|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| طرح سوال : | |
اكثر خانوادهها معمولاً در آغاز با يكديگر بسيار مهربان و با صفا و صميميت برخورد مىنمايند، ولى گذشت زمان ممكن است در اخلاق و رفتار آنان تأثير گذاشته، و كانون مقدّس خانواده را دچار وحشت و نگرانى بنمايد. اگر ازدواج و انتخاب همسر به صورت عقلائى، و با معيارهاى صحيح صورت پذيرد، و حقوق و شرائط بهزيستى زوجين مراعات گردد، گذشت زمان نه تنها فروغ خانه و خانواده را تضعيف نمىكند بلكه روز به روز بر شدّت علاقه و صفاى آنان افزوده مىشود. اسلام براى زن و شوهر حقوق واجب و مستحبى قرار داده كه لازم است رعايت كنند و مراقب باشند اين دستورات حيات بخش را زير پا نگذارند، چه اين حقوق پايه اساسى خانواده را تشكيل مىدهد. پس بهتر است هر كدام به وظايف خود واقف باشند مثلاً: 1. محبّت و احترام متقابل را فراموش نكنند: و از تحقير و تنبيه جداً خوددارى نمايند، و سعى كنند كليه زمينههاى بى مهرى و احياناً توهين را خنثى سازند و با اخلاق نيك و مودّتآميز معاشرت نمايند. رسول خدا به شوهران سفارش مىكند كه: زنان محبوب و دلبر شوهران هستند، سعى كنيد حقوق، آنان را ضايع نسازيد، انما المرأة لعبة من اتّخذها فلا يضيّعها(1). و در حديثى آمده است كه اميرالمؤمنين با آن همه اشتغالات شخصى و مسؤوليتهاى اجتماعى و مذهبى و جنگ و جهاد و. در كانون زن و شوهرى در كنار فاطمه (س) عدس پاك مىكرد مىفرمود: «هر كس در درون خانه به خانوادهاش كمك كند، خداوند نام او را در ديوان شهداء ثبت كرده و براى هر شبانه روزش پاداش هزار شهيد مرحمت مىفرمايد،(2). و خداوند در يك جمله كوتاه رمز صفا و محبت خانوادگى را بيان نموده و مىفرمايد: وَ عاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ با خانواده خود زيبا و شايسته معاشرت كنيد،(3).
2. نظام خانواده و حفظ حريم شوهر: قرآن مجيد با يك جمله ظريف مىفرمايد: اَلرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى اَلنِّساءِ مردان سرپرست و مسؤول خانوادهها هستند،(4). و رسول اكرم (ص) مىفرمايند: «شوهر سرور خانواده و زن مدير داخلى آن است» (الرجل سيّد اهله، و المرأة سيّدة بيتها). حضرت امام صادق (ع) مىفرمايند: خداوند به رسول خدا سفارش كرد كه به فاطمه بگويد: اگر نسبت به حضرت على (ع) نافرمانى كنى، و وى را به خشم آورى، من نيز خشمگين مىگردم،(5). اين حديث كنايه از اطاعت همسران از شوهران است، و گرنه فاطمه الزهرا (س) هرگز مخالفت با على (ع) نداشت.
3. اجتناب از تمجيد ديگران در مقابل همسر خود: زن و شوهر سعى كنند كه از تمجيد زن و شوهران بيگانه خوددارى كنند، زيرا اين مسأله علاوه بر عوارض نامطلوب ديگر، باعث بوجود آمدن و سوء ظن در كانون خانواده مىگردد. و صدها معصيت را به بار مىآورد. و صفا و گرمى زن و شوهر را ضايع مىسازد. بهتر است از همديگر تمجيد و تعريف واقعى داشته باشند.
4. بزرگ نكردن اشتباهات همديگر: رسول خدا (ص) و حضرت امام صادق (ع) مىفرمايند: بدترين مردان و زنان كسانى هستند كه عفو و اغماض نداشته، و گناه يكديگر را نبخشند،(6). و روى اين جهات بود كه انبياء الهى و از جمله حضرات: ابراهيم، لوط، رسول خدا با زنان ناسازگار سازش كردند و حضرت امام باقر (ع) و امام حسن (ع) با همسران بد خلق معاشرت نموده، و راه زندگى و عفو و اغماض را به راهيان راه خود نشان دادند. بنابراين مشكلات را بزرگ نكنيد، و عيوبات غير قابل اغماض را بطور دوستانه آنهم در حال محبت و صفا به يكديگر تذكر دهيد.
5. اجتناب از سوء ظنهاى بىمورد: از آنجا كه سوء ظن از بيمارىهاى بزرگ روانى است كه در اسلام نيز از گناهان كبيره است به شمار آمده است، اگر خداى نكرده زن و شوهرى نسبت به يكديگر سوء ظن داشته باشند لازم است هر چه زودتر عوامل آن را بررسى، و سپس بى درنگ زمينههاى آن را بخشكانند.
6. رعايت انضباط و نظافت و بهداشت خانواده: زن و شوهر هر كدام بايد بدانند كه صيّادهاى خطرناك براى صيد آنان در كمين مىباشند، بنابراين آراستگى در نظافت علاوه بر منافع ديگرى كه دارد، زن و شوهر را نيز به يكديگر علاقمند مىسازد، و بهداشت خانه و لباس و اثاث. را تأمين مىكند و آنان را از گرفتارى به بيمارىهاى كه عامل اساسىاش مراعات نكردن مسائل بهداشتى است بيمه مىنمايد.
7. تأمين نياز جنسى: يكى از اهداف مهم ازدواج حفظ نفس و تأمين آرامش جنسى است كه بطور متقابل بين زن و شوهر صورت مىپذيرد و اگر يكى از طرفين در اين مورد تأمين نشود. عوارض نامطلوبى را به دنبال خواهد داشت. و مىتوان گفت بد رفتارى و سوء خلق، اضطراب درونى، عقدهاى شدن در مسائل جنسى، انحراف و فساد اخلاقى در اجتماع، ترويج فساد در جامعه. از جمله عوارضات آن مىباشد. زن و شوهر موظّفند خود را به هر كيفيّتى كه باعث ارضاء مقابل است آماده سازند، و چنانچه موانعى در كار باشد، از طريق دارو و درمان و تقويت جسمى برطرف نمايند، تا طرف مقابل با محروميت و يا خداى نكرده، با فساد اخلاقى روبرو نشود.
8. مديريت اقتصادى خانواده: زن و شوهر در اداره خانه بايد تدبير اقتصادى داشته باشند و قبل از هر چيز كارها و مسؤوليتها را در بين خود تقسيم كنند، اگر زن وظيفه دارد در درون خانه به شوهردارى و بچهدارى و انجام ساير كارهاى خانه بپردازد، متقابلاً شوهر و سرپرست خانه نيز موظف است با تلاش كافى نيازهاى مادى و معنوى اعضاى خانواده را تأمين ساخته و شخصيت و آبروى خود و اهل بيت خويش را حفظ كند و در كارهاى خانه به همديگر كمك كنند.
9. مراعات غيرت شوهر و مصونيت از ديگران: شوهران نسبت به نواميس خود شديداً حساس هستند و كوچكترين انحراف اخلاقى و جنسى زنانشان را تحمل نمىكنند، حتى برخى شوهران بىتفاوت نيز كه رگ مردانگى ندارند، در نهايت امر حركات نابخردانه زنان خود را با كيفرهاى خشن پاسخ مىگويند. رسول خدا مىفرمايند: بهترين زنان امت من كسى است كه در كنار شوهرش آراسته، ولى نسبت به ديگران نفوذناپذير باشد، و بالعكس، بدترين زنان زنى است كه در برابر شوهر خود خويشتندار، ولى نسبت به اجانب و نامحرمان خودنمائى كند،(7).
10. خوش زبان باشيد: در گفتگوها سؤال و جوابها لطف سخن و نرمش گفتار را رعايت فرمائيد. پيغمبر (ص) مىفرمايد زيبائى در زبان نهفته است علاوه كه قرآن مجيد و روايات بسيار درباره خوش زبانى با همه مردم تأكيد فراوان كرده، قرآن فرموده: با مردم نيكو سخن گوئيد،(8) پس زبان را حفظ كنيد و آن را از سخنان زشت و ركيك نگه داريد.
11. تندخويى و گاهى بد اخلاقى را تحمل كنيد: در حديث از پيامبر اكرم (ص) آمده است كسى كه براى رضاى خدا اخلاق بد همسر خود را تحمل كند خدا ثواب شكرگزاران به او عنايت فرمايد،(9). همسران بايد با اخلاق ناپسند يكديگر بسازند كارهاى ناستوده همديگر را ناديده بگيرند و از لغزشهاى همديگر بگذرند كه اين رفتار در پا برجائى و دوام زناشوئى و الفت زن و مرد تأثير فراوان دارد.
در خاتمه مىتوان گفت از جمله مهمترين عوامل سعادت و خوشبختى در زندگى، تفاهم، درك متقابل- آرمان مشترك، تعهد به اصول اخلاقى، انضباط و اهتمام به زندگى است در پرتو اين اصول، مىتوان عشق به زندگى را تقويت نمود و اين عنصر اصلى را در زندگى حفظ كرد. و به چند نكته زير توجه فرمايند: 1. سعى كنيد به خواستههاى يكديگر احترام بگذاريد.
2. به كليه فاميل و آشنايان يكديگر احترام بگذاريد.
3. اجازه دخالت به هيچكس را در زندگى مشتركتان ندهيد.
4. به هنگام به وجود آمدن اختلاف هيچ كس را مطلع نكنيد و هميشه دشوارترين اختلاف را خودتان حل كنيد.
5. در هر مكان و محفلى از خوبىها و محسنات يكديگر تعريف و تمجيد كنيد و هرگز عيوب هم را در جمع مطرح نكنيد.
6. در تمام مدت زندگى به يكديگر ابراز علاقه كنيد و به هر مناسبتى كه شده براى هم هديه هر چند ارزان قيمت تهيه كنيد.
7. با تمام مشكلات به طور منطقى برخورد كنيد و كمتر دچار احساسات شويد.
8. هرگز با همديگر دروغ نگوئيد.
9. در كارها به همديگر احترام بگذاريد و كمك كنيد.
10. خوش زبان باشيد.
براى مطالعه بيشتر در اين زمينه ر. ك: 1. آئين همسردارى: ابراهيم امينى.
2. خوش زيستن در زندگى زناشويى، اندره مودوا.
3. ازدواج در اسلام: آيتالله احمد جنتى.
پىنوشت
(1) (كافى، ج 5، ص 510)
(2) (بحارالانوار، ج 104، ص 132)
(3) (نساء، آيه 19)
(4) (سوره نساء آيه 34)
(5) (جلاء العيون شبّر، ج 1، ص 176 و بحار، ج 43، ص 106)
(6) (بحار، ج 103، ص 235- وسائل الشيعه، ج 14، ص 18)
(7) (وسايل، ج 14، ص 14)
(8) (بقره، آيه 83)
(9) (وسائل ابواب مقدمات النكاح، باب 9، خ 5)
| جواب : | | | |
|
|
|
|
|
|