|
قبل از اين كه تفاوت ميان تكبر و عزت نفس و اعتماد به نفس را بيان كنيم معنا و مفهوم اين اصطلاحات بايد روشن شود آنگاه به تفاوت آنها با يكديگر بپردازيم.
تكبر: عبارت است از اين كه آدمي خود را نسبت به ديگران بزرگ شمارد به جهت كمالي كه در خود مي بيند، خواه آن كمال را داشته باشد يا نداشته باشد و خواه آن صفتي را كه دارد و به آن مي بالد في الواقع هم كمال باشد يا نه.
خودپسندي يعني اين كه آدمي خود را بزرگ شمارد به جهت كمالي كه در خود مي بيند خواه آن كمال در واقع وجود داشته باشد يا نه منتها در اينجا ديگر پاي غير در ميان نيست برخلاف تكبر كه خود را نسبت به ديگران بزرگ مي بيند.
اعتماد به نفس: يعني؛ علاوه بر اين كه انسان خودش را مثبت ارزيابي مي كند و به اين باور هم رسيده است كه توان كافي براي انجام كارهايش دارد و مي تواند از توانمندي هاي خود به خوبي در جهت نيل به اهدافش استفاده كند.
به عبارت ديگر خود را باور كرده و توانمندي هاي خود را به صورت واقع بينانه ارزيابي مي كند و در هر شرايطي مي تواند از اين توانمندي ها به خوبي استفاده كند و هيچگاه شكست ها موجب تغيير اين باورها نسبت به خودش نمي شود بلكه شكست ها را به خوبي تحليل و سپس به عنوان سكوي پرش براي دستيابي به اهداف خود از آن استفاده مي كند.
به نظر مي آيد اگر با دقت به معنا و مفهومي كه براي اين اصطلاحات بيان شد، توجه كنيد به خوبي به تفاوت آنها پي خواهيد برد. اگر انساني خود را داراي كمالي مي داند و تصور مثبتي از خود دارد براي اين كه دچار غرور نشود راه تواضع را بايد در پيش گيرد و هيچگاه به خود نبالد كه من داراي چنين كمالي هستم بلكه از آن توانمندي يا از آن صفت كمال در راه صحيح استفاده كند بنابراين تكبر و غرور در مقابل تواضع است و راه درمان تكبر نيز فروتني كردن در مقابل ديگران است همواره سعي كنيد در سلام كردن از ديگران پيشي بگيريد و توقع اين كه ديگران به شما سلام كنند نداشته باشيد، احترام به انسان هاي ديگر ولو از نظر سني و يا علمي از شما پايين تر باشد موجب مي شود كه دندان تكبر از درون شما كنده شود و شاخ غرور بشكند. فكر كردن به نقص ها و عيوبي كه داريد از حرارت غرور مي كاهد و شعله هاي تكبر را خاموش مي كند. اما عزت نفس در مقابل سبكي و رذالت است. عزت نفس امري پسنديده و مطلوب است و مؤمن بايد بر تقويت عزت نفس خود در مقابل گناه خود را حفظ كند و در تأمين نيازهاي خود هيچگاه در مقابل متمكنين و پول داران خود را خوار و ذليل نكند و مناعت طبع را پيشه خود سازد.
براي آگاهي بيشتر ر.ك:
جامع السعادت، مهدي نراقي
گناهان كبيره، شهيد دستغيب شيرازي
|