مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار

توسّل داراى اقسامى است كه به بعضى از آنها اشاره مى‏شود:
يك. خواندن خدا به حق اولياى او
1- 1. پيامبر اكرم (ص) فرموده است: «خداوند عزوجل مى‏فرمايد: اى بندگان من گرامى‏ترين خلق و پرفضيلت‏ترين آنان نزد من، محمد و برادرش على و امامان بعد از وى هستند. اينان «وسيله» ها به سوى من مى‏باشند. هر كس حاجتى دارد و نفعى را طالب است و يا دچار حادثه‏اى سخت و زيان‏بار گشته و برطرف شدن آن را مى‏خواهد، مرا به محمد و آل طاهرينش بخواند تا به نيكوترين وجه حاجت او را برآورم»(1).
2- 1. امام موسى كاظم (ع) مى‏فرمايد: «هرگاه حاجتى به درگاه خداوند داشتى، چنين بگو: «اللهم انى اسألك بحق محمد و على» يعنى، خدايا به حق محمد و على تو را مى‏خوانم، به درستى كه نزد تو شأن و منزلت والايى دارند. پس به حق اين منزلت و رتبه از تو مى‏خواهم بر محمد و آل محمد درود فرستى و حاجت مرا برآورده سازى(2).
3- 1. سمهودى از علماى اهل سنّت، در فصلى از كتاب خود تحت عنوان «توسّل زائر به رسول خدا و شفيع قرار دادن وى به پيشگاه خدا» مى‏نويسد: «بدان كه استغاثه از پيامبر اكرم و جاه و منزلت او را به درگاه خداوند شفيع قرار دادن، كار انبيا و مرسلين و سيره صالحان پيشين بوده است قبل از خلقت آن حضرت و بعد از آن، چه در حال حيات و چه بعد از رحلت، چه در عالم برزخ و چه در عرصه قيامت».
عمر بن خطاب مى‏گويد: «پس از اينكه آدم ابوالبشر مرتكب ترك اولى شد، در مقام توبه به پيشگاه خداوند عرضه داشت: «يا ربّ أسئلك بحق محمد (ص) لمّا غفرت لى» يعنى، پروردگارا به حق محمد (ص) از تو مى‏خواهم كه مرا بيامرزى.(3)
4- 1. توسّل عمر بن خطاب به عباس
در كتاب‏ها و مدارك معتبر اهل سنت آمده است: هرگاه قحطى و خشكسالى پيش مى‏آمد، عمر از طريق توسّل به عباس عموى پيامبر، طلب باران مى‏كرد و مى‏گفت: «هذا واللَّه الوسيلة الى اللَّه و المكان منه» «به خدا سوگند عباس وسيله به درگاه الهى و داراى قرب و منزلت نزد او است» و «اللهم انّا نتوسّل اليك بعمّ نبيّنا فاسقنا» «خدايا ما به وسيله عموى پيغمبرمان به تو روى مى‏آوريم، پس سيرابمان كن»(4) و يا مى‏گفت: «اللهم انّا نستسقيك بعمّ نبيّك و نستشفع اليك بشيبه»(5) «خدايا ما به وسيله عموى پيامبرت از تو باران مى‏خواهيم و موى سفيد او را به درگاه تو شفيع مى‏آوريم».
5- 1. تعليم توسّل به اصحاب
عثمان بن حنيف مى‏گويد: روزى در محضر پيامبر اكرم (ص) بودم، حضرت به شخصى كه مشكل خود را به ايشان عرضه مى‏كرد، شيوه دعا و توسّل را چنين تعليم فرمود: برو وضو بساز و دو ركعت نماز به جا آور و پس از آن خداوند را با اين جملات بخوان: «اللهم انى اسألك و اتوجه اليك بنبيّك نبى الرحمة يا محمد انّى اتوجّه بك الى ربّى فى حاجتى لتُقضى، اللهم شفّعه فىّ»(6) «بارخدايا از تو درخواست مى‏كنم و به تو روى مى‏آورم به پيامبرت، پيامبر رحمت. اى محمد من به حق تو به سوى خدايم روى آورده‏ام تا حاجتم برآورده شود. خدايا پيامبرت را در مورد من شفيع قرار ده».
6- 1. توسّل پيامبر (ص) به انبياى گذشته
انس بن مالك مى‏گويد: روزى كه فاطمه بنت اسد فوت كرد، پيامبر دستور داد قبرى را حفر كنند. آن‏گاه خود حضرت وارد قبر شد و در آن خوابيد و چنين دعا كرد: «اللهم اغفر لامّى فاطمة بنت اسد، و وسّع عليها مدخلها، بحق نبيّك و الانبياء الذين من قبلى» «خدايا مادرم فاطمه بنت اسد را بيامرز و جايگاه او را وسعت بخش، به حق پيامبرت و پيامبران قبل از من».(7)
7- 1. توسّل امام حسين (ع)
امام حسين (ع) در دعاى معروف عرفه، چنين با خداوند مناجات مى‏كند: «اللهم انّا نتوجّه اليك فى هذه العشيّة التى شرفتها و عظّمتها بمحمد نبيّك و رسولك» «بار خدايا ما در اين شامگاه كه به آن شرف و عظمت بخشيده‏اى، به وسيله محمد (ص) پيامبرت و رسول و برگزيده‏ات، رو به درگاه تو مى‏آوريم».(8)
دو. درخواست دعا از اولياى الهى
درخواست دعا همچنان كه از برادر و خواهر مؤمن امرى صحيح و پسنديده است، از اولياى الهى و آبرومندان درگاه او، به طريق اولى بجا و پسنديده است و ريشه قرآنى دارد.
فرزندان حضرت يعقوب، پس از پشيمانى از گناه خود و ظلمى كه نسبت به برادرشان يوسف روا داشته بودند، به يعقوب گفتند: «يا أَبانَا اسْتَغْفِرْ لَنا
ذُنُوبَنا إِنَّا كُنَّا خاطِئِينَ»(9) «اى پدر براى گناهان ما طلب آمرزش كن كه ما خطاكار بوديم».
قرآن كريم در حق رسول گرامى اسلام مى‏فرمايد: «وَ لَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جاؤُكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللَّهَ وَ اسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللَّهَ تَوَّاباً رَحِيماً»(10) «اگر آنان وقتى به خود ستم كردند، نزد تو مى‏آمدند و از خدا آمرزش مى‏خواستند و تو براى آنان طلب آمرزش مى‏كردى، قطعاً خدا را توبه‏پذير مهربان مى‏يافتند».
سه. درخواست حاجت از اولياى الهى
گونه سوم توسّل اين است كه به طور مستقيم حاجت خود را از اولياى الهى طلب كنيم مثلًا بگوييم: اى پيامبر رحمت مريض ما را شفا بده همان گونه كه صحابى پيامبر اكرم (ص)، خطاب به ايشان عرض كرد: «اسألك مرافقتك فى الجنّه» «از تو مى‏خواهم در بهشت همنشينت باشم».(11)
پى‏نوشت‏
(1) بحارالانوار، ج 94، ص 22، ح 20.
(2) همان، ج 94، ص 22، ح 19.
(3) مستدرك صحيحين، ج 2، ص 615.
(4) اسدالغابة، ج 3، ص 165.
(5) شرح نهج‏البلاغه ابن ابى‏الحديد، ج 7، ص 274 صحيح بخارى، ج 2، ص 16 و ج 4، ص 209 صحيح ابن خزيمه، ج 2، ص 338 صحيح ابن جبان، ج 7، ص 111.
(6) مسند احمد بن حنبل، ج 4، ص 138 حاكم نيشابورى، مستدرك صحيحين، ج 1، ص 313 سنن ابن ماجه، ج 1، ص 441، ح 1385 التاج الجامع) صحاح خمسه (، ج 1، ص 286 سمهودى، وفاء الوفاء، ج 4، ص 1373 سنن ترمذى، ج 5، ص 229، ح 3649.
(7) وفاء الوفاء، ج 3، ص 898 كنزالعمال، ج 12، ص 148، ح 34425 المعجم الكبير، ج 24، ص 352.
(8) سيد بن طاووس، اقبال، ج 2، ص 85.
(9) يوسف (12)، آيه 97.
(10) نساء (4)، آيه 64.
(11) صحيح مسلم، ج 2، ص 52 سنن ابى داوود، ج 1، ص 297، ح 2320 شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد، ج 10، ص 207.