ابعاد معنوي حضرت امام از ديدگاه مقام معظم رهبري

روحيه عبادي
آراستگي به روح اخلاص و بندگي؛ يعني انسان به تمام معنا، بنده خدا شود و در همه حال، در گفتار و كردار خويش، مطيع او و در جست‏وجوي رضاي او باشد.‌ امام خميني رحمه الله در اين ويژگي سرآمد بود.‌ مقام معظم رهبري درباره اين ويژگي امام رحمه الله مي‏فرمايد:‌ «‌امام خميني رحمه الله ، عابدي فرزانه بود كه توانست خود را از بندهاي غيرخدايي برهاند و بنده راستين خدا شود.‌ او براي خود، قلبي سليم و دروني نوراني ساخت و در خدا فاني شد.‌ ذكر، زيارت و تلاوت قرآن، رفيق لحظه‏هاي او بود.‌ روزه‏هاي طاقت‏فرسا در گرماي نجف، روح او را صيقل مي‏داد.‌ تا نماز را با نوافل نمي‏خواند، افطار نمي‏كرد و در يك كلام، همه عمر خود را به عبادت و معرفت گذراند.‌ بارها در زمان‏هاي معيني از روز قرآن مي‏خواند و اين كار را حتي در بستر بيماري و در آخرين روزهاي عمر نيز كنار نگذاشت.‌ امام دائم الذكر بود و پيوسته قلبش به ياد خدا مي‏تپيد.‌»(1) مقام معظم رهبري، آخرين روز زندگي امام راحل را اين‏گونه بيان مي‏كند:
ايشان تا آخرين لحظات حيات‏شان، ذكر و نماز و دعا را از دست ندادند.‌ روي تخت دائماً نماز مي‏خواندند.‌ بعد از اتمام نماز، مشغول ذكر بودند و تا لحظاتي كه در حالت اغما به سر مي‏بردند، مرتب و پشت سرهم مي‏گفتند:‌ سبحان اللّه‏ و الحمدللّه‏ و لا اله الا اللّه‏ و اللّه‏ اكبر.‌ اين كار براي ما درس است.‌ ما كه رهبرمان را دوست داريم، بايد به كارها و روحيات او توجه كنيم و از آن درس بگيريم.(2)
نماز از ديدگاه امام، ارزش ويژه‏اي داشت.‌ جان او از نماز نيرو مي‏گرفت.‌ راه‏هاي نهفته نماز را با ديد ملكوتي خويش مي‏ديد و آنها را در سير الصلوة و آداب الصلوة خويش، با نثري بديع به يادگار گذاشت.‌ حضرت آيت اللّه‏ خامنه‏اي درباره ارتباط آن عبد صالح با خداوند مي‏فرمايد:
او اهل خلوت، اهل عبادت، اهل گريه نيمه شب، اهل دعا، تضرع، ارتباط با خدا، شعر و معنويت و عرفان و ذوق و حال بود.(3)
آن حضرت همواره در اول وقت به نماز مي‏ايستاد و هيچ امري مانع اين كار او نمي‏شد.‌ آن بزرگوار حتي وقتي خبر شهادت فرزند برومندش، سيدمصطفي به او رسيد، هنگام اذان ظهر برخاست و خطاب به علماي جلسه فرمود كه من به مسجد مي‏روم.‌ زمان بستري شدن او در بيمارستان و در آن وضعيت نامناسب، همگان ديدند كه آن حضرت چگونه به راز و نياز مشغول است.‌ همين عبادت‏ها بود كه امام راحل را به آن درجه از اطمينان و يقين رسانده بود كه در وصيت‏نامه سياسي الهي خود فرمود:
با دلي آرام و قلبي مطمئن و روحي شاد و ضميري اميدوار به فضل خدا، از خدمت خواهران و برادران مرخص و به جايگاه ابدي سفر مي‏كنم.(4)
اخلاص
اخلاص، يكي از عالي‏ترين مراحل تكامل، مايه سعادت و رستگاري و از خصلت مردمان بزرگ معرفي شده است.‌ اخلاص با همه زندگي امام عجين شده بود.‌ كارهاي ايشان، با نام و ياد خدا شروع مي‏شد و جز رضاي محبوب، به چيزي نمي‏انديشيد.‌ ايشان هرگز به دنبال شهرت و مطرح شدن نبود.‌ همه دوستان آن حضرت، شاگردان و حتي مخالفان ايشان در اين مسئله اتفاق نظر دارند كه امام، فقط براي رضاي خدا كار مي‏كرد.(5)
آن حضرت وقتي كشف الاسرار را نوشت، نام خود را روي آن ذكر نكرد.‌ در چاپ مكاسب محرمه نيز نام خود را ننوشت.‌ هيچ وقت به دنبال مرجعيت نبود.‌ هرگز تاريخِ اجتهادش را نگفت.‌ در پي مريدسازي و مريدپروري نبود.‌ از تظاهر به تقوا و رياكاري، به شدت متنفر بود.‌ بارها به مبارزان مي‏فرمود:‌ «‌اگر اعمالتان به‏خاطر من هست، انجام ندهيد و اگر براي خداست، اجرش را از خدا بخواهيد»‌.(6)
مقام معظم رهبري، ايشان را عبدصالح و بنده خالص خدا مي‏دانست و مي‏فرمود:‌ «‌حضرت امام رحمه الله با روحيه اخلاص خود، دشمنان اسلام را به خضوع و خشوع واداشت.‌ ازاين‏رو، شايسته است كه آحاد مردم از اين ويژگي امام الگو بگيرند.‌»‌ ايشان مي‏فرمايد:
بزرگ‏ترين ستايش براي رهبر عزيز ما همين است كه او را عبداللّه‏؛ يعني بنده خدا و تسليم اراده پروردگار ياد كنيم.‌ امام بزرگوار ما مظهر اين اخلاص بود.‌ او دنيا را در مقابل اسلام، خاضع و خاشع كرد و دشمنان اسلام را به عقب‏نشيني وادار نمود.‌ امروز هم آحاد ملت ايران، زن و مرد، اقشار مخلتف، مخصوصاً مسئولان، محتاج همين اخلاص هستيم تا اين بار را به سرمنزل برسانيم.(7)
فروتني
امام خميني رحمه الله باتوجه به شخصيت و مقام والايش، بسيار فروتن بود.‌ ايشان هيچ‏گاه خود را بزرگ‏تر از ديگران نمي‏پنداشت، بلكه خود را خدمت‏گزار مردم مي‏دانست.‌ هرگز در مقابل مردم، فروتني را كنار نگذاشت.‌ در پي كسب عنوان براي خودش نبود.‌ به همين جهت، بارها تذكر مي‏داد كه از من تعريف و تمجيد نكنيد.‌ مقام معظم رهبري با اشاره به عظمت و قدرت امام، تواضع ايشان را با مردم اين‏گونه بيان مي‏كند:
امام كسي بود كه توانسته بود، تمام سياست‏هاي دنيا را با قدرت خويش تغيير دهد و جابه‏جا كند.‌ آن اراده نيرومندي كه كوه‏هاي بزرگ در مقابلش كوچك بودند؛ آن زبان گويايي كه كلامش مثل بمب در دنيا منفجر مي‏شد و اثر مي‏گذاشت، هر وقت از مردم صحبت مي‏شد، خودش را كوچك‏تر مي‏انگاشت و در مقابل احساسات و ايمان و شجاعت و عظمت و فداكاري مردم، سر تعظيم فرود مي‏آورد و خاضعانه مي‏گفت:‌ مردم از ما بهتر هستند.‌.‌.‌ .(8)
توكل و باور قلبي به خداوند
توكل؛ يعني انسان با همه وجود به خدا اعتماد كند و با اطمينان به حسن تدبير و تقدير او، امور خويش را به او واگذارد.‌ خداوند متعال، خود در آيه‏اي از قرآن بيان مي‏دارد:‌ «‌وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَي اللّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ؛ هر كس به خدا توكل كند، خدا او را كفايت مي‏كند»‌.‌ (‌طلاق:‌ 3‌(
امام خميني رحمه الله با تكيه بر معارف اسلامي و توان ملت، انقلابي را پايه‏ريزي كرد كه از شگفت‏انگيزترين حوادث تاريخ اسلام به شمار مي‏آيد.‌ اين انقلاب، سبب سرنگوني رژيمي شد كه ريشه دو هزار و پانصد ساله داشت.‌ بدون شك، اين موفقيت جز با توكل به پروردگار ممكن نبود.‌ ايشان همه پيروزي‏ها را از خدا مي‏دانست.‌ حضرت آيت‏اللّه‏ خامنه‏اي كه شجاعت و توكل ايشان نيز زبانزد همگان است، شهادت مي‏دهد كه در رويدادهاي وحشتناك، آن‏گاه كه همه مسئولان در كارهايشان به بن‏بست مي‏رسيدند، خدمت امام مي‏آمدند و آن حضرت با دم مسيحايي خود، به همه آنها آرامش و اميد مي‏بخشيد.‌ مقام معظم رهبري در اين‏باره مي‏فرمايد:
حضرت امام، با ارتباط‏هاي معنوي و توكل به خدا، هميشه مانند كوهي مقاوم و استوار ايستاده بود و هيچ‏چيز ايشان را متزلزل نمي‏ساخت.‌ در اكثر جريانات اين مملكت و حوادث انقلاب، تمام سنگيني‏ها، هميشه بر دوش امام بود.‌ تمام مسئولين و مردم را در حوادث، با يك جمله راهنمايي مي‏كرد و به ضعف‏ها و دلهره‏ها پايان مي‏داد.(9)
دعا و توسل در سيره حضرت امام
دعا و مناجات، همان خلوت كردن با خداي مهربان است كه اولياي اسلام مردم را بسيار به آن سفارش مي‏كنند.‌ امام از اين دست‏آويز، به عنوان بهترين روش تربيتي فيض برد و به معارف بسيار ارزشمندي دست يافت.‌ حضرت امام رحمه الله ، دلباخته واقعي اهل‏بيت عليه السلام بود و هر صبح و شام، به آنان متوسل مي‏شد.‌ در مصيبت آنان اندوهگين و در اعياد ولادت ايشان، مسرور بود.‌ نقل است كه امام رحمه الله از روزي كه وارد نجف اشرف شد تا زماني كه نجف را ترك كرد، هر شب به زيارت حضرت علي عليه السلام مي‏رفت و در اوقات زيارتي امام حسين عليه السلام به كربلا مي‏شتافت و آداب زيارت به‏طور كامل و شايسته انجام مي‏داد حتي در دوران بيماري.
اين بزرگوار، با احترام و درود هميشه از ائمه ياد مي‏كرد و خود، كه همه دنيا مبهوت عظمت وي بود، به محض شنيدن نام مقدس امام حسين عليه السلام ، قطرات اشك از ديدگانش فرومي‏چكيد.
مقام معظم رهبري درباره عظمت و قداست ائمه عليه السلام از ديدگاه امام خميني رحمه الله مي‏فرمايد:
آن ايمان قوي، آن عقل كامل، آن حكمت، آن هوشمندي، آن صبر و حلم و متنانت، آن صدق و صفا، آن زهد و بي‏اعتنايي به زخارف دنيا، آن تقوا و خداترسي و عبوديت مخلصانه براي خدا و بالاخره شخصيتي با اين عظمت و ابعاد گوناگون دست نيافتني كه همين شخصيت عظيم، چگونه در برابر آن خورشيدهاي فروزان آسمان ولايت، كوچكي مي‏كند، تواضع مي‏كند.‌ خاكساري مي‏كند، خودش را در مقابل آنها ذره‏اي به حساب مي‏آورد؛ آن وقت انسان مي‏فهمد، آنها چقدر عظيم و بزرگ هستند.(10)

پى‏نوشتها

1.‌ محمدبن عيسي ترمذي، سنن ترمذي، ح 2‌7‌9‌9‌.‌
2.‌ محمدباقر مجلسي، بحارالانوار، ج 7‌2‌، ص 3‌3‌5‌.‌
3.‌ مقام معظم رهبري، به نقل از:‌ قدرت اللّه‏ بهرامي، امام خميني از ديدگاه مقام معظم رهبري، ص 1‌6‌.‌
4.‌ مؤسسه فرهنگي قدر ولايت، خاطرات و حكايت‏ها، ج 3‌، ص 5‌.‌
5.‌ بيانات مقام معظم رهبري در سالگرد رحلت امام خميني رحمه الله ، روزنامه قدس، 1‌6‌/3‌/1‌3‌7‌8‌، ص 4‌.‌
6.‌ وصيت‏نامه سياسي الهي حضرت امام خميني رحمه الله ، ص 6‌1‌ .‌
7.‌ امام خميني از ديدگاه مقام معظم رهبري، ص 1‌9‌.‌
8.‌ غلام علي رجايي، برداشت‏هايي از سيره امام خميني، ج 3‌، ص 2‌1‌1‌.‌
9.‌ حديث ولايت، ج 7‌، ص 1‌4‌.‌
10.‌ همان، ج 1‌، ص 1‌5‌9‌.

طوبی ، شماره 18

مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار