|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| طرح سوال : | |
تقريباً همه انسانها طالب آينده روشن و توأم با اميد و خوشبختي اند و در همين جهت تلاش مي كنند انسان مجموعه اي از توانايي ها و استعدادهايي است كه بايد تحت يك مديريت صحيح قرار گيرد و او را به سوي اهداف و آرمانهايش سوق دهد و از طرف ديگر موانع و مشكلات اين راه را نيز خوب شناسايي كرده و آنها را حل كرده و از سر راه كنار بگذارد. بنابراين هر انساني ناخداي كشتي زندگي خويش است و موفقيت او در گرو آن است كه خوب بينديشد، خوب حركت كند خوب برنامه ريزي كند و خوب عمل كند و مهمتر آن كه خوب با تغييرات و تحولات زندگي سازگار شود. زيرا يكي از ويژگيهاي مهم يك انسان موفق آن است كه بتواند با تغيير دادن خود و سازگار كردن موقعيت خود با محيط و نيز تغيير دادن نگرش خود، زندگي اش را تغيير دهد. ما بايد بياموزيم كه با مشكلات و مسائل زندگي راحت تر برخورد كنيم. و براي رسيدن به اهداف خود راههاي مختلفي آزمايش و تجربه كنيم.
1. واقع بيني
انسان بايد، بر اساس واقعيتهاي موجود زندگي و امكانات و تواناييهايش، اهدافي براي خود در نظر بگيرد. يكي از مشكلات اساسي افراد، به ويژه جوانان، اين است كه ايده آلهاشان با واقعيت زندگي فاصله بسيار دارد. اين افراد معمولاً در ارزيابيهاي خود دچار نوعي افراط ميشوند و بيشتر بر اساس تخيلات زندگي ميكنند. در نتيجه اهدافشان با استعداد و توانمنديها همخواني ندارد، به اهداف خود نميرسند و با گذشت زمان دچار نااميدي و سرخوردگي و نهايتاً افسردگي ميشوند؛ به گونهاي كه حتي نميتوانند از حداقل امكانات خود نيز استفاده كنند. بنابراين، يكي از رمزهاي موفقيت واقع نگري و اجتناب از افراط و تفريط است.
2. استفاده بهينه از وقت و امكانات
با در نظر گرفتن واقعيتهاي زندگي، بايد با برنامهريزي صحيحي امكان بيشترين بهرهوري از فرصتها و امكانات را فراهم آورد. لازمه استفاده از فرصتها و امكانات شناسايي آنها است؛ يعني هر كس ابتدا بايد فرصتهاي مفيد و امكانات و توانمنديهاي خود را شناسايي كند ودر مرحله بعد، با تلاش و پشتكار از اين سرمايهها بهره گيرد؛ مثلاً ورود به دانشگاه و قرار گرفتن در كسوت دانشجويي فرصتي بسيار مهم است؛ چنان كه دوره جواني خود از فرصتهاي بسيار ارزشمندي به شمار ميآيد. انسان واقع بين و فرصت شناس ميداند هميشه جوان نيست و هميشه فرصت بهرهگيري از دانشگاه برايش فراهم نميشود. در نتيجه براي دستيابي به آيندهاي روشن از اين فرصت استفاده ميكند؛ به مهمترين وظيفه دانشجو، يعني رشد علمي و معنوي، ميانديشد و از پرداختن به كارهاي جنبي و حاشيهاي ميپرهيزد.
3. انتخاب دوستان خوب
به تجربه ثابت شده است كه دوست، به ويژه در دوران نوجواني و جواني، در زندگي انسان نقش تعيين كننده دارد. بسياري، به رغم امكانات فراوان، به سبب دوستان نامناسب از توانمنديها و ظرفيتهاي خود بهره نميگيرند و در سراشيبي سقوط فرو ميافتند.
پسر حضرت نوح(ع) نمونهاي از اين افراد است كه قرآن داستانش را بيان كرده است. بر اساس آيات قرآن كريم، دوزخيان ميگويند:«كاش فلاني را دوست انتخاب نكرده بوديم»؛ يعني جهنمي شدن خود را نتيجه دوستي با افراد نامناسب ميدانند. بنابراين، يكي از راههاي دستيابي به موفقيت انتخاب دوستان مناسب يعني مؤمن و تلاشگر و وظيفهشناس است.
4. تعيين هدف يا اهداف
مشخص بودن هدف يا اهداف در موفقيت انسان نقش مؤثر دارد؛ زيرا تعيين هدف:
الف) موجب افزايش انگيزه ميشود و انگيزه موتور محرك انسان در فعاليتها است. اگر انسان انگيزه قوي داشته باشد، بيشتر تلاش ميكند و در نتيجه سريعتر به اهداف خود دست مييابد.
ب) معيار ارزيابي كارها را فراهم ميآورد و انسان ميتواند خود را ارزيابي كند.
ج) در تعيين جايگاه انسان سودمند است؛ يعني انسان ميتواند دريابد چه مقدار از راهي را كه بايد طي كند، پيموده و چه مقدار باقي مانده است.
5. نترسيدن از شكستها
زندگي فراز و نشيبهاي بسيار دارد و بيشتر انسانها شكست را در زندگي تجربه ميكنند. عدهاي با شكست خوردن زانوي غم بغل ميگيرند؛ خود را در بن بست مييابند و دچار نااميدي ميشوند؛ ولي گروهي از شكستها نميهراسند و آن را سكوي پرش خود قرار ميدهند. براي رسيدن به آينده روشن، بايد از شكستها درس آموخت و با شناسايي عوامل ناكامي، آنها را از مسير زندگي حذف كرد.
بنابراين، براي دستيابي به آيندهاي روشن بايد واقع بين، هدفمند، با برنامه و داراي دوستان خوب بود و هرگز از شكستها نهراسيد. البته، در كنار همه اين امور، توكل به پروردگار و اهتمام به امور معنوي ضرورت دارد؛ زيرا همه خوبيها در دست خداوند است و ياد او انسان را از اميد و آرامش سرشار ميسازد.
انسان موفق كسي است كه با توكل به خداوند و برنامهريزي صحيح از كمترين امكانات بهترين استفاده را بكند. و چون خداوند بهترين سرمايهها را در اختيار آدمي قراد داده است، انسان موفق كسي است كه بهترين استفاده را از آنها بكند و در جهت اهداف آفرينش از آنها بهره جويد. مهمترين اين سرمايهها عبارتند از:
الف) سرمايه گرانقدر نفس توحيدي و خداجوي انسان،
ب) سرمايه عمر و زمان.
موفقترين انسانها كسي است كه از فرصتها بيشترين بهره را ببرد و به بهترين شكل خود را بشناسد و به سوي تعالي خودسازي نمايد.
موفقيت در هر امري از امور مربوط به دنيا و آخرت يك فرايند تجربي است كه با آزمونهاي زيادي راهكارهاي آن مشخص شده است. شناخت و به كارگيري اين راهكارها موفقيت را در دسترس ما مينهد و ناآگاهي ما نسبت به آنها، كاميابي را به كام مرگ ميكشاند.
درك باورهاي درست و راهكارهاي شايسته، يكي از بنياديترين شيوههاي دستيابي به پيروزي است. لذا به راهكارهاي موفقيت به طور اجمالي ميپردازيم:
1- شناخت و ارزيابي دقيق، درباره هدفي كه در پي آنيم، امكانات و تواناييهايي كه آن هدف نياز دارد و شناسايي تواناييهايي كه داريم، آفتها و موانع راه ما را در رسيدن به موفقيت بسيار كمك خواهد كرد.
حضرت علي(ع) ميفرمايند: العامل بالعلم كالسائر علي الطريق الواضح كسي كه آگاهانه عمل ميكند، چونان كسي است كه در راه آشكار ره ميسپرد (غرر الحكم.)
2- كار و تلاش، از عناصر دگرگون ساز، زندگيآفرين، پيشرفتآور و موفقيتپرداز است. دين مقدس اسلام از يك سو با تنبلي، بيكاري و كمكاري به ستيز برخاسته است واز سوي ديگر مردم را به كار فرا ميخواند.
ناز پرورده تنعم نبرد راه به دوست عاشقي شيوه رندان بلاكش باشد
(حافظ)
قرآن شريف ميفرمايد: «و ان ليس للانسان الا ما سعيو اين كه براي انسان بهرهاي جز تلاش او نيست(نجم، آيه 39).
زندگي بزرگان را اگر مرور كنيم، كار و تلاش بيوقفه را جزء لاينفك شخصيت ايشان خواهيم يافت.
3- پشتكار، استمرار، استقامت و شكيبايي، گذر از سنگلاخها، آب كردن كوههاي يخ و زدودن دلزدگي پايههاي موفقيت در كليه امور مخصوصا در امر خطير ازدواج است. چنان كه امير بيان علي(ع) ميفرمايد: «صبر پيشه، پيروزي را از دست نميدهد، گرچه زمان بر او بگذرد»(نهجالبلاغه، فيضالاسلام، ص 1163..
4- نظم و برنامه، داشتن ساز و كار صحيح و اجراي منظم آن و تدبير و مديريت پويا، از ديگر عوامل رهيافت به دنياي موفقيتهاست.
آخرين وصيت اميرالمؤمنين(ع) به فرزندان خود و خاندانش و به همه مردم تقواپيشگي و رعايت نظم است(نهجالبلاغه، نامه 47).
5- عوامل معنوي از قبيل تكيه بر تقوا و دانش، ايمان، اخلاص، توكل، توسل، نيايش، مهمترين نقش را در كسب موفقيت ايفا ميكند. هستي برابر با ماديات نيست. اين جهان ماديبخش اندكي از هستي است زندگي فردي و اجتماعي همانگونه كه تحت تأثير كنشها و واكنشهاي مادي است به شدت در قلمرو كنشها و واكنشهاي معنوي نيز هست. وقتي عوامل مادي در هر موضوع فراهم شد، پارهاي مسائل باطني از قبيل دل واپسي و اضطراب، بيم و اميد، توهم، امل و آرزو و... ظهور ميكند براي اين كه فرد بتواند از اين مشكلات رهايي يابد توجه به عوامل معنوي راهگشا ميباشد.
هر گنج سعادت كه خدا داد به حافظ از يُمن دعاي شب و ورد سحري بود
سعدي نيز فرموده است:
بخت و دولت به كارداني نيست جز به تأييد آسماني نيست
و در روايت نيز آمده است: «من احب ان يكون اقوي الناس فليتوكل علي الله؛ هر كه ميخواهد توانمندترين مردم باشد، بايد بر خدا توكل كند، (بحارالانوار، ج 71، ص 151).
| جواب : | | | |
|
|
|
|
|
|