آيا آيةالكرسي آيات 255 تا 257سوره بقره مي‎باشد و يا تنها آيه 255 است

آيا آيةالكرسي آيات 255 تا 257سوره بقره مي‎باشد و يا تنها آيه 255 است همچنين اين آيه در چه اهميتي بر خوردار است؟

پاسخ :

خداوند متعال در آيه 255 سوره بقره مي‎فرمايد:
"اللَّهُ لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ مَنْ ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلاَّ بِإِذْنِهِ يَعْلَمُ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ ما خَلْفَهُمْ وَ لا يُحِيطُونَ بِشَيْ‏ءٍ مِنْ عِلْمِهِ إِلاَّ بِما شاءَ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ لا يَؤُدُهُ حِفْظُهُما وَ هُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ".
هيچ معبودي نيست جز خداوند يگانة زنده كه قائم به ذات خويش است، و موجودات قائم به او هستند؛ هيچ‎گاه خواب سبك و سنگين او را فرا نمي‎گيرد؛ (و لحظه‎اي از تدبير جهان غافل نمي‎ماند)؛ آنچه در آسمان‎ها و آنچه در زمين است از آن او است. كيست كه در نزد او، جز به فرمان او شفاعت كند؟ (بنابراين، شفاعت شفاعت‎كنندگان براي آنها كه شايستة شفاعتند، از مالكيت مطلقه او نمي‎كاهد) آنچه را در پيش روي آنها (بندگان) و پشت سرشان است، مي‎داند (و گذشته و آينده، در پيشگاه علم او يكسان است) و كسي از علم او آگاه نمي‎گردد، جز به مقداري كه او بخواهد، (او است كه به همه چيز آگاه است و علم و دانش محدود ديگران پرتوئي از علم بي‎پايان و نامحدود او است)، تخت (حكومت) او آسمان‎ها و زمين را در برگرفته و نگاهداري آن دو او را خسته نمي‎كند، بلندي و مقام و عظمت، مخصوص او است[1].

فضيلت آيةالكرسي:

اين آيه در اخبار و روايات به «آية‎الكرسي» شهرت دارد و پيغمبر ـ صلي الله عليه و آله و سلّم ـ و ائمه معصومين ـ عليهم السّلام ـ اهميت خاصي به اين آيه داده‎اند كه با مراجعه به روايات و فرمايش هاي ايشان مي‎توان به اين مطلب پي برد؛ نمونه‎هايي از فرمايش معصومان ـ صلي الله عليه و آله و سلّم ـ عبارتند از:
1. رسول اكرم ـ صلي الله عليه و آله و سلّم ـ فرمود: آيةالكرسي از گنجي زير عرش به من بخشيده شده و پيش از من به هيچ پيامبري داده نشده است، و حضرت علي ـ عليه السّلام ـ فرموده از وقتي كه اين سخن را از پيامبر شنيدم، شبي بر من نگذشت كه اين آيه را نخوانم.
2. از اميرمؤمنان علي ـ عليه السّلام ـ روايت شده كه فرمودند: "از آية الكرسي غافل نشويد زيرا رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلّم ـ فرمود: با فضيلت‎ترين سخن‎ها سخن قرآن است و با فضيلت‎ترين سورة قرآن بقره و با فضيلت‎ترين آيات سوره بقره آية‎الكرسي است".
و در حديث ديگري از آن جناب آمده: اگر بدانيد اين آيه چه اندازه اهميت دارد در هيچ حالي آن را ترك نمي‎كنيد.
3. از امام صادق ـ عليه السّلام ـ روايت شده ابوذر از پيامبر اكرم ـ صلي الله عليه و آله و سلّم ـ سؤال كرد عظيم‎ترين آياتي كه بر شما نازل گشته كدام است؟ حضرت فرمود: آية‎الكرسي.
و يا در حديث ديگري از ائمه معصومين ـ عليهم السّلام ـ نقل شده كه هر كس بعد از هر نماز، آيةالكرسي را بخواند خداوند خودش قبض روح او را بر عهده مي‎گيرد و مثل كسي است كه به همراه پيامبران جهاد كرده و به شهادت رسيده باشد.
البتّه روايات از طريق شيعه و اهل تسنن در اهميت آيةالكرسي زياد است و اين اهميتي كه نسبت به اين آيه با تعبيرات گوناگون دارد شده است به جهت محتويات مهم و برجسته آن است همانطور كه رسول اكرم ـ صلي الله عليه و آله و سلّم ـ اشاره به اين مطلب مي‎فرمايد: هيچ آيه‎اي نازل نشده كه از اين آيه والاتر باشد و اين آيه جامع صفات كماليه الهي است.

علت نام‎گذاري:

به مناسبت وجود كلمة كرسي در آيه، رسول اكرم ـ صلي الله عليه و آله و سلّم ـ نام آيه را «آية‎الكرسي» گذاشت، و ناميدن به اين نام از همان صدر اسلام مشهور و به همين نام بر زبان مبارك پيامبر اسلام جاري بوده است؛ همانطور كه اين نام‎گذاري در روايات وارده از آن حضرت و از ائمه ـ عليهم السّلام ـ و صحابه به چشم مي‎خورد، و اين براي اعتنا و احترام زيادي بوده كه نسبت به اين آيه داشتند، البتّه اين احترام بدون جهت نبوده بلكه به خاطر معارف دقيق و لطيفي است كه در اين ايه آمده و آن عبارت است از توحيد خالصي كه جمله "اللَّهُ لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ" بر آن دلالت دارد، از اين‎رو در اين آيه 16 مرتبه نام خداوند و صفات او مطرح شده است، به همين سبب آيةالكرسي را شعار و پيام توحيد دانسته‎اند هر چند در قرآن كريم بارها شعار توحيد با بيانات گوناگون آمده است مثل: "لا إِلهَ إِلاَّ اللَّهُ ـ لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ ـ لا إِلهَ إِلاَّ انت ـ لا إِلهَ إِلاَّ أنا". ولي در هيچ كدام آنها مثل آيةالكرسي در كنار شعار توحيد، صفات خداوند مطرح نشده است.

پيام‎ها و نكته‎ها:

با توجّه به اين مطلب كه هر كدام از آيه‎هاي قرآن كريم داراي مطالب و پيام‎هاي ارزشمندي براي تعليم و راهنمايي بشر است، اين آيه نيز با محتوا و مضامين عاليه‎اي كه در بردارد، پيام‎هاي باارزشي است؛ به براي نمونه به چند مورد اشاره مي‎شود:
1. هيچ معبودي جز او ارزش معبود شدن ندارد. 2. حيات واقعي و ابدي و سرچشمه همه حيات‎هاي ديگر از او است و همه چيز به او بستگي دارد. 3. او مالك هر آنچه كه در آسمان‎ها و زمين، است مي‎باشد و هيچ عاملي، نمي‎تواند قيوميّت او را خدشه‎دار كند. 4. كسي بدون اجازه او حق شفاعت در درگاه او را ندارد. 5. او از همه چيز آگاه است و بر همه چيز احاطه دارد و حكومت و قدرت او محدود نيست. 6. حفاظت از عالم هستي براي او سنگين نيست، و كسي كه هستي را حفاظت مي‎كند، ما را هم مي‎تواند حفظ كند؛ از اين‎رو توصيه شده كه در موقع ترس و بروز خطر اين آيه خوانده شود.

تعداد آيات:

با توجّه به تفاسير و كتب مختلف و وجود قرائن و شواهد، روشن مي‎شود آيةالكرسي منحصر در يك آيه است و فقط شامل آيه 255 سوره بقره است. قرائن و شواهد عبارتند از:
1. با مراجعه به كتب تفسير در مي‎يابيم مفسران فقط همين آيه را به عنوان آيةالكرسي مورد بررسي و تفسير قرار داده و متعرض آيه‎هاي بعد نشده اند.
2. شأن نزول آيه‎هاي بعدي با شأن نزول اين آيه متفاوت است، علاوه بر اين‎كه برخلاف پيام و محتواي اين‎ آيه كه بيان توحيد خالص و صفات كماليه خداوند است، آيه‎هاي بعدي پيام و محتواي مستقل و جداگانه ديگري را دنبال مي‎كنند، و اين مسئله موجب تفكيك اين آيه از آيات بعدي مي‎شود.
3. با توجّه به رواياتي كه در اين باره از معصومين ـ عليهم السّلام ـ آمده ميان عالمان شيعه انحصار آية‎الكرسي به همين يك آيه اشتهار يافته از اين‎رو علامه مجلسي فرمود:
الف) ... و المشهور انّ آية الكرسي الي "العلي العظيم"...[2].
ب) ... والأشهر في آية الكرسي الي "العلي العظيم"...[3].
ج) هم‎چنين در روايتي كه از حضرت اميرمؤمنان علي ـ عليه السّلام ـ در باب فضيلت آيةالكرسي بيان شده[4] آن حضرت آيةالكرسي را از جمله "اللَّهُ لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ" شروع و با جمله "الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ" ختم كرده‎اند، كه فقط همين يك آيه را شامل مي‎شود.

معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:

1. مكارم شيرازي، ناصر و ديگران، تفسير نمونه، ج 2، سوره بقره آيه الكرسي.
2. تفسير مجمع‎البيان، ج 3، سوره بقره آيه الكرسي.
3. طباطبايي، سيد محمد حسين، الميزان، ج 2، سوره بقره آيه الكرسي.
4. كنزالدقائق، ج 2، سوره بقره آيه الكرسي.
5. تفسير نور، ج 1، سوره بقره آيه الكرسي.
6. نورالثقلين، سوره بقره آيه الكرسي.

پی نوشتها :

[1] . بقره/255.
[2] . مجلسي، محمدباقر، بحارالانوار، ج86، ص 4، روايت 3، باب 38.
[3] . همان ، ج 87، ص 99، روايت 17، باب 4.
[4] . طباطبائي، محمد حسين، الميزان، ج 2، ص 515.

مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار