|
در معناى اين آيه مفسران نظراتى دادهاند كه مناسبترين آنها دو نظر است: الف) مقصود از «الذين كفروا» يهود مىباشند كه با كفرورزى به آن حضرت در صدد قتل آن حضرت برآمدند. خداوند از آينده چنين خبر داده كه ما تا قيامت پيروان تو را (مسيحيان) بر يهود غلبه و سلطه خواهيم داد. اين وعدهاى است كه تمامى قرون شاهد صدق آن بوده و همواره يهود از جهات مختلف زير نظر و سلطه مسيحيان بودهاند. گاه به كشتار آنها پرداخته و گاه نيز با پشتيبانى از آنها دولتى براى آنان تشكيل دادهاند (مانند اسرائيل) ولى در هر صورت همواره مسيحيان بر آنها تفوق و برترى داشتهاند.
ب) تابعان حضرت عيسى (علیه السلام) دو گروه هستند: مسيحيان و مسلمانان. چون از ديدگاه قرآن ايمان به همه انبيا لازم است و پيروان واقعى آن حضرت مسلمانان هستند، در هر صورت مجموع مسلمانان و مسيحيان داراى تفوق بر كفار هستند. هم از نظر جمعيت و هم از نظر قدرت اقتصادى و نظامى و درباره رنسانس، بايد توجه داشت كه رنسانس يك سره دين را نفى نكرد، بلكه به مبارزه با خرافات و تحميلاتى برخاست كه كليسا تحت عنوان دين بر مردم تحميل مىكرد نه اين كه با اصل اعتقاد دينى به خصومت پرداخته باشد. اگر همچنين نزاعى صورت گرفته باشد هيچگاه موجب رفت بر بستن دين از جامعه غربى نشده است. چنان كه امروز هم مبانى ديانت مسيحى در غرب از استحكام برخوردار است و مردم به آن معتقد هستند.
|