|
الف. راه اثبات حقانيّت شيعه دوازده امامى تنها از طريق شيعه بمعناى عام و يا شيعه اثنى عشر به معناى خاص نيست. بلكه در كتب روائى و سنن اهل سنت نيز به امامت دوازدهگانه بعد از رسول خدا (ص) تصريح شده است. بر اساس روايات زيادى كه از رسول الله (ص) بر دوام امامت مهدى (ع) و استمرار آن تا قبل از قيامت آمده است اين موضوع را آشكار مىسازد كه امامت مهدى در دايره معتقدات شيعه اثنى عشر مىگنجد. براى روشن شدن مسئله به بعضى از رواياتى كه در كتب عامّه در مورد ائمه اثنى عشر آمده است اشاره مىشود.
1. قال رسولالله (ص): انّ هذا الامر لا ينقضى حتّى يمضى فيهم اثنا عشر خليفة اين امر (دين اسلام) به سر نيايد تا دوازده خليفه و جانشين را پشت سر گذارد» 2. قال رسولالله (ص): لا يزال امر الناس ماضياً ما وليهم اثنا عشر رجلاً. كلّهم من قريش تا آن كه دوازده مرد بر آنها فرمان برانند كار مردم پيوسته بگذرد. كه همگى آنان از قريش هستند.».
3. قال رسولالله (ص): انّ عدة الخلفاء بعدى عدة نقباء موسى شمار جانشينان من به تعداد نقباى موسى است».
4. لا يزال هذا الدين قائماً حتى يكون عليكم اثنا عشر خليفه تا وقتى كه دوازده خليفه و جانشين بر شما حكومت كنند دين پيوسته برپاست».
براى آگاهى بيشتر در اين زمينه ر. ك: صحيح مسلم، ج 3، كتاب الامارة.
5. در منتخب كنز العمال از جابر بن سمره چنين نقل شده كه «بر اين امت دوازده خليفه حكومت خواهند كرد به عدد نقباء بنى اسرائيل»،(1).
6. پيامبر اسلام (ص) در مورد ائمه دوازدهگانه بيان صريح دارند الائمة بعدى اثنى عشر، تسعة من صلب الحسين و التاسع مهديّهم،(2).
نظير اين روايات را كه از اهل سنت در مورد تعداد ائمه (ع) وارد شده است مىتوانيد در كتب ذيل مطالعه كنيد.
1. ينابيع المودة، ص 44.
2. البداية و النهاية، ج 6، ص 247.
3. سنن ابن ماجه، ج 2 1367 4085.
4. مسند احمد بن حنبل، ج 1 183 645.
5. سنن ابى داود، 4 107.
بنابراين نصوصى كه از پيامبر اكرم (ص) در مورد تعداد ائمه (ع) وارد شده است و اهل سنت و شيعه آن را نقل كرده است، حقانيت شيعه اثبات مىشود. و اضافه بر آن در مورد امامت ائمه دوازدهگانه (ع) چه بصورت دسته جمعى و چه به صورت فرداً به فرد نصى وارد شده است و هر يك از امامان امام بعد از خود را معرفى كرده است و امام بدون نص امام نيست.
ب. اكثريت شيعه كه اقليتهاى (زيديه و اسماعيليه) از آن منشعب و جدا شدهاند شيعه اماميّه و دوازده امامى است، پس از رحلت امام سجاد (ع) اكثريت شيعه به امامت، امام محمدباقر (ع) معتقد شدند، و اقليّتى به پسر ديگر امام سجاد يعنى زيد شهيد گرويدند. و پس از رحلت امام محمدباقر (ع) شيعيان به امامت جعفر صادق (ع) معتقد شدند و پس از درگذشت امام صادق (ع) اكثريت فرزندش امام موسى كاظم (ع) را امام هفتم دانستند و جمعى اسماعيل پسر بزرگ امام صادق (ع) را كه در حال حيات پدر خود درگذشته بود امام گرفتند و از اكثريت شيعه جدا شده و به نام اسماعيليه معروف گشتند و بعضى پسر ديگر آن حضرت عبدالله افطح» و بعضى فرزند ديگرش «محمد» را پيشوا گرفتند و بعضى در خود آن حضرت توقف كرده آخرين امامش پنداشتند. و پس از شهادت امام موسى كاظم (ع) اكثريت شيعه فرزندش امام رضا (ع) را امام هشتم دانستند و برخى در امام هفتم توقف كردند كه به «واقفيه» معروفند بعد از امام هشتم تا امام دوازدهم انشعاب قابل توجهى به وجود نيامد،(3).
بنابراين شيعه در تاريخ اسلام در زمان پيامبر (ص) و بعد از آن به كسانى اطلاق مىشود كه به امامت على و اولاد آن امام (ع) اعتقاد داشتهاند. و شاخههاى زيدى و اسماعيليه و امثال اينها به مرور زمان به علل مختلف و انگيزههاى متعدد (سياسى، اقتصادى) بوجود آمدهاند. وبراى پى بردن به حقانيت آنها اطلاع از اصول و عقايد و فروع آنها لازم است.
براى آگاهى بيشتر در اين مورد ر. ك: (شيعه در اسلام، علاّمه محمدحسين طباطبايى) خلاصه سخن آن كه عدد 12 در روايات اهل سنت و شيعه براى ائمه بعد از پيامبر (ص) ذكر شده است و فرقههاى شيعى غير از دوازده امامى توجيهى براى نظر خود ندارند اضافه بر اينكه پس از اثبات امامت على (ع) امامت ائمه بعدى به تصريح امام قبل مىباشد و هر يك از فرقههاى شيعه (غير از دوازده امامى) در صورتى كه به كلمات امام مورد قبول خود مثلاً امام صادق (ع) رجوع كنند خواهند ديد كه تصريح به امامت امام بعد خود كرده و راويان اين روايات منحصر در شيعه دوازده امامى نيست. به عنوان نمونه نگاه كنيد(4)
پىنوشت
(1) (منتخب كنز العمال)
(2) (كفاية الاثر 23، نقل از موسوعه الامام على بن ابيطالب، ج 2، ص 48)
(3) (شيعه در اسلام، علامه طباطبايى)
(4) بحارالانوار، ج 48، ص 12 تا ص 28.
|