» است- معادل مردي و مردانگي است(1) و مراد از آن، شخصيت انساني و انسانيت است.(2) در حقيقت، مروت، صفتي است نفساني که انسان را به کسب اخلاق پسنديده و ترک اخلاق فاسد و پست، وادار مي کند.
معادل هايي که براي اين واژه نقل شده است، بسيار است، از آن جمله جوان مردي، بزرگواري، انصاف، عياري، رجوليت و فتوت است.(3)
در عدالت، علاوه بر ترک گناهان کبيره و اصرار نکردن بر گناهان صغيره، انجام ندادن کار خلاف مروت هم شرط است؛ يعني: متخلق شدن به اخلاق افراد زمان و مکان خود؛ يعني فرد، فعلي را که در نزد عامه ي مردم، مستهجن است مرتکب نشود. البته سنت هاي حسنه از اين امر، استثنا شده اند؛ اگر چه مردم، آن را مستهجن بشمارند و عامه ي مردم، آن را ترک کنند. مانند سرمه کشيدن، حنک بستن و حنا کردن، و... مادامي که رجحان شرعي دارند.

مروت در ادبيات

مروت در شعر شاعران پارسي نيز بسيار استعمال شده است و به نوعي، مبادرت به معرفي و شناساندن اين واژه البته در قالب شعر و هنر نموده اند. مثلاً سعدي سروده است که:
هم عيب خلق ديدن نه مروت است و مردي
نگهي به خويشتن کن که تو هم گناه داري
و در جايي ديگر مي سرايد:
مروت نباشد بدي با کسي
کز او نيکويي ديده باشي بسي
اميرخسرو دهلوي نيز گفته:
مروت نباشد ازآزادگان
لگدکوب کردن برافتادگان
از عربي بياباني پرسيدند: «مردانگي چيست؟». گفت: «اين که کسي تو را ملاقات نکند جز اين که فيضي از تو به وي رسد، و کسي تو را ملاقات نکند جز آن که خود را بزرگ تر از آن داني که از او فيضي به تو رسد».(4)
مردانگي و جوان مردي، از خصلت هاي ارزشمندي است که انسان را به «اصول انساني»، «شرافت»، «تعهدو پيمان» و «رعايت حال درماندگان» پاي بند مي سازد. کسي که به حق، وفادار بماند و از پستي و ستم گريزان باشد، از ضعيفان پشتيباني کند، از خيانت و نيرنگ دوري گزيند، و به ظلم و حقارت و دنائت، تن ندهد، اهل گذشت و ايثار و فداکاري باشد، «جوان مرد» است. «فتي» به جوان مرد گفته مي شود و فتوت، همان مردانگي است.(5)

مروت در احاديث

در فرهنگ ديني، مروت، به نوعي بذل و بخشش، نيکي به ديگران، گشاده رويي، عفاف و خويشتنداري، پرهيز از آزار ديگران، و دوري از دنائت و پستي تفسير شده است.
امام صادق(ع) فرمودند: «آيا گمان کرديد که فتوت به فسق و فجور تحقق مي يابد؟! خير، فتوت و مروت عبارت است از اين که سفره ي طعامت براي واردين، گسترده و عطايت به حد وفور در اختيار مستمندان بوده و با چهره ي شکفته، با اشخاص مواجه شوي و آزارت به ديگران نرسد».(6)
و نيز فرمودند:«مروت، عبارت است از حفظ دين، عزت نفس، نرمش و احسان، پرداخت حقوق و اظهار دوستي نسبت به مردم».(7)
از امام حسن(ع) سؤال شد که: مروت چيست؟ آن حضرت فرمود: «عفاف در دين و حسن تدبير در معيشت و صبر بر حوادث تلخ زندگي».(8)
رسول گرامي اسلام(ص) نيز فرمود: «شش چيز از نشانه هاي مروت است. سه تاي آن در حضر و سه تاي ديگر در سفر است. اما آن سه که در حضر است: تلاوت قرآن و ساختن مسجد و دوست گرفتن در راه خداي متعال است و سه تاي ديگر که در سفر است عبارت اند از: بذل و بخشش زاد و توشه و حسن خلق و مزاح و شوخي در اموري که گناه محسوب نمي شود».(9)
در مواجهه و برخورد با کساني که داراي صفت مروت هستند نيز سخني از مولاي متقيان علي(ع) به ما رسيده است که: «از اشتباهات و خطاهاي کساني که داراي صفت مردانگي هستند چشم پوشي کنيد که اين طبقه، چون بلغزند خداوند بازوشان را بگيرد و بلندشان کند.»(10)
حضرت علي(ع) زيباترين جلوه هاي مروت و جوان مردي را در جنگ صفين از خود نشان داد؛ هنگامي که دو لشکر معاويه و اميرالمؤمنين در اطراف رود فرات به هم نزديک شدند. معاويه به يارانش دستور داد: پيش دستي کنيد و قبل از آن که علي و سپاهيانش به محل کارزار برسند، آب را بر آنها ببنديد.
آب به روي سپاهيان علي(ع) بسته مي شود. علي(ع) به معاويه پيام داد که: «بهتر است ابتدا با يکديگر مذاکره کنيم، بلکه بتوانيم با مذاکره، مشکل را حل کنيم و گرهي را که مي شود با دست باز کرد، نبايد با دندان باز کنيم، و تا ممکن است از کاري که ميان دو گروه از مسلمانان، جنگ و خونريزي راه مي اندازند، بپرهيزيد، هنوز ما به محل نرسيده، شما آب را بستيد».
ولي معاويه، جنگ را به علي(ع) تحميل کرد و لشکر اميرالمؤمنين حمله کردند و دشمن را تا چند کيلومتر آن طرف تر، عقب راندند. شريعه (بخش قابل استفاده از رودخانه) را در اختيار گرفتند. جلوي آب را بستند و معاويه، چون بي آب ماند، نامه اي التماس آميز به علي(ع) نوشت. اصحاب علي(ع) گفتند: «محال است؛ زيرا که ما چنين کاري را ابتدا شروع نکرديم. شما اول اين کار را کرديد و گفتيد آب به شما نمي دهيم»؛ ولي اميرالمؤمنين علي(ع) فرمود: «نه ما هرگز چنين نمي کنيم؛ اين، عملي است ناجوان مردانه.
من با دشمن در ميدان جنگ، روبه رو مي شوم؛ ولي هرگز بدين شکل، نمي خواهم پيروزي کسب نمايم. اين شيوه ها، از عمل و شأن من به دور است و از شأن يک مسلمان عزيز و با کرامت هم به دور است».
اين را مي گويند مروت و مردانگي و مروت، بالاتر از شجاعت است. ملاي رومي، راجع به علي(ع) گفته است:
در شجاعت، شير ربّانيستي
در مروت، خود که داند کيستي.(11)

جمع بندي و نتيجه گيري:

با توجه به مطالب و احاديث و نقل چند نمونه، به اين نتيجه مي رسيم که مروت، عبارت است از: انسانيت و تخلق به جميع صفات پسنديده و دوري از تمامي صفات زشت.
اين مطلب را مي توان به صورت يک فرمول، بيان نمود که:

ارکان مروت، سه چيز است:

1. زندگي کردن با خود به عقل؛
2. ارتباط با خلق به صبر؛
3. ارتباط با حق به نياز (مناجات).

نشانه ي ارتباط و زندگي با خود بر مدار عقل سه چيز است:

1. قدرت خود دانستن؛
2. اندازه ي کار خود ديدن؛
3. در خير خويش کوشيدن.

و نشانه ي ارتباط و زندگي کردن با خلق به صبر، سه چيز است:

1. به اندازه ي قدرتشان از ايشان انتظار داشتن؛
2. عذرهاي ايشان را پذيرفتن؛
3. از قدرت خويش به ايشان دادن.

و نشانه ي زندگاني با حق به نياز نيز سه چيز است:

1. بر هر چه به تو رسد، شکر کني؛
2. هر کاري که براي حق کني، عذر خواهي؛
3. کار حق بر کار خود، ارجح بداني.

پي نوشتها:

1. لغت نامه ي دهخدا، واژه ي «مروت».
2. معارف و معاريف، دشتي، واژه «مروت».
3. لغت نامه دهخدا، واژه ي «مروت».
4. ربيع الأبرار، ج3، ص679.
5. لغت نامه ي دهخدا، واژه ي «فتوت».
6. بحارالأنوار، ج70، ص50.
7. تحف العقول، ص227.
8. بحارالأنوار، ج71، ص273.
9. همان، ج74، ص275.
10. نهج البلاغه، حکمت20.
11. انسان کامل، مرتضي مطهري، تهران، صدرا، ص65و66.

منابع ديگر:
1. شخصيت امام حسين(ع) قبل از عاشورا، محمد باقر مدرس بستان آبادي، قم: پژوهشکده ي باقرالعلوم، ص87 .
2. تحفه الاخوان، معصوم بن عبدالله بن الحسين، ص49.
3. صد ميدان، خواجه عبدالله انصاري هروي، ص6-12.
منبع:نشريه حديث زندگي
نويسنده:محمد علي سروش

 
ثبت نظر شما  
نام و نام خانوادگی
 
نشانی پست الکترونیکی
 
متن نظر شما
 
   

برای این مقاله هیچ نظری ثبت نشده






ارتباط با ما نوار ابزار اخبار ایران و جهان تاریخ و سیاست مهدویت علمی فرهنگی خانواده معارف اسلامی صفحه اصلی

پرتال فرهنگی اطلاع رسانی نور
copyright 2007 Noorportal.net All Right Reserved ©
صفحه اصلیارتباط با مانقشه سایتدرباره ما