مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار

از حقوق اوليه هر انسان داشتن هويتي روشني و شفاف است، شناسنامه برگ هويت هر فرد به شمار مي‌رود. شخصي فاقد شناسنامه مانند كسي است كه وجود ندارد.
صدور شناسنامه انتساب اوليه هر شخص را به ديگران و اين كه پدر و مادر وي چه كساني هستند و به كدام فاميل تعلق دارد، روشن مي‌كند. بنابراين به محض تولد كودك پدر و مادر او وظيفه دارند نسبت به نامگذاري شايسته و اخذ شناسنامه براي فرزند خود اقدام كنند و از اين طريق به مولود جديد هويت ببخشند.

سازمان متولي صدور شناسنامه

سازمان ثبت احوال كه زيرمجموعه وزارت كشور به شمار مي‌رود موظف است وقايع حياتي هر فرد اعم از ولادت، ازدواج، طلاق، رجوع، بذل مدت و وفات را ثبت كند و نسبت به صدور شناسنامه و تسليم آن به متقاضي اقدام كند.

ثبت ولادت

تولد هر طفل در ايران اعم از اين كه پدر و مادر او ايراني يا خارجي باشند، بايد ظرف مدت 15 روز به اداره ثبت احوال اطلاع داده شود. هم‌چنين ولادت اطفال ايراني مقيم كشورهاي خارجي به كنسولگري محل اقامت يا به نزديك‌ترين كنسولگري اعلام شود. پس از اعلام ولادت، اگر طفل ايراني باشد، شناسنامه‌اي با مشخصات وي صادر و تحويل پدر و مادرش مي‌شود.
در صورت خارجي بودن طفل، گواهي ولادت صادر و تحويل والدين كودك مي‌شود. شناسنامه هر فرد يك شماره مخصوص دارد كه «شماره شناسنامه» او ناميده مي‌شود. اين شماره بايد در تمام مدارك مربوط به ثبت احوال وي قيد شود. ثبت ولادت به گواهي پزشك يا ماماي رسمي يا به تصديق مؤسسه‌اي كه كودك در آنجا متولد شده يا شهادت دو شاهد انجام خواهد شد.

ثبت وفات

وفات هر شخص اعم از ايراني و خارجي و هم‌چنين وفات طفل تازه به دنيا آمده بايد بلافاصله به اداره ثبت احوال اعلام شود. اين موارد در خصوص ايرانيان مقيم خارج به نزديك‌ترين كنسولگري اعلام مي‌شود و گواهي فوت به هر كس كه متقاضي باشد، تسليم مي‌گردد.
واقعه فوت بايد به گواهي پزشك يا دو نفر شاهد برسد، مهلت اعلام فوت جهت اخذ گواهي، 10 روز از تاريخ فوت است،‌ در اين گواهي مي‌بايست دليل فوت شخص مورد نظر اعلام شود، در مورد اشخاص مفقود‌الاثر، دليل فوت حكم قطعي صادره از دادگاه است.

ثبت ازدواج و طلاق

صاحبان دفاتر اسناد رسمي مي‌بايست وقايع ازدواج، طلاق و رجوع را در دفترهاي خود ثبت كنند و مراتب را به اداره ثبت احوال محل اطلاع دهند. اين وظيفه در خارج از كشور به عهده نزديك‌ترين كنسولگري است. اداره ثبت احوال نيز مكلف است تمامي وقايع ازدواج، طلاق، رجوع، بذل مدت، فسخ نكاح و تعدد زوجات را در دفاتر مربوطه منعكس كنند و سپس به شناسنامه انتقال دهد.
ازدواج و طلاق غير مدخوله در شناسنامه المثني درج نخواهد شد،‌ افشاي اطلاعات مذكور در دفاتر ثبت احوال جز براي صاحب سند و مقامات قضائي و دولتي ممنوع است.

اشخاصي كه مي‌توانند براي كودك تقاضاي شناسنامه كنند

اعلام تولد و دريافت شناسنامه تنها توسط اين اشخاص مي‌تواند صورت پذيرد:

- پدر يا جد پدري
- مادر (در صورت غيبت پدر)
- وصي، قيم، امين
- اشخاصي كه به طور قانوني عهده‌دار نگهداري طفل هستند.
- متصدي يا نماينده مؤسسه‌اي كه طفل به آنجا سپرده شده است.
- صاحب شناسنامه در صورتي كه سن او از 18 سال تمام به بالا باشد.


تغيير نام خانوادگي

تغيير نام خانوادگي در سازمان ثبت احوال كشور صورت مي‌گيرد و نام خانوادگي حق صاحب آن نام محسوب مي‌شود و شخص ديگر حق انتخاب آن نام را ندارد مگر با اجازه دارنده نام، اين حق به وراث به ارث مي‌رسد.
نام خانوادگي فرزند همان نام خانوادگي پدرش مي‌باشد و پس از رسيدن به سن قانوني، هر كس مي‌تواند نام خانوادگي خود را تغيير دهد. زن مي‌تواند در صورت موافقت شوهرش از نام‌خواندگي او استفاده كند، در صورت طلاق ادامه استفاده از نام شوهر منوط به كسب اجازه از او است.

هئيت حل اختلاف

در مقر ادارات ثبت احوال هيئتي به نام هيئت حل اختلاف وجود دارد كه به اين امور رسيدگي مي‌كند:

- تصحيح اشتباهات مندرج در دفاتر ثبت كل.
- ابطال اسناد و شناسنامه‌هايي كه بيگانگان مورد استفاده قرار داده‌اند.
- رفع اشتباهات ناشي از تحرير ضمن ثبت وقايع
- ابطال اسناد مكرر يا موهوم و تصحيح اشتباه در ثبت جنس صاحب سند و تغيير نام‌هاي ممنوع
- حذف كلمات زايد و غير ضروري يا ناشي از اشتباه در اسناد جعلي
- شكايت از تصميمات هيئت‌هاي حل اختلاف در دادگاه‌هاي عمومي محل اقامت خواهان مطرح مي‌شود رأي صادره قابل پژوهش است.
- چنان چه شناسنامه در خارج از كشور صادر يا اين كه در ايران صادر شود و صاحب شناسنامه مقيم خارج از كشور باشد، رسيدگي به دعاوي مطرح شده در دادگاه عمومي تهران صورت مي‌پذيرد.

مرجع صلاحيت‌دار

الف:اگر متقاضي مدعي شود اختلاف سن واقعي او با سن مندرج در شناسنامه‌اش بيشتر از پنج سال است، بايد به كميسيوني موسوم به «كميسيون تشخيص سن مستقر در فرمانداري شهرستان محل صدور شناسنامه‌اش رجوع كند. اين كميسيون مركب است از: فرماندار يا بخشدار، رئيس اداره ثبت احوال محل، پزشك منتخب مدير عامل سازمان بهداري استان و رئيس شوراي اسلامي شهر يا بخش.

رياست اين كميسيون بر عهده قاضي دادگاه محل است، صاحب شناسنامه تنها يك بار در طول عمر خود حق دارد از اين طريق براي اصلاح سن مندرج در شناسنامه اقدام كند.اين درخواست هم مي‌تواند در جهت افزايش و هم كاهش سن باشد. براي مثال متقاضي مي‌تواند مدعي شود كه سن او در شناسنامه 40 سال مي‌باشد ولي سن واقعي‌اش 46 سال يا 34 سال است. در هر حال اين اختلاف سن نبايد كمتر از پنج سال باشد.

ب: اما اگر متقاضي مدعي شود كه سن واقعي او با سن مندرج در شناسنامه‌اش كمتر از پنج سال اختلاف دارد، بايد به دادگستري رجوع كند و با رعايت مقررات و تشريفات مربوطه و تقديم دادخواست طرح دعوا كند.

مسئله

براي توضيح مقررات به زبان ساده اين ادعا را در قالب يك مثال بيان مي‌كنيم:

آقاي علي قاسمي فرزند حسين مدعي است كه سن واقعي‌اش 32 سال است. ايشان مي‌گويد: «در سال 1350 در بجنورد به دنيا آمدم. قبل از تولد من والدينم در سال 1348 پسري داشتند كه به واسطه بيماري از دنيا رفت اما آن‌ها از شدت علاقه به آن فرزند، از شناسنامه او براي من استفاده كردند و ديگر براي من شناسنامه نگرفتند و ... سني واقعي‌ام 32 سال است ولي از حيث شناسنامه 34 سال سن دارم و ...»
ايشان براي تقديم دادخواست بايد به نكات زير توجه كند:

- در مورد اين گونه دعاوي قانون‌گذار اجازه داده تا متقاضي، دعوي را در محل اقامت خودش طرح كند. پس اگر محل اقامت آقاي قاسمي شهرستان ساوه باشد، نيازي نيست كه براي درخواست خود به دادگاه بجنورد مراجعه كند. به عبارت ديگر دادگاه‌هاي عمومي ساوه صلاحيت رسيدگي به ادعاي آقاي قاسمي را دارند و او بايد به دادگستري ساوه رجوع كند.
- طرف مقابل ايشان و به اصطلاح خوانده دعوي، اداره ثبت احوال محل صدور شناسنامه يعني اداره ثبت احوال شهرستان بجنورد است.
- آقاي قاسمي مي‌تواند خواسته‌اش را در ستون مربوط به تعيين خواسته در دادخواست چنين بياورد: «الزام خوانده به ابطال شناسنامه شماره ... و صدور يك جلد شناسنامه جديد با درج سن واقعي يعني 32 سال »
- آقاي قاسمي مسلماً براي اثبات ادعايش دليلي دارد. اسناد و مدارك و دليل‌هايي كه با آن‌ها استناد مي‌كند مي‌بايست در ستون مربوطه ذكر شود.
براي مثال: «استشهاديه محلي- شهادت گواهان - شناسنامه شماره ... جلب نظر پزشك قانوني و ...»
- هزينه‌هايي كه آقاي قاسمي بايد بپردازد:
الف- پنج هزار ريال براي اصل ادعا (در اصطلاح هزينه دعاوي غير مالي).
ب- هزار ريال براي تقديم دادخواست(اصطلاحاً ورودي)
ج- صد ريال براي هر برگ دادخواست
د- دويست ريال براي تطبيق كپي هر برگ با اصل آن.
براي مثال اگر ايشان به سندي استناد كرد، آن را كپي مي‌كند و به دفتر دادگاه مي‌دهد تا پس از تطبيق، به عنوان سند براي با اصل پيوست دادخواست شود.
- آقاي قاسمي بايد توجه كند كه دادخواست و تمام برگه‌هاي پيوست آن بايد در دو نسخه باشند.

دادخواست و ساير اوراق مانند اظهارنامه، اوراق استشهاديه و غيره در گيشه‌هاي فروش اوراق رسمي واقع در دادگستري‌ها و مجتمع‌هاي قضايي خريداري مي‌شود.

نكات ضروري از قانون ثبت احوال

- اگر اعلام كننده مادر باشد، نام خانوادگي مادر به طفل داده مي‌شود.
- اگر ابوين طفل معلوم نباشند، نام خانوادگي فرضي براي كودك انتخاب مي‌شود و فرضي بودن نام و شناسنامه كودك منعكس نخواهد شد.
- نام مي‌تواند ساده باشد مانند: محمد يا مركب مثل: محمدرضا.
- نام بايد متناسب با جنسيت فرد انتخاب شود و معني و مفهوم زيبايي داشته باشد به طوري كه موجب هتك حيثيت مقدسات اسلامي نشود.
- سيادت پدر از طريق شناسنامه به فرزند منتقل و در شناسنامه وي قيد خواهد شد.
- تشرف پيروان اديان و مكاتب ديگر به اسلام و ساير تغييرات مانند تغيير نام در اسناد سجلي ثبت مي‌گردد.
- شناسنامه افرادي كه به سن 15 سال تمام برسند بايد حاوي عكس صاحب شناسنامه در همان سال باشد. در 30 سالگي نيز عكس صاحب شناسنامه مي‌بايست تجديد شود.