کد مقاله : 27698        مسیر مقاله در نقشه سایت : , خانواده , جوان و جوانی , جوان و مساله ازدواج , آموزش ها

 اشتیاق و مهارت زندگی کردن

اشتیاق و مهارت زندگی کردن داشته باشیم

حجه الاسلام صابر اکبري جدي:
وقتی صحبت از ازدواج می‌شود می‌پرسیم ازدواج موفق چه مشخصه‌ هایی دارد. در یک توضیح ابتدایی باید گفت برخورد با ازدواج به صورت یک پدیده فیزیکی کار درستی نیست، مثل این که شما یک وسیله‌ای بخواهید و برای آن دنبال مشخصاتش باشد، بگویید اگر این اندازه بگیرم خوب است یا از این رنگ انتخاب کنم مناسب تر است. به زندگی و ازدواج نباید این طور نگاه کرد.
 
ازدواج موفق و پایدار، چگونه ازدواجی است؟
مهمترین چیزی که زندگی را پایدار می‌کند، عنصر رضایتمندی است. اما چکار کنیم تا افراد از زندگی احساس رضایت و خوشبختی بکنند؟ بخش عمده‌ای از این موضوع به ذوق و هنر افراد برمی‌گردد. می‌دانید که خوشبختی تعاریف زیادی دارد. از زمان سقراط و قبل از او تا همین امروز نیز تعریف می‌شود و در آینده نیز خواهد شد. سختی تعریف خوشبختی در این است که انسان‌ها باید آن را خودشان تجربه بکنند و از یک منظر شاید بتوان گفت چون سهل ممتنع است تعریف سختی دارد، یعنی آسان بودن در عین سخت بودن. من معتقدم خوشبختی یعنی احساس عمیق رضایتمندی از زندگی، یعنی وقتی این حس تمام وجودت را گرفت که راضی هستی تو آدم خوشبختی هستی. این خوشبختی پیدا کردنی نیست بلکه همان احساس خودت است.
نگاهی که باید تغییر داد !
اگر توانستی نگاهت را به زندگی تغییر بدهی و آن را زیبا ببینی خوشبخت هستی. این کار مقداری مهارت ورزی می‌خواهد. اغلب ما مهارت دیدن نداریم. نمی‌توانیم قشنگ ببینیم. به زندگی نسیه نگاه می‌کنیم در حالی که نقد است. زندگی همین صحبت من با شما است، همین دوست و رفیقی است که پیدا می‌کنیم، همین چیزی است که می‌نویسیم و همین لبخند، سلام و نگاهی است که با هم رد و بدل می‌کنیم. آقای قرائتی مثالی درباره همین نحوه نگرش انسان‌ها دارند. می‌گویند اگر ما به لیوانی که سر و ته روی میزی قرار داده شده نگاه بکنیم، شاید بگوییم عجب شیء مزخرف و بیهوده‌ای است که ته باز و سر بسته دارد در حالی که نگاه ما اشتباه است. باید آن را در شکل واقعی‌اش تصور بکنیم تا بتوانیم از آن استفاده هم بکنیم.
یک بار خانمی را که مشکل خانوادگی داشت برای مشاوره به من معرفی کردند. در جلسه اول پس از شنیدن صحبت‌هایش به او گفتم اگر فکر می‌کنی من می‌توانم مشکل تو را حل کنم اشتباه کرده‌ای! من شاید بتوانم نگاه تو را به زندگی تغییر بدهم و به تو بگویم که جور دیگر هم می‌توان دید. شاید لیوان زندگی‌ات را سر و ته گرفته‌ای! این لیوان را سر و ته کن تا درست ببینی‌اش.
چند شرط لازم برای داشتن یک ازدواج موفق
در عین حال معتقدم ما به یک سری چارچوب‌ها و معیارهای کلی نیاز داریم تا بتوانیم یک ازدواج موفق را در قالب آن‌ها تعریف کنیم، ولی باز هم نمی‌توان گفت اینها صد در صد باعث موفقیت در ازدواج می‌شوند، چون این مسئله به شدت مرتبط با عواطف انسانی است و به ذهن و فکر انسان و تحولاتی که در طول زندگی‌اش رخ می‌دهد بستگی دارد، بنابر این با ذهن مهندسی نباید با این قضیه برخورد کرد.
1. بلوغ شخصیتی
ما چهار نوع بلوغ اساسی در ارتباط با انسان داریم. برای این که بتوان روی یک ازدواج موفق حساب باز کرد، اصلی‌ترین چیز به نظر من برای هر دختر و پسری رسیدن به بلوغ شخصیتی است. بلوغ شخصیتی یعنی این که افراد از نظر ساختار درونی، اعتقادات و اصول خودشان را مشخص کنند و یکسری مهارتهای زندگی را نیز یاد بگیرند، به نظر من همه اینها در کنار هم به انسان شخصیت می‌دهند. تعبیر من از بلوغ شخصیتی یک جوان این است که خودش را باور کند و احساس کند که می‌تواند وارد یک زندگی مستقل بشود، مسئولیت بپذیرد و مشکلات، محاسن و معایب آن را نیز برعهده بگیرد. این به نظر من شرط اول و اساسی ازدواج است.
2. بلوغ اجتماعی
بلوغ دیگری هم هست که ما به آن بلوغ اجتماعی می‌گوییم، یعنی این که فرد در تعاملات اجتماعی، مناسباتش را به گونه‌ای با افراد تنظیم کند که به تنش و اضطراب منجر نشود و بتواند مسالمت‌آمیز در کنار دیگران زندگی کند. خیلی‌ها ممکن است به سن پختگی یعنی 40 سالگی هم برسند ولی بلوغ اجتماعی نداشته باشند.
3. بلوغ اقتصادی
ما در فقه اصطلاحی با نام رشید داریم و به کسی گفته می‌شود که به بلوغ اقتصادی رسیده باشد. بلوغ اقتصادی یعنی این که فرد مسائل اقتصادی را درک کند، بفهمد چه چیز به نفعش است و چه چیز به ضررش.
4. بلوغ جنسی
این بلوغ در درجه اول اهمیت قرار ندارد چرا که دیر یا زود حاصل می‌شود و امری طبیعی است ولی سایر شرایطی که نام بردیم تا حدود زیادی اکتسابی و آموختنی هستند. بلوغ جنسی یعنی این که شخص قابلیت زایش پیدا کند و معمولاً در دخترها بعد از 10 سالگی و برای پسرها بعد از 14 سالگی اتفاق می‌افتد. می‌توان گفت بلوغ جنسی شرط لازم برای ازدواج است و نه شرط کافی.
5. آگاهی در ازدواج
ما برای ازدواج به یکسری آگاهی‌ها و اطلاعات نیاز داریم. کسی که می‌خواهد ازدواج کند باید قواعد زندگی مشترک، روحیات جنس مخالف و نحوه تعامل با آنها و یکسری مهارتهای زندگی را بیاموزد. اشتباه بزرگی کرده‌ایم اگر فکر کنیم با بلوغ جنسی به سن ازدواج رسیده‌ایم. ورود به زندگی ورود به عرصه جدیدی است که مهارت، اطلاع و آموزش می‌خواهد. ما حتماً برای ازدواج باید مطالعه داشته باشیم و از نظرات روانشناسان استفاده کنیم در غیر این صورت همانند کسی هستیم که شنا بلد نیست و می‌خواهد به یک باره در دریا شیرجه بزند، پر واضح است که این شخص شانسی برای ادامه حیات ندارد. زندگی هم همین‌طور است، شما در حقیقت وارد عرصه‌ای می‌شوید که شناختی نسبت به آن ندارید، چقدر خوب است ما مثلاً نفس گرفتن را یاد بگیریم تا اگر در دریایی افتادیم و شنا بلد نبودیم حداقل سریع غرق نشویم تا شاید بعد از چند دقیقه راه نجاتی پیدا شود.
سن ازدواج
اعتقاد دارم نباید با سن ازدواج خط کشی شده و مهندسی برخورد کنیم، چون هیچ استاندارد خاصی ندارد و براساس شرایط و نوع جوامع قابلیت تغییر دارد. روانشناسان سنی تحت عنوان سن مطلوب را تعریف می¬کنند که آن نیز بر اساس شرایط جامعه است. مثلاً برای دخترها در جامعه کنونی سن بین 20 تا 22 سال خوب است و برای پسرها سن بین 23 تا 28 سال.
اگر کسی در سن 20 سالگی به بلوغ‌های ذکر شده دست پیدا کرد می‌تواند ازدواج کند اما ممکن یک نفر در سن 30 سالگی هم از نظر شخصیتی بچه باشد؛ برای چنین فردی ازدواج همیشه زود است. توصیه من این است که اگر کسی به بلوغ فکری و شخصیتی دست پیدا کرد در ازدواج تردید نکند و بقیه مشکلات را در مسیر زندگی حل کند.
آئین نامه زندگی
اظهار خوشحالی‌ها و ناراحتی‌ها، اظهار تمایل‌ها و بی‌میلی‌ها و بیان خواسته‌ها در زندگی، شیوه خاص خود را دارند، به عنوان مثال شما وقتی که می‌خواهید گواهینامه ماشین بگیرید چه مراحلی را طی می‌کنید؟ آن هم برای یک شیء بی‌جانی که وقتی استارتش می‌زنید نمی‌تواند بگوید الآن حال ندارم بروم، همه چیز دست خودتان است. با این همه قبلش باید حتماً آئین‌نامه راهنمایی و رانندگی را امتحان بدهید. چرا؟ برای این که نشانه‌ها را در خیابان بشناسید و به مردم و در و دیوار نزنید. حالا فرض کنید می‌خواهیم وارد یک زندگی بشویم و آن را رو به جلو حرکت دهیم. اصلاً آئین‌نامه زندگی را بلدیم؟ خیلی جاها پیچ‌های خطرناک وجود دارد که می‌تواند باعث جدایی شود. در آزمون زندگی بر خلاف آزمون رانندگی به یک شیء بی‌جان دستور نمی‌دهیم که می‌خواهیم زندگی کنیم، پس باید حواسمان را جمع کنیم و آموزش ببینیم.
اصولی که در زندگی داریم
ما به یک سری اصول و معیار در زندگی نیاز داریم تا زندگی‌مان پایدار و ماندگار باشد. اگر در ذهن و باورمان چارچوب نداشته باشیم همیشه منگ و رها هستیم. اصول و چارچوب همانند طنابی هستند که برای خارج شدن یک فضانورد از سفینه به او می‌بندد تا مهار شود. معلوم است که اگر فضانورد آن را ببرد در فضای لایتناهی گم می‌شود. انسان‌ها وابستگی‌ هایی دارند که این اصول ما را به آنها می‌رسانند و ما را از گم شدن نگه می‌دارند.
من تو‌ام یا تو منی؟ !
ما در زندگی زناشویی باید بدانیم دو انسان دارند با هم زندگی می‌کنند و انسان از انس گرفته شده است. خداوند می‌فرماید ما شما را زوج آفریدیم یعنی من آفریده نشدم، ما آفریده شدیم، اصلاً خلقت انسان زوج است، به عبارت دیگر زن و مرد به تنهایی انسانهای کاملی نیستند. مرد و زن با هم انسان هستند. این را خیلی‌ها نمی‌فهمند فقط می‌دانند که به هم نیاز دارند اما برای برطرف کردن این نیاز درست با هم برخورد نمی‌کنند.
مرد از نظر عاطفی به شدت وابسته به زن است، برعکس زن وابستگی حمایتی به مرد دارد یعنی دوست دارد مردش به خصوص از نظر روحی قوی باشد و در مواجهه با مشکلات بتواند از او حمایت کند و همراهش بیاید. این نکته برای زن بسیار مهم است. ولی برخی از زوجین فقط از ناحیه چشمان خودشان به طرف مقابل نگاه می‌کنند در حالی که اصلاً درست نیست. ما اولویت‌های جسمی و روحی‌مان با هم فرق می‌کند، دو جور و دو نوع هستند. این را باید بفهمیم که قطعات وجود ما وقتی همانند یک پازل در کنار هم قرار می‌گیرند تصویر واضحی را از خود نشان می‌دهند و تکمیل می‌شوند. باید دقت کنیم قرار نیست یکدیگر را به شکل هم دربیاوریم که در این صورت فقط خواسته‌ایم طرف مقابلمان را نابود کنیم.
مثالی می‌زنم؛ ما در برخی مراکز فروش اجناس ترازوهایی داریم که تناژی کار می‌کنند یعنی برای کشیدن اجسام سنگین ساخته شده‌اند. در طلا فروشی‌ها نیز ترازوهای مینیاتوری را داریم که بسیار ظریف هستند و فقط برای وزن کردن در حد گرم و زیر گرم ساخته شده‌اند. مقایسه بین این دو ترازو کار بسیار اشتباهی است چرا که هر کدام برای کاری ساخته‌اند. معلوم است که اگر وزنه سنگین را روی ترازوی مینیاتوری قرار دهند خراب می‌شود و برعکس آن ترازوی سنگین هم اجسام سبک را اصلاً نشان نمی‌دهد. ما در مقایسه‌هایمان خیلی دچار این اشتباه می‌شویم.
شناخت در زندگی، چگونه حاصل می‌شود؟
جامعه ایرانی به گونه‌ای است که مطرح کردن عمومی بسیاری از مسائل حوزه زناشویی در آن خارج از قاعده عرف محسوب می‌شوند و حالت مگو پیدا کرده‌اند. یعنی به دلیل حجب و حیایی که وجود دارد هر چیزی گفته نمی‌شود ولی این دلیل نمی‌شود که این مسائل را از راه‌های درستش منتقل نکنیم. ما حتماً به نهادهای خاصی احتیاج داریم تا این آموزش‌ها را به صورت گسترده و سریع در کل کشور بدهند. تحقیقاتی که روانشناسان انجام داده‌اند نشان می‌دهد یکی از عوامل اختلافات زناشویی این است که زوجین نمی‌دانند چطور باید با هم ارتباط داشته باشند. تمام محاسبات اجتماعی ما قابل تجربه هستند ولی تجربه زندگی زناشویی بسیار ویژه است، بنابراین حتماً باید آموزش‌های کافی جهت شناخت طرفین از یکدیگر صورت بگیرد. این شناخت به دو طریق به دست می‌آید. روش اول، آموزش‌های کلاسیک هستند که در محیط‌های رسمی اتخاذ می‌شوند و راه دوم نیز آموزش‌های عمومی هستند.
آموزش‌های کلاسیک
یک دسته از این آموزش‌ها را باید از دوران دبیرستان آغاز کرد، مانند آموزش بهداشت جنسی و برخی مسائل دیگر که عرف جامعه را نیز یک دفعه نشکند، دقت کنید که برخی آمارها از تأثیر 70 درصدی مشکلات رفتار جنسی زوجین در طلاق‌ها حکایت دارند. بخش دیگر این آموزش نیز باید در دانشگاه‌ها داده شود؛ مثلاً در دروس عمومی همچون اخلاق، از دو واحد درس اخلاق یک واحدش را به اخلاق جنسی اختصاص بدهیم و نصف دیگر را به اخلاق خانواده. این کاری است که خود من در تدریس‌های دانشگاهی انجام می‌دهم چون فکر می‌کنم جوان دانشگاهی به سن انتخاب رسیده و بیشتر به ازدواج می‌اندیشد. مسائل دیگری همچون نیازهای عاطفی طرفین نیز در همین قالب قرار می‌گیرند و باید در چارچوب‌های خاصی به افراد آموزش داده شوند.
آموزش‌های عمومی
در بخش عمومی صدا و سیما نقش بسیار مهمی دارد و حتماً باید به این مسئله به صورت ویژه نگاه کند. همیشه باید به مسئله ازدواج بپردازد چون با گذشت زمان نسل‌ها عوض می‌شوند و معادلات هم تغییر می‌کنند. بنابراین بحث سر تکرار نیست، اگر برنامه‌ای سه سال پیش پخش شده، مال همان زمان بوده و خیلی‌ها نیز که آن را دیده‌اند ازدواج کرده‌اند. نشریاتی باید تولید شوند که به صورت اختصاصی به مقوله ازدواج نگاه کنند نه این که آن را در کنار مطالب آشپزی و ... بگنجانند.

http://www.shia-online.ir